Bılik ınstıtýttary men el azamattarynyń ózara baılanysy men ózara jaýapkershiligi árkez memleket damýy deńgeıiniń belgili bir ındıkatory bolyp keledi. Memlekettik organdar men qoǵam jáne azamattyq ınstıtýttar arasyndaǵy ózara qarym-qatynas quqyn qazaq qoǵamynda ejelden qalyptasqan dástúrli «dat» ınstıtýtynyń konstıtýsııalyq bekitilýiniń zamanaýı kórinisi dep aıtýǵa ábden bolady. Osy oraıda, Memleket basshysynyń atyna qazaqstandyqtardan kún saıyn kóptegen hat-habarlar kelip túsip jatady. Bireýleri Prezıdentke rızashylyqtaryn bildirse, kelesi bireýleri ómirlik mańyzy zor máselesin sheshýde sońǵy ınstansııa retinde qaıyrylady.
Atalǵan máselege baılanysty biz Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Jalpy bóliminiń meńgerýshisi Mirbolat JAQYPOVPEN áńgimelesken edik.
– Mirbolat Habıuly, sizderge hat-habarlardyń asa kóp túsetini belgili. Al olardyń mazmuny negizinen nendeı máselelerdi qamtıdy?
– Prezıdent Ákimshiligine azamattardan, mekemelerden, kompanııalardan bir jyldyń ishinde 20 myńǵa jýyq hat elimizdiń barlyq óńirlerinen jáne shetelderden keledi. Hattardyń basym kópshiligi Almaty, Astana qalalarynan jáne Ońtústik Qazaqstan, Almaty oblystarynan kelip túsedi. Aryz jazatyndar qatarynda zeınetkerler, múgedekter, kópbalaly otbasylar, kásipkerler, ǵalymdar, jazýshylar, óner qaıratkerleri bar. Aryz-shaǵymdardyń basym kópshiligi zańdylyq pen quqyqtyq tártip taqyrybynda keledi, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, baspana berý, eńbek, jumysqa ornalasý, áleýmettik qamtý jáne basqa da qoǵam ómirindegi san túrli máseleler boıynsha kelip jatady.
El turǵyndarynyń usynys-pikirlerin, muń-muqtajyn bildirip Elbasynyń atyna jáne Prezıdent Ákimshiliginiń laýazymdy tulǵalaryna jazǵan ótinishteri «Jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qaraý tártibi týraly» zań talaptaryna sáıkes qaralyp, nátıjesi hat ıelerine habarlanady.
Sońǵy jyldary, memlekettik organdar zań shyǵarýshylyq qyzmetiniń ashyq aqparatty jarııaly túrde atqarýynyń nátıjesinde halyqtyń quqyqtyq mádenıeti aıtarlyqtaı ósti. Soǵan qaramastan kóptegen aryzdanýshylar hattaryn memlekettik organdarǵa olardyń quzyretin eskermesten jiberildi. Sonyń saldarynan memlekettik organdardan qaıtarylǵan jaýaptar men túsiniktemelerdi aryz-shaǵym avtorlary syrǵytpa jaýap jáne máselelerdi sheshýden jaltarý dep qabyldaıdy.
Meniń oıymsha, bul jaǵdaıdy túzetý úshin turǵyndardyń arasynda jergilikti atqarý organdary júrgizetin aqparattyq-túsindirme jumysyn jolǵa qoıý qajet. Jeke jáne zańdy tulǵalardyń shaǵymdaryn qaraý tártibin túsindirý, hattardyń basqa memlekettik organdarǵa jiberilgeni týraly ýaqtyly túsinikteme berý qaıtalap túsip jatatyn ótinishterdiń sanyn azaıtýǵa, shaǵymdardyń quzyretine qaraı ózge memlekettik organdarǵa jiberilgendigin hat avtorlarynyń durys qabyldaýlaryna múmkindik beredi.
– Prezıdent Ákimshiligine ótinish berýde bizdiń azamattar zamanaýı tehnologııalardy qoldana ma?
