Qurmetti musylman baýyrlar, otandastar!
Mine, barsha musylman saǵyna kútetin Qurban aıt merekesine de jettik. Alla qalasa, 6 qarashadan bastap, shamasy kelgen ár musylman Alla razylyǵy úshin qurban shalyp, dinine, ımanyna adaldyǵy men shynaıy yqylasyn bildiredi. Sol arqyly Jaratýshy ıemizdiń quzyrynda ózine laıyq dárejege qol jetkizedi. Ardaqty Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) hadıs sháripteriniń birinde: «Adam balasy qurban aıt kúninde (qurban shalyp) qan aǵyzýdan da súıikti eshbir ispen Alla Taǵalaǵa jaqyndaǵan emes» dep bul qulshylyqtyń mánin túsindirgen. Sondaı-aq taǵy bir hadısinde: «Kimde-kim múmkinshiligi bola tura qurban shalmasa, bizdiń namaz oqıtyn jerimizge jaqyndamasyn!» – dep eskertý jasaǵany da bar. Qurban shalýdyń ýaqyty qurban aıttyń birinshi kúni Aıt namazynan keıin bastalyp, aıttyń úshinshi kúni aqshamǵa az ýaqyt qalǵanǵa deıin jalǵasady. Úzir sebepterge baılanysty qurban aıt namazyna bara almaı qalǵan adamnyń, namaz oqyp bolatyndaı ýaqyt ótkennen keıin qurbanyn shala berýine bolady. Qurban aıty barsha musylmandar úshin úlken mereke. Onyń tarıhy sonaý Ibrahım Paıǵambardan bastaý alady. Sodan beri urpaqtan urpaqqa jalǵasa kelip, ardaqty Paıǵambarymyz Muhammed Mustafa (s.ǵ.s) ómir súrgen altyn ǵasyrda musylmandardyń Qııamet kúnine deıin atap ótetin eń ulyq eki merekeniń birine aınaldy. Ár jyl saıyn jer betindegi búkil musylman jurtshylyǵy osy Qurban aıt meıramyn erekshe kóńilmen merekelep keledi. Qazaq dalasynda da bul meıramnyń orny erekshe. Meıramǵa bir-eki apta qalǵannan bastap, búkil aýyl jurtshylyǵy osy meıramdy óz deńgeıinde atap ótýdiń qam-qareketine kirisedi. Arapa kúni, ıaǵnı aıttan bir kún buryn aýyl ómiri tipti qarbalas. Aıttap kelgenderdiń aldyna jaıý úshin san túrli dámdi taǵamdarǵa toly mol dastarqannyń qyzý daıyndyǵy júredi. Bul búginge deıin úzilmeı jalǵasyn taýyp otyrǵan úrdis. Tipti dinimizdiń ózge qundylyqtary turalap, kenjelegen keńes kezeńiniń ózinde halqymyz eki aıt merekesin ótkizip keldi. Al qazir, Allaǵa shúkir, elimiz de, dinimiz de táýelsiz. Bıyl ata-babalarymyz ańsap ótken azattyqtyń aq tańy atqanyna jıyrma jyl tolyp otyr. Sonyń qarsańynda memleketimizde qyrýar ıgilikti sharalar jasalyp jatyr. Solardyń basy-qasynda júrgen eljandy azamattardyń barshasyna Alla Taǵala berekesin jaýdyrsyn dep tileımiz. Din salasynda da osy az ýaqyt ishinde qanshama ıgi ister atqaryldy. Keńes kezinde Qazaqstanda bir de bir dinı oqý orny bolmaǵan bolsa, qazir «Nur-Múbárak» ýnıversıteti, ımamdardyń bilimin jetildiretin Islam ınstıtýty, sondaı-aq oblystarda 10 dinı medrese halyqqa qyzmet kórsetýde. Táýelsizdikke deıin búkil elimizde nebári 68 ǵana meshit bolsa, qazir onyń sany 2500-den asyp jyǵylady. Máýlit, Qadir túni, ózge de dinı keshter ulttyq merekege aınalyp keledi. Táýelsizdigimizge deıin qajylyq jasaýǵa saýsaqpen sanarlyq qana otandastarymyz barǵan bolsa, búginde ár jyly 4000-daı baýyrlarymyz osy paryzdy atqaryp otyr. Qysqasy, táýelsizdigimizdiń jıyrma jyldyǵy ata dinimiz úshin de berekeli bolǵany sózsiz. Elbasymyz Nursultan Ábishuly dinimizdiń órkendeýine de jaǵdaı jasap, musylman jurtshylyǵy dinı meıramyn merekelesin dep Qurban aıttyń alǵashqy kúnin resmı demalys retinde jarııalady. Endigi kezekte Qazaqstannyń búkil qalalary, aýdandary, óńirleri men shaǵyn aýyl-aımaqtaryna deıin osy aıt merekesiniń erekshe kóńil kúıin qalyptastyryp, ulttyq, búkil halyqtyq deńgeıge kóterýimiz qajet. Jaǵdaıy jetkenderdiń bári qurban shalsa, onyń eti turmysy tómenderge taratylsa, halqymyz arasynda aýyzbirshilik pen syılastyq ta artqan ústine arta beredi. Aıt kelgende ár otbasynda qýanbaıtyn, shattanbaıtyn kisi qalmaýy lázim. Besiktegi baladan tórdegi eresekterge deıin barsha otandastarymyzdy aıt meıramyn jyl saıyn saǵyna kútetin deńgeıge jetkizýge tıispiz. Balalarǵa arnaıy oıynshyqtar men syılyqtar taratýdy uıymdastyrsaq, bul mereke olardyń da saǵyna kútetin meıramyna aınalary anyq. Jaqyn-jurattarymyzǵa da syı-syıapat, tartý-taralǵyny dál osy aıt kúnderinde kóbirek jasaýdy ádetimizge aınaldyrǵan durys. Sonda jerdegiler osyndaı ıláhı merekeni toılap, máz-máıram bolyp jatqanda, kóktegi perishteler de musylman jurtshylyǵynyń birlik-yntymaǵyna tilektes bolatyny sózsiz. Meshitterde Aıt namazyn oqyp shyqqan soń, úı-úılerdi aralap, jaqsy-jaqsy ımanı áńgimeler aıtyp, marqumdarǵa Quran baǵyshtaý da saýapty is. Sóz sońynda el-jurtyma tilerim, barshamyzdyń shalǵan qurbandyqtarymyzdy Alla Taǵala qabyl etsin! О́ziniń sheksiz meıirimimen sansyz mol saýaptardan jazǵaı! Elimizdi árdaıym birlik-yntymaqtan aıyrmasyn! Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy da qutty da baıandy, máńgilik bolsyn! Ámın.
Sheıh Ábsattar qajy DERBISÁLI, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy jáne Orta Azııa Múftıler keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı.