Qazaqstandy álemge tanytý maqsatynda qolǵa alynyp jatqan áıdik jobalardyń túbi baıandy bolsa eken dep tileısiń. Jer betinde «Adamzattyń bárin súı, baýyrym dep» degen danalyqqa júgingen halyq baryn tórtkúl dúnıe tanı túsken saıyn eńse kóteriledi, aıbyn asqaqtaı túsedi. Iá, otyz ozyq eldiń arasynan oıyp alar oryndy kózdegen Máńgilik Eldiń muraty aıqyn. Ol – Qazaqstannyń jaqsy atyn álemge jaıý.
Elimizdi álem tanyǵannan utylmasymyz anyq. Mysaly, týrızm salasyn alaıyq. Qazir tabıǵaty alýan túrliligimen tańdaı qaqtyrǵan Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan saıahatshy qaýymnyń sany jyldan jylǵa artyp keledi. Uıalmaı kórsetip, upaıymyzdy túgendep alar ǵajaıyptarymyz az emes. Bárin jipke tizbesek te, Arqanyń kerbez sulý Kókshetaýy, qasıetti Qarqaraly, jer jánnaty Jetisý, kózdiń jaýyn alǵan Shyǵystyń keremetteri, balyǵy taıdaı týlaǵan Balqash, ataǵy dúrildeı bastaǵan Alakól... Osylardyń bári de adamzat balasyna aıqara qushaq ashar asyl qazynalarymyz ǵoı.
Al biz osy Jaratqan bergen baılyqty iske jarata alyp júrmiz be?
Qazirgi tańda Qazaqstan men Qytaı arasynda týrızm salasy boıynsha birqatar sharýa júzege asyp jatyr eken. Munyń aıǵaǵy retinde 2017 jyldyń Qytaıdyń Qazaqstandaǵy týrızm jyly dep atalǵandyǵyn aıtýǵa bolady. Jalpy, bıyl Qazaqstanǵa qydyryp kelgen aspanasty eli týrısteriniń sany 257 myń adamǵa jetipti. Al aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartysynyń ózinde Qytaıǵa saıahattap barǵan jerlesterimizdiń sany 109,6 myń adamdy quraǵan.
Bul rette myna jaıtty aıta ketýge týra keledi. Osydan bir aı buryn ótken Qytaı kompartııasynyń HIH sezinde jasaǵan baıandamasynda QHR memlekettik premeri Lı Kesıan týrızm máselesine basa mańyz berdi. «Biz kele jatqan jappaı týrızm dáýirin qarsy alýǵa daıyn bolýymyz kerek», dedi Qytaı premeri.
Kórshimiz osylaı qamdanyp jatqanda bizdiń qol qýsyryp qarap otyrǵanymyz jaramaıdy-aq. Zer salyp qarar bolsaq, týrızmniń dámin endi tata bastaǵan bizdiń el úshin Shyǵystaǵy qudaıy kórshimiz shetsiz-sheksiz resýrs kózi. Bir ǵana mysal: 2016 jyly Azııa-Tynyq muhıty elderine 50 mıllıon qytaı týrıstik saparmen baryp, 45 mlrd dollar kiris qaldyrǵan. Al keıbir derekter boıynsha, Reseı jyl saıyn Qytaı týrısteri esebinen 1 mlrd dollar paıda tabatyn kórinedi.
Týrızmdi bylaı qoǵanda, bıylǵy jyldyń ózinde bizdiń elimizde álemdik aýqymdaǵy birneshe shara ótti. Mysaly, 29 qańtar men 8 aqpan aralyǵynda ótken HHVIII Búkilálemdik qysqy Ýnıversıada kezinde Almaty qalasyna shamamen alǵanda 30 myńǵa jýyq týrıst keldi degen derek bar. Osy jerde mynadaı qyzyqty aqparatty keltire ketýge bolady. Alataýdyń baýraıyndaǵy arý qalaǵa saıahattap kelgen 5 myń týrıst 5 kúnniń ishinde shaǵyn jáne orta bıznestiń paıdasyna 2 mlrd teńge kiris ákelgen.
Al EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi ótken úsh aıdyń ishinde elordamyzǵa 5 mıllıon týrıst kelipti. Onyń 0,5 mıllıony álemniń júzden astam elinen kelgen saıahatshylar eken.
Jalpy, týrısterden túsken paıdany shotqa qaǵyp eseptegen óz aldyna bólek taqyryp. Bul jerdegi basty áńgime – jer júziniń túpkir-túpkirinen kelgen alýan túrli ult ókilderiniń elimizdi tanyp-bilýinde jatyr. Tanymaldylyq el men eldi tabystyrady. Tebiskennen tabysqan jaqsy. Tabysýdyń túbi tabysqa bastar qarym-qatynasqa jol ashady. Saıyp kelgende, munyń ózi Elbasy jıi aıtatyn ınvestısııa tartý máselesine alyp kelmeı me? Al ınvestısııaǵa ıgiliktiń jipsiz baılanary áýel bastan belgili jaıt.
Shet memleketten kelgen týrıst elimiz týraly mol aqparat jınap áketedi. Árbir saıahatshynyń artynda týǵan-týys, dos-jarannyń turatynyn esepke alar bolsaq, Qazaqstan týraly qyzǵylyqty maǵlumatqa qanyǵatyn qaýymnyń da sany kórer kózge arta túseri sózsiz.
Jahandaný zamanynda terezeni tumshalap, esikti tars jaýyp, tomaǵa-tuıyq jata almaısyń. О́rkenıet kóshine ilesem deseń, ózgeni taný óz aldyna, birinshi kezekte ózińdi kórsete bilý ónerin ıgerýiń shart. Álbette ýaqyt óte kele týrızm ınfraqurylymy damyp, týrıst degen halyqqa jaıylyp jastyq, ıilip tósek bolarlyq servıstik qyzmetke de qol jeter. Degenmen týrızmge tek tabys kózi retinde ǵana qaramaı, bul salanyń alys-jaqyn elderdi tabystyratyn erekshe áleýetine de mán bergen jón.
Qaırat ÁBILDA, «Egemen Qazaqstan»