– Iá, árıne. 2002 jyldan bastap Prezıdent Ákimshiligi, al 2006 jyldan memlekettik organdarda qujattaý isi, qujat aınalymy elektrondy formatqa kóshken, el turǵyndary hatty qaǵazben qatar, elektrondy nusqada da jazady. Atalǵan zańǵa engizilgen sońǵy ózgerister boıynsha qazirgi zaman úderisine saı beıneótinish berý quqyǵy jáne onlaın jeke qabyldaý quqyǵy bekitildi. Kelip jatqan hattardyń 15%-y tek elektrondy nusqada jazylýda. Odan basqa, 2010 jyldan bastap Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ashylǵan «Prezıdenttiń bıznesti qorǵaýy» atty saıtqa da kásipkerler shaǵymdaryn elektrondy túrde joldaıdy.
Sonymen qatar «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda keshendi is-sharalar josparlanýda, onyń ishinde memlekettik organnyń qyzmetkerlerine arnalǵan «Ashyq dıalog» atty avtomattandyrylǵan jumys orny fýnksıonaly daıyndaldy jáne ol ózimiz daıarlaǵan Elektrondy qujat aınalymynyń biryńǵaı júıesimen ıntegrasııalanýda. «Elektrondy úkimet» veb-portalynda «Mınıstrdiń qabyldaýyna jazylý» servısi iske qosylýda, sóıtip ótinish ıelerimen jyldam keri baılanys ornatylyp otyr.
Bul sharalardyń maqsaty – ótinishterdi qaraý kezinde memlekettik organdardyń halyqpen ózara is-qımylynyń sapasyn arttyrý.
– Memleket basshysynyń jumys kestesi óte tyǵyz ekenin bilemiz, degenmen de, Elbasynyń ózi qarap, nazar aýdaratyn hattar da bolatyn shyǵar?
– Bárinen buryn, Prezıdent Ákimshiligine kelgen árbir hat muqııat zerdelenedi, qoıylǵan máselesine baılanysty qarap, qajetinshe is-sharalar qabyldap, hat ıesine jaýap berý úshin tıisti memlekettik organdarǵa joldanady. Eshqandaı hat qaraýsyz qalmaıdy ári hat avtoryna mindetti túrde jaýap beriledi.
Mańyzdy memlekettik, qoǵamdyq máseleler, ulttyq qaýipsizdikke qatysty, laýazymdy tulǵalardyń zańsyz is-áreketteri, jalpy sıpattaǵy kópshilikke qatysty máseleler boıynsha jazylǵan hattar Prezıdentke nemese Ákimshilik basshylyǵyna baıandalady jáne baqylaýǵa qoıylady.
Elbasynyń jumys kestesi óte tyǵyz bolsa da keıbir hattardaǵy kóterilgen jekelegen, strategııalyq mańyzy joq máselelerdiń sheshilýine ózi tikeleı aralasatynyna mysal keltire alamyn. Almaty qalasynan kelip túsken ujymdyq hatta ataqty maıtalman óner ıeleri týraly kórkem fılmniń sapasyz túsirilgendigine narazylyq bildirilgen. Prezıdent Mádenıet jáne sport mınıstrine elimizdegi kıno salasyndaǵy týyndylardyń sapasyna erekshe kóńil bólip, «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń jumysyn jolǵa qoıý qajettigi týraly tapsyrma berdi. Nátıjesinde «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń jumysyn jandandyrý, oǵan basshylyq etýge halyqaralyq tájirıbesi bar belgili tulǵalardy taǵaıyndaý týraly keshendi sharalar qabyldandy. Kınofılmderdiń sapasyn kóterý maqsatynda mınıstrlik janynan telekınoóndiris jónindegi kórkemdik keńes qurylyp, «Kınematografııa týraly» zańnyń jobasy ázirlendi jáne Úkimetke engizildi.
Jastardyń problemalary, bilim berý, ásirese daryndy jastardy qoldap, demeý máseleleri de únemi Elbasynyń nazarynda. Mysaly álemdegi eń úzdik 50 shahmatshy qyzdar qataryna engen jasóspirimder arasyndaǵy 4 dúrkin álem chempıony Jansaıa Ábdimálikke kómek qajet ekenin jazǵan ákesi D.Ashırovtyń hatyn Prezıdenttiń ózi oqyp, tanymal sportshyǵa jan-jaqty qoldaý kórsetý týraly tapsyrma berdi. Nátıjesinde talantty sportshynyń sapaly oqý-jattyǵý jıyndaryn ótkizýine, halyqaralyq jáne respýblıkalyq jarystarǵa únemi qatysyp turýyna qajetti barlyq másele tolyqtaı sheshildi. Endi biz Jansaıanyń ári qaraıǵy úlken jeńisteriniń kýási bolamyz ǵoı dep úmittenemiz.
