«Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammed 21-22 qarasha kúni Batys Qazaqstan oblysynda jumys saparymen boldy.
- Jaqynda ǵana Elbasymyz partııanyń saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysyn ótkizip, sol jıynda Qazaqstanda Prezıdent tapsyrmalary qalaı oryndalyp jatyrǵanyn tekserýdi maǵan tapsyrǵan edi. Mine, sol úshin keshe Mańǵystaý oblysynda, búgin Batys Qazaqstanda bolyp, Elbasy tapsyrmalarynyń oryndalý barysyn qadaǵalap júrmin, - dedi Muhtar Abraruly jýrnalısterge óz saparynyń mánisin túsindirip.
Muhtar Qul-Muhamedtiń alǵashqy bas tiregen jeri – «Kúbileı» JShS boldy. Jylyna 10 myń tonnadan asa ónim shyǵaratyn bul kásiporynda kúnine 250 iri qara, 700-ge deıin qoı soıylady. Mal eti ártúrli tońazytýdan ótip, bólshektelip, vakýmdy qaptamaǵa salynyp, tutynýshyǵa jol tartady. «Kúbileıdiń» 50 paıyz ónimi eksportqa shyǵady. Osy kezge deıin kásiporyn daıyndaǵan et Máskeý, Sankt Peterbýrg sekildi iri megapolıs sórelerine tússe, bıyldan bastap Iranǵa da jóneltile bastady. О́ndiriske halal tehnologııasyn endirý arqyly jańa kókjıek ashylǵan. Qaldyqsyz tehnologııa qolǵa alynyp, mal súıeginen un jasaıtyn júıe jaqynda iske qosylmaq. Muhtar Qul-Muhamed kásiporyndy túgel aralap, jumysshylarmen kezdesti.
- Prezıdenttiń údemeli-ındýstrııaly damýǵa arnalǵan baǵdarlamasy boıynsha Batys Qazaqstan oblysyna 340 mlrd teńgeden astam qarjy bólingen. Bul – óte úlken qarajat. Osy qarjyǵa qazirdiń ózinde 30-dan astam jańa kásiporyn salyndy jáne óńirge, elimizge jumys istep tur. Batys Qazaqstan oblysy – aýyl sharýashylyǵyna qolaıly óńir ǵoı. Munda 1 mıllıonnan astam qoı, 570 myńnan astam iri qara bar. Endi bul ónimdi ıigilikke jaratý, naryqqa saı ótkizý kerek. Mine, etti Iran naryǵyna shyǵarý áreketi jemisti bastaldy. Osyndaı kásiporyndar kóp bolsa, óńirdiń ekonomıkasy da alǵa jyljıdy, - dedi «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary.
Budan keıin «Stekloservıs» JShS-nyń jumysymen tanysqan Muhtar Qul-Muhamed óńirde memlekettik baǵdarlamalardyń júzege asyrylý barysyna kóńili tolǵanyn aıtty. Áý basta áınek kesýmen ǵana aınalysqan shaǵyn kásiporyn búginde áınektiń birneshe túrin shyǵaryp, óniminiń teń jarymyn eksportqa jiberedi. Jylý saqtaǵysh, soqqyǵa shydamdy, qaýipsiz bul ónimder Avstrııa tehnologııasymen daıyndalǵan. Ádettegi áınekten 7 ese myqty ónimniń keremetin kózimizben kórdik: salmaǵy 100 keliden asatyn jigit ústine shyqqanda kúzdigúngi muzdaı maıysyp, solqyldaǵanymen, shyny synbady! Sóıtsek, «Steklo-Servıstiń» ónimi Astanada ótken óndiristik baǵyttaǵy taýarlar kórmesinde júlde alǵan eken. Buǵan qosa Fınlıandııanyń «Djeneral Fınland» kompanııasymen birigip shyǵaryp jatqan qurylys materıaldary, esik-terezeler jylý saqtaǵyshtyǵymen erekshelenedi.
- Mine, jańa tehnologııany óndiriske engizý nátıjesi osyndaı bolady. Elbasymyz «ekonomıkany dıversıfıkasııalaý kerek» degende dál osy máseleni aıtqan bolatyn. Qazir Qazaqstannyń qaı jerine barsańyz da qurylys qarqyndy damyp jatyr. Astanada, elimizdiń soltústigi men shyǵysynda aýa temperatýrasy 40 gradýsqa deıin tómendeıdi. Ol jerlerge mynadaı jylý únemdegish jabdyqtar, jańa tehnologııa ónimderi óte kerek. Altaı Seıdiruly, bul ónimderdi Astanada jaqsylap tanystyrý qajet, - dedi Muhtar Qul-Muhamet óńir basshysyna qarap.
Árıne, is tetigin maman sheshetini belgili. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jolyna túsken elimizge jańa tezhnologııaǵa saı eńbek etetin bilikti mamandar kerek. Ásirese tikeleı ónim shyǵaratyn tómengi býyn jumysshylardyń mańyzy erekshe. «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary óńirde arnaýly orta bilim beretin oqý oryndarynyń jaı-kúıimen tanysý úshin Oral munaı-gaz jáne salalyq tehnologııalar kolledjine arnaıy keldi. 16 túrli bilikti maman daıarlaıtyn bul bilim ordasynda 2140 stýdent bilim alyp jatyr eken. Barlyq zerthana, sheberhana, synaq alańdarymen jabdyqtalǵan kolledjde munaı-gaz salasynan ózge búginde suranys kóbeıgen mal dárigeri, qurylysshy, órt sóndirýshi, jerge ornalastyrýshy sekildi mamandar da oqytylady. Kolledj dırektory Serik Muhambetalıevpen birge oqý ornyn aralap shyqqan Muhtar Abraruly óńirdegi barlyq arnaýly oqý oryndary ókilderi jınalǵan kórmege de bas suqty.
- Batys Qazaqstan oblysynda jaqsy úrdis baıqadym. Munda Sovet kezinen qalǵan arnaýly orta bilim berý júıesin joımaı, saqtap, tipti damytqan ekensizder. Keıbir óńirde mundaı kolledjder jappaı jekeshelenip ketti. Olar keıin jekemenshik JOO-ǵa «aınalyp», topyrlaǵan zańger men ekonomıst «shyǵarýmen» aınalysty. Bizge olardan túk paıda joq, bizge jas mamandar, is adamdary kerek. Máselen, 4-5 jyl oqyp, joǵary bilim alǵan muǵalimniń jalaqysy 70-80 myń teńge bolsa, óz kásibin meńgergen myqty jumysshylar 100-150 myń teńge jalaqy tabady, - dedi Muhtar Qul-Muhamed.
Batys Qazaqstan oblysyna jumys saparynyń ekinshi kúni «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary óńirde «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha salynyp jatqan turǵyn úı qurylysymen tanysady. Mártebeli meıman aralap kórgen 180 páterlik úıdi «Bolashaq-T» kompanııasy turǵyzǵan. Nemistiń Vollert fırmasynyń úlgisimen turǵyzylatyn iri paneldi quramalardy kompanııa óz kombınatynda jasaıdy. Mundaı úıdiń ereksheligi – óte az ýaqytta, bar-joǵy 2 aı ishinde qurastyrylady. Qurylysqa kerekti materıaldyń 80 paıyzy – otandyq ónim.
Qazbek QUTTYMURATULY
«Egemen Qazaqstan»
Oral qalasy
Sýretti túsirgen Aıbatyr NURASh