Altaıdyń aýylynan, Tarbaǵataıdyń tamyrynan, Ileniń irgesinen, Baıan-О́lgeıdiń baýraıynan jetken qany bir qandastardy kórgende kóneniń kózin, kónergen sózin estip, alty ǵasyr artqa shegingendeı kúı keshetinimiz bar.
Saltyna salǵyrt qaramaı, dástúriniń dárejesin kótere bilgen olar úshin óner de, óleńde ógeı emes ekeni anyq.Besiginiń ózin «Bes ǵasyr jyrlaıdymen» terbetetin asyl analarymyz ben qazyna keýde qarttardyń da qatary sıremegenine senimdimin. Sondaı sapaly qazaqtyń sapyn túzep, shekaranyń shetinen shyqqan dara daýysy qalyń qazaqtyń qulaǵyna kirip, súıegine sińip bekzat ónerdiń bedelin bıiktetken asyldarymyzdyń biri Sherikbaı Unatuly edi.
Ol mamyrajaı Mońǵolııa memleketi, Baıan-О́lgeı aımaǵynyń Qyzylqaıyń eldi mekeninde otbasynyń tuńǵyshy bolyp dúnıege kelgen. Ákesi Unat Qaısauly ónerge jaqyn, ártúrli mýzykalyq aspapta sheber oınaıtyn. Ári sol kezdegi aýyl mádenıet úıinde jumys jasaǵan. Sherikbaı nemereniń tuńǵyshy bolǵandyqtan, eki ájeniń qolynda tárbıelengen. Anasy Baǵdat úı sharýashylyǵynda bolǵan. Sherikbaıdan basqa alty balanyń anasy. Sherikbaı 1975 jyly mektep tabaldyryǵyn attap, 1983 jyly 8-synypty bitirgen. Sol mektep jasynda halyqqa kózaıym bolyp, Qudaı bergen talantymen halyq yqylasyna bólengen bozbala Sherikbaı mektep bitire sala, aýyl mádenıet úıine ánshi bolyp qabyldanyp, óner jolyndaǵy alǵashqy eki jylyn sonda ótkizedi.
Áskerde júrgenniń ózinde de áskerı ansamblge aralasyp, ártúrli aspaptardy úırengen. Áskerden oralǵan soń ortalyq drama teatryndaǵy «Murager» folklorlyq ansambline ánshi bolyp jumysqa ornalasady. 90-jyldary Jánibek Kármenov О́lgeı qalasyna saparǵa barady. Sol kezde ónerimen erekshe kózge túsken Sherikbaıdy Jánibek Almatyǵa shaqyrady. Osy shaqyrýmen Almatyǵa kelip, T.Júrgenov atyndaǵy óner kolledjine qabyldanady. Sóıtip Qaırat Baıbosynovtyń shákirti bolady. Meıizdeı minezi meıirim tógip turatyn ánshige darynyn damytyp, talabyn ushtaǵan ustazy Qaırat Áýkenuly bylaı dep baǵa berdi:
«Sherikbaı kim edi? Ol qandaı ánshi edi? Ol qaıdan keldi? Ol ne istedi? Ánshiniń ómirine qyzyqqan árbir adamnyń aldynan shyǵatyn suraqtar osy. Sherikbaı menen tálim aldy, án úırendi, shákirtim boldy. Ol sondaı uǵymtal ónerpaz edi. Ánniń, sózi men ánin qaǵazǵa túsirmeı, jazbaı birden jattap alatyn zerek boldy. Men ondaı adamdy birinshi ret kórdim. Sherikbaı óte úlken óner ıesi edi. Onyń tynysy keń bolatyn. «Qońyr qazdyń qańqyldaǵanyndaı» jaǵymdy úni janyńa tynyshtyq syılaıtyn», deıdi ol.
1993 jyly О́ner kolledjin bitirgen Sherikbaı Baıan-О́lgeıge oralady. Kóp jyldar boıy aımaqtyq drama teatrynda jumys jasaǵan. Ol Baıólkedegi kóp adam bara bermeıtin dástúrli ándi jandandyrdy. Tipten, sol kezde Mońǵolııa qazaqtarynyń arasynda sırep, azaıyp ketken «betashar» dástúrin basqasha sıpatta elge qaıta usynǵan. Ol kisimen án áleminde áriptes, sabaqtas bolǵan, qanattas qonǵan kúıshi Janǵalı Júzbaı da júrek syrymen bólisti.
«О́tken ǵasyrdyń 90-jyldary qazaqtyń án ónerinde úlken bir serpilis bolǵany bárimizge belgili. Sol jyldary qazaqtyń qazirgi belgili ánshileri Ramazan Stamǵazıev, Bekbolat Tileýhan, marqum bop ketken Salamat Qazaqbaev sııaqty jigitter, Berik Júsipov sekildi jyraýlar, Sáýle Janpeıisova sııaqty jeztańdaı ánshiler tolqyny ósip shyqty. Osy tolqynmen qatar, qazaqta «sırek daýysty, qońyr daýysty, al qońyr daýysty» Sherikbaı degen ánshi jigittiń dańqy erekshe bolyp turdy. Ol jas bolsa da úlken sahnalarǵa shyǵyp boı úıretken bozbala edi. El aralady. Men konservatorııada oqyp júrgenimde, ol estrada stýdııasynda oqyp júrdi. Alqaly toptarda, ónerli jıyndarda birge kezdesip otyrdyq. Kóptegen ánderin tyńdadym. Onyń sırek kezdesetin daýsyna qaıran qaldym», deıdi kúıshi.