P.I.Chaıkovskıı atyndaǵy VIII halyqaralyq jastar konkýrsynyń altyn medalin jeńip alǵan, Máskeý memlekettik konservatorııasynyń janyndaǵy Ortalyq mýzyka mektebinde oqyp júrgen qazaqstandyq Rýslan Týrýntaevqa erekshe stıpendııa belgileý qajettigi týraly hatty Elbasy qarap, stıpendııa taǵaıyndady. Buǵan qosa oǵan XVIII ǵasyrdaǵy ataqty ıtalııalyq sheberdiń qolynan shyqqan skrıpkany satyp áperýge memlekettik bıýdjetten qarajat bólindi. Sondaı-aq dańqty jerlesimiz, opera ánshisi Marııa Mýdrıaktiń jeńis joly da pavlodarlyq oqýshynyń óz Prezıdentine jazǵan osyndaı hatynan bastalǵan.
Jalpy, Elbasymyz daryndy jastardyń sporttaǵy jeńisteri el ishinde qandaı joǵary marapattalsa, ónerdegi talantty jastardyń jetistikteri de nazardan tys qalmaýy kerektigin tapsyrdy.
Taǵy bir mysal keltireıin. Rıo-de-Janeıroda ótken HHHI jazǵy Olımpııa oıyndarynyń júldegerlerine beriletin páter máselesi qansha ýaqyt ótkenimen sheshilmeı otyrǵanyn aıtyp, sportshylarǵa tıesili páterlerin alýǵa kómektesýdi suraǵan Ulttyq olımpıada komıteti tóraǵasynyń ótinishi de Ákimshiliktiń baqylaýyna alynyp, Mádenıet jáne sport mınıstrligine, oblystardyń, Astana jáne Almaty qalalarynyń ákimderine joldanǵan bolatyn. Birlesken jumystyń nátıjesinde mınıstr bul máseleniń tolyq sheshilgendigi týraly Prezıdenttiń aldynda esep berdi.
О́zderińiz baıqaǵandaı, Prezıdent jas talanttarǵa únemi qamqor qolyn sozyp keledi.
– Mirbolat Habıuly, Elbasynyń elimizdi álemge tanytyp júrgen sportshylar men mýzykanttarǵa qamqorlyǵy az emes ekeni belgili, al qarapaıym halyq Prezıdentke ne týraly jazady?
– Memleket basshysy eńbek adamy erekshe qurmetke laıyq ekenin aıtýdan jalyqqan emes. Nursultan Ábishuly barlyq jumys keńesterinde bizdiń búkil jumysymyz qatardaǵy qazaqstandyqtarǵa – olardy jumyspen qamtý, laıyqty eńbekaqy tóleý, baspana, jylý jáne t.b. qamqorlyq jasaýǵa baǵyttalǵanyn aıtyp otyrady. Mysaly Astana qalasyndaǵy «Rezerv» memlekettik kásipornynyń jumysshylary eńbekaqysy tym az ekenin aıtyp, ony kóterýge kómektesýdi surap aryzdandy. Máseleniń anyq-qanyǵyn bilip, sheshý joldaryn qarastyrý úshin hat tıisti memlekettik organǵa tekserýge joldandy. Nátıjesinde jumysshylardyń eńbekaqysyn kóterý kásiporynnyń negizgi emes qyzmetinen alynatyn kiristeri esebinen ústemaqy men syılyqaqy tólemderin belgileý arqyly sheshiletini jetkizildi.
Qaraǵandy oblysy, Shahtınsk qalasynan kelip túsken ujymdyq hatta turǵyndar kóship kelgeli tórt jyl ótse de azamattyq ala almaı júrgenderin aıtyp Elbasynyń atyna shaǵymdandy. Ishki ister jáne Syrtqy ister mınıstrlikterine atalǵan máseleni tekserip, kúrdelendirmeı sheshý tapsyryldy. 2017 jyldyń maýsymynda Dúnıejúzi qazaqtarynyń V quryltaıynda Memleket basshysy shetelderde júrgen jáne tarıhı Otanyna kelgen otandastarymyzǵa jan-jaqty kómek jáne járdem kórsetý boıynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrǵan bolatyn. Osylaısha jekelegen adamdardyń jeke bas qıynshylyǵyna kómektesý arqyly búkil salaǵa qatysty júıeli sheshimder ulttyq múddeni kózdeıtin parasatty saıasat arqyly júzege asýda.
