Dál solaı, ózimizdiń «Kespebaıdyń» naryǵymyzdy jaýlap úlgergen tez daıyndalatyn Qytaı kespelerinen túk te kemshiligi joq. Qaıta ózimizdikin esh kúmánsiz ishesiz. О́ıtkeni kórshi elde jasalatyn túrli kespelerge tuzdyq retinde neshe túrli qospa qosylatynyn rastaıtyn vıdeolar da, qaýesetter de barshylyq.
Aıtpaqshy, kópshilik «Kespebaıdy» áli kezdestirmegen bolar. Endi ǵana saýda dúkenderine jol tartqan tez daıyndalatyn kespe Astana irgesindegi Indýstrııalyq parkte ornalasqan jedel tamaqtandyrý ónimderiniń jańa kesheninde ázirlenedi. «QazAgro» ulttyq basqarýshy holdıngi» uıymdastyrǵan baspasóz týrynda elordalyq BAQ ókilderi kespeniń daıyndalý barysymen tanysty.
Lezde ázir bolatyn kespeniń jasalý joly da qarapaıym. Tek bir artyqshylyǵy, jumysty tolyq ozyq tehnologııa atqarady. Aldymen qamyr ılenip, sosyn jazylady. Odan ári býdan ótip, keptiriledi. Sodan soń bólikterge bólinip, dámdeýishterimen birge qaptalyp, qorapqa salynady. Mine, satylymǵa daıyn. Kózimiz kórgendeı, kásiporyndaǵy bul prosess jalpy 15-aq mınýtqa sozylady.
Sharýany qolǵa alǵan – «KazBrand» kásiporny. JShS bas dırektory Almaz Zarıpovtiń aıtýynsha, kombınat aldymen kespe shyǵarýdy bastady, aldaǵy ýaqytta osy ónim túriniń assortımentin keńeıtip, túrli tuzdyqtar men dámdeýishter óndirýdi josparlap otyr. Osylaısha Qytaı, Reseı, Koreıa memleketterinen keletin ımportty yǵystyrmaq. Kondıterlik ónimderdi de óndirý – kásiporyn maqsaty. Sebebi qazirgi tańda Eýropada shyǵatyn úlken kondıterlik sehpen kelisim jasalǵan. Olar tehnologııalarymen bólisip, bizdi qurylǵylarmen qamtamasyz etýge múmkindik jasaıdy.
«Bizde kespeniń eki brendi bar: «Kespebaı» jáne «Bastoo». «Kespebaı» – otandyq baǵytqa arnalǵan, baǵasy sheteldik ónimderge qaraǵanda arzanyraq. «Bastoo» – eksportqa shyǵarýǵa josparlanǵan ónim. Endi osy taýarlarymyzben Qazaqstan naryǵyn jaýlaýǵa ázirmiz. Qalaı jaýlaımyz? Birinshiden, biz biregeı resept ázirledik. Ekinshiden, ónimniń baǵasy básekege qabiletti bolady», deıdi JShS dırektory. Kespe kásiporynnan 97 teńgege shyǵady eken. Al saýda oryndaryndaǵy baǵasy shamamen 130-135 teńgeniń kóleminde bolady. Taza salmaǵy – 90 gramm, qospalarymen – 100 gramm.
Kásiporyn basshysynyń aıtýynsha, ónimniń quramynda eshqandaı hımııalyq, zııandy qospa joq, 100 paıyz tabıǵı ónim. «Elimizde buǵan deıin otandyq tez daıyndalatyn kespeler shyǵarylmaǵan. Bazar sórelerinde tek sheteldik ónimder tolyp tur. Qazaqstanda ónimdi daıyndaýǵa qajetti un da, tuz da, taǵy basqa qospalar da jetkilikti. Sondyqtan nege ózimizdiń otandyq ónimdi shyǵarmasqa degen oı keldi? Osy jyly 5 aıdyń ishinde mamandardy jınap, oqyttyq. Sóıtip tamyz aıynan bastap jumysqa kiristik. Aı saıyn 3-6 mıllıonǵa deıin kespe shyǵarsaq, osy kórsetkishti jylyna 30-60 mıllıonǵa deıin jetkizýdi kózdep otyrmyz», degen Almaz Zarıpov kespeniń sapasy taza, densaýlyqqa zııany joq ekenin aıtty. Jaqynda ónim Qazaqstannyń barlyq saýda dúńgirshekterine shyǵarylady. Osy aıdyń sońynda alǵashqy 3 mln dana kespe saýda aınalymyna baǵyttalmaq.
Kásiporyn dırektory keleshekte táýlik boıy jumys isteıtinderin aıtty. Degenmen, qazir bilikti mamandar tapshylyǵynan jumys tek bir aýysymda ǵana atqarylýda. «Bizge jumysqa ornalasqysy kelgenderdiń barlyǵyn qabyldaımyz. Ortasha jalaqy 120-180 myń teńgeni quraıdy. Qazirgi tańda 27 bos oryn bar», deıdi ol. Mekemege ınjenerler, tehnologtar, operatorlar, qaptaǵyshpen aınalysatyn qyzmetkerler qajet eken. Sondaı-aq olar tájirıbesi joq mamandardy da oqytýǵa daıyn.
«KazBrand» kásipornyna «QazAgroQarjy» AQ jelisi boıynsha 900 mln teńgeden astam qarajat jumsalǵan. AQ kredıtteý jáne lızıng basqarmasynyń dırektory Baýyrjan Sábıtovtiń aıtýynsha, bul joba 2014 jyldan beri qarjylandyrylyp keledi. Bıylǵy naýryzda paıdalanýǵa engizildi. Sondaı-aq jumsalǵan qarjynyń jalpy kólemi 1 mlrd 233 mln teńge bolsa, sonyń 981 mln teńgesin «QazAgroQarjy» mekemesi quıǵan. «Jobany qarjylandyrmas buryn biz onyń tartymdylyǵyna, tıimdiligine mán beremiz. Ekonomıkalyq qana emes, tehnologııalyq áleýetin de saraptaımyz. Bul – óńdeýshi kásiporyn. Un – otandyq, dámdeýishteri ázirge shetelden jetkiziledi. Kóp uzamaı ony da ózimizde shyǵaramyz. Bıyl respýblıka boıynsha qaıta óńdeý kartasy jasaqtaldy. Oǵan 435 kásiporyn endi. «KazBrand» kompanııasy sonyń quramynda», dedi B.Sábıtov.
Mamandardyń sózderinen uqqanymyzdaı, bolashaqta jedel daıyndalatyn taǵam túrleri keńeıe túspek. Tek Qazaqstanda jasalǵan ónimdi tańdaý – tutynýshynyń quzyrynda.
Ashat RAIQUL,
«Egemen Qazaqstan»