Iá, el aǵalarynyń erekshe pikiri Sherikbaıdyń sheber ánshi ekenin dáleldese kerek. Biraq, támam jurtty tamsandyrǵan talantty tulǵanyń taǵdyry aıaq astynan qıylǵany aıanyshty. 2004 jyldyń qarashasynda jetken qaraly habar jeztańdaı jigittiń jerlesterine de, týma-týys, tamyr-tanystaryna da kúıikke toly kúı keshtirdi. Otyz jeti jasynda oryny oısyrap qalǵan onyń artynda úsh ul men eki qyzy qaldy. Sherikbaı marqum: «Jánibek, Qaırat aǵalarymnyń ánin radıodan estip, eliktep óstim, sol kisilerdiń kózin kórip, shákirti bolsam dep armandaýshy edim, armanyma jettim» dep aıtyp otyratyn deıdi jary.
«Atasy ólgenmen, botasy bar» degendeı tulpardyń izin jalǵar tuıaǵy bar eken. Osyǵan oraı aqyn Ularbek Nurǵalymulynyń óleńinen úzindi keltire keteıik:
Baıyrǵy baba sózi sııaqtanǵan, Ánnen de, áýennen de uıat tamǵan. Aýzynan aýmaı túsken saf altyndaı Artynda ánin jalǵar tuıaq qalǵan.
Mańdaıǵa jazǵan eken marjan ándi Tańdaıda Táńir basqan tańba qaldy. О́zgeris jalǵaıdy endi ǵasyrlarǵa, Sher keýde Sherikbaıdan qalǵan ándi.
О́zgeris dep otyrǵany osy Sherikbaıdyń uly. «Jaýhardyń synyǵy da jaýhar» demekshi, ákeden qalǵan án dástúrin áspettep, erekshe únimen el yqylasyna bólenip júrgen ónerpaz búgingi tańda Qaırat Baıbosynovtyń nemere shákirti bolyp júr. О́zgeristiń О́lgeıden Otanǵa oralýyn Ramazan Stamǵazıev myna oqıǵamen jetkizdi.
«Bizden bir-eki jyl tómen oqyǵan shákirtterdiń qatarynda Sherikbaı degen bas daýysty ánshi bar degendi estip, ony ózim izdep baryp tanysqan edim. Aqylbaıdyń, Búrkitbaıdyń ánin oryndaǵanda erekshe tyńdaıtynbyz. Sherikbaı oqýyn bitirer tusta Qaırat aǵam «osy jaqta qal, oqýyńdy jalǵastyr» dep keńesin aıtty. Biraq, árkimge týǵan jeri ystyq eken. «Men sol elge baraıyn, eldegi mektepti jalǵastyraıyn, sondaǵy jastardy oqytaıyn» dep ol Qaırat aǵamyzdan ruqsat surap, elge ketken bolatyn. Taǵdyrdyń aty taǵdyr. «Jazmyshtan ozmysh joq» dep jan jubatamyz. Qaıbir jyldary án saparymen Baıan-О́lgeıge baryp eki kesh berdim. Keshten keıin Sherikbaıdyń shańyraǵyna baryp Quran baǵyshtadyq. Sol kezde kishkentaı bir bala án saldy. «Tulpardy taǵasynan, shapandy jaǵasynan» tanyǵan qazaqpyz ǵoı sol balanyń kózinen ot kórip, Sherikbaıdyń ákesinen ruqsat alyp, nemeresi О́zgeriske en salyp ketip edim. Sodan keıin Qazaqstanǵa kelip úsh jyldaı J.Elebekov atyndaǵy estrada-sırk kolledjinde menen tálim aldy, qazir Qaırat aǵasynyń qasynda. О́zimniń keshterimnen qaldyrmadym. О́zgeristiń óner órisi keńeıip, Sherikbaıdyń shyqpaǵan shyńyna shyǵaryna senimdimin», dedi ánshi.
О́zgeristiń ózgeshe daýysy talaıdyń tańdaıyn qaqtyrdy. Án áleminde bolǵan aıtýly alamandardan qanjyǵasy qur qaıtpaǵan. Áset Naımanbaev, Ámire Qashaýbaev atyndaǵy dástúrli oryndaýshylar baıqaýynda baǵy janyp, talaı júldeni taqymdaǵan. Jaqynda ǵana Pavlodar qalasynda ótken Estaı Berkimbaıuly atyndaǵy V respýblıkalyq dástúrli ánshiler baıqaýynda bas júldeni ıelengen bolatyn.
Qasıetti óner qanynda bolǵasyn tynym bermeı, tyńdaýshysyn tabary haq. Shekaradan shen emes, shekpen emes, án izdep kelgen Sherikbaıdyń urpaǵy shetinen ánge áýes, ónerge qushtar eken. О́zgeristen keıingi ózge balalary da sol soqpaqtyń sońyna ergen. Endeshe, erte óshken juldyzdyń sońynda sónbes sáýle qalǵanyn kóreıik.
Aıtpaqshy, О́zgeris qazir «Qazaqstan» ulttyq telearnasynda júrip jatqan «Men qazaqpyn» megajobasyna qatysýda. О́zgeristiń ónerine tánti bolǵan Myrzataı Joldasbekov: «Ramazan Stamǵazıevterden keıin qazaq ánin bıik deńgeıde shyrqaıtyn bir ánshi endi О́zgeris bolaıyn dep tur eken, jolyń bolsyn!», dep baǵalap, batasyn berdi. Áýmın, solaı bolǵaı!
Raýan QAIDAR, «Egemen Qazaqstan»