Joǵary halyqaralyq deńgeıde talqylanyp, sheshilip jatqan máselelermen qatar, qarapaıym el turǵyndarynyń da kúndelikti kúıbeń tirshiliktegi qıynshylyqtary da Elbasyna jetip jatady. Mysaly Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kúrshim aýdanynyń turǵyny Á.Ramazanovanyń kózi kórmeıtin múgedek balasymen páter jaldap júrgenin aıtyp, jalǵa beriletin úıden baspana suraǵan haty Prezıdent Ákimshiliginde qaralyp, oblys ákimine joldandy. Keıinirek Á.Ramazanova páter alǵanyn aıtyp, qýanyshymen bólisti, Elbasyna sheksiz alǵysyn jetkizýdi surap hat jazdy.
– Halyq ótinishteri men aryz-shaǵymdaryn nege Prezıdenttiń atyna jazady, sol máselelerdi sheshý úshin tıisti memlekettik organdar bar emes pe?
– Sózińiz oryndy. Negizinen mundaı máselelerdi ortalyq nemese jergilikti organdar qaraýy tıis. Biraq turǵyndar ótinishterin tikeleı Prezıdentke, Prezıdent Ákimshiliginiń basshylyǵyna joldaıdy. Onyń sebebi, menińshe, keıbir memlekettik organdar ótinishtermen aınalysýdy ózderiniń «negizgi» jumysyna qosymsha júkteme, «artyq mindet» dep qate oılaıdy. Sondyqtan olar Elbasyna jazýǵa májbúrleıtin máselelerdi anyqtap, sheshýdiń ornyna formaldi sebeptermen búrkenip alyp, syrǵytpa jaýap qaıtarýdy ońaı kóredi.
Oblys ákimderimen bolǵan bir jınalysta Prezıdent: «Máselelerdiń úlken úlesi jergilikti organdardyń quzyretinde, onyń ishinde azamattardyń óz bıznesin ashý kezindegi máseleniń úshten biri zańdylyq pen quqyqtyq tártipke qatysty. Shaǵymdar – halyqtyń áleýmettik kóńil kúıiniń mańyzdy barometrleriniń biri. Osydan sizderdiń qarapaıym adamdarǵa qamqorlyq jasaýdyń nemese jasamaýdyń deńgeıi kórinedi. Qansha qıyn bolsa da, azamattardyń bir de bir ótinishi nazardan tys qalmaýy kerek. Prezıdent Ákimshiliginen de, «Nur Otan» partııasynan da osy máseleni únemi baqylaýda ustaýdy talap etemin. Negizinen, bizdiń halyqpen saıası jumysymyzdyń máni de osynda: jekelegen adamdardyń shaǵyn máselelerinde kómekke kelý», dep qatań eskertken bolatyn.
Osy oraıda jergilikti memlekettik basqarýshylar qarapaıym halyqtyń «joǵaryǵa» shaǵymdana berýi olarǵa senip tapsyrylǵan aýmaqty jáne salany basqarýda kemshilikter bar ekenin kórsetetinin ańǵarýlary kerek. Bıyldan bastap memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdiligi azamattardyń ótinishterimen jumystyń sapasy boıynsha da baǵalanatyny kezdeısoq emes.
Bas prokýratýranyń aqparaty boıynsha bıyl 10 aıda respýblıka boıynsha memlekettik organdarǵa 2 mln-ǵa jýyq ótinish kelip túsken. Bul óte kóp. Jeke kásipkerdiń shaǵymyn sheshýdiń negizinde shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa kedergi keltirip otyrǵan faktorlardy joıý týraly zańnamaǵa ózgeris engizý jóninde sheshimder qabyldanǵan jaılar da kezdesedi. Tarazdyq bıznesmen óziniń kásipkerlikpen aınalysýyna kedergi keltirip, jumys istetpeı otyrǵan Memlekettik kiris komıteti basshylarynyń zańsyz is-áreketterine shaǵymdanyp jazǵan aryzy boıynsha Prezıdenttiń tapsyrmasymen tekseris uıymdastyryldy. Kásipkerdiń ótinishinde kórsetilgen buzýshylyqtar rastaldy. Jaýapty laýazym ıelerine shara qoldanyldy, degenmen, bıootyndy óndirý máselesinde birqatar zańnamalardyń qaǵıdasy jalpy talaptarǵa qaıshy kelip, kásipkerlikti damytýǵa kedergi bolyp turǵany anyqtaldy.
Taǵy bir mysal. «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ tıtan qorytpasyn óndirý úshin shetelden satyp alatyn shıkizatyna salynatyn baj salyǵyn 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap alyp tastaýdy surap kombınattyń basshylyǵy Prezıdenttiń atyna ótinishpen shyqty. Bul máseleniń birneshe márte kóterilip, sheshimin tappaı otyrǵan sebebi Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń (EEK) bir múshesi óz eliniń óndirýshisiniń múddesin qorǵap, kedendik ımporttyq baj mólsherlemesinen qazaqstandyq kombınatty bosatýǵa qarsylyq bildirip otyrǵanynan ekendigi anyqtaldy.
Qazaqstanda keramıkalyq tabaqshalar shyǵaratyn ónerkásip orny – «Zerde keramıka» JShS óziniń sapasy joǵary ónimderin О́zbekstan, Tájikstanǵa eksportqa jóneltkende О́zbekstan aýmaǵynda 50 paıyz aksızdik jáne 20 paıyz qosymsha qun salyǵy ustalatynyn, sol sebepti ónimderi baǵa qabilettigin joǵaltyp, shyǵynǵa túskenderin aıtyp Elbasyna qaıyryldy.
Bul máselemen aınalysqan Ulttyq ekonomıka mınıstrligi máseleniń Ekijaqty yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııanyń jaqyn aradaǵy kún tártibine engiziletinin baıandaǵan. Astana qalasynda ótken eki el Prezıdentteri kezdesýi kezinde Nursultan Nazarbaev qazaqstandyq ónimderge tym kóp salyq salynatyny týraly máselege Shavkat Mırzıeevtiń nazaryn aýdardy. Másele qazirgi ýaqytta ekijaqty talqylanýda, bizdiń taýar óndirýshi úshin tıimdi sheshimge qol jetkizemiz degen senimimiz mol.
– Elbasy jeke erekshe baqylaýyna alǵan máseleler bar ma?
– Prezıdenttiń «aldymen – ekonomıka, odan keıin saıasat» degen formýlasy eń utymdy bolyp shyqqanyn búkil álem qaıratkerleri moıyndady. Bul turǵydan aıtsaq, el ekonomıkasynyń ornyqty damýy Elbasynyń jiti nazarynda: shetelderden ınvestısııa tartý, ınvestorlarǵa jaǵdaı jasaý maqsatynda keshendi is-sharalar qabyldandy. Degenmen de, ishinara kezdesetin tosyn jaılardyń ózi ınvestorlardyń quqyqtaryn meılinshe zańnama aıasynda qorǵaýǵa, máseleniń oń sheshilýine baǵyttalady.
Mysaly Prezıdenttiń atyna Pavlodar oblysynan qazaqstandyq kompanııalardyń sheteldik quryltaıshylary úshin tarıftik jeńildikter berý tártibine qatysty ótinishi kelip tústi. Jergilikti Memlekettik kiris departamentiniń tarapynan negizsiz qýdalaý kórip, kompanııasyna 200 mln teńgeden astam somada kedendik tólemder, salyqtar men ósimderdi tóleýdi talap etip otyrǵandaryna shaǵymdandy. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Qazaqstan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń qatarynda bolǵandyqtan, Odaq týraly shartta tarıftik jeńildikter berýdiń eki joly kózdelgenin kóldeneń tartty. Tekserý barysynda Qarjy jáne Ulttyq ekonomıka mınıstrlikterinde qazaqstandyq kompanııalardyń shetel quryltaıshylary úshin tarıftik jeńildikter berý tártibine qatysty birtutas ustanymnyń joqtyǵy anyqtaldy. Nátıjesinde, Memlekettik kiris departamentiniń tólem salý týraly sheshimi keri qaıtaryp alyndy da, ınvestorlardyń quqyǵy tolyǵymen qorǵaldy. Biz, apparat qyzmetkerleri retinde ókilettikterdi asyra paıdalaný, basqarýdaǵy burmalaýshylyqtar, halyqtyń muqtajyna nemquraılylyq Prezıdenttiń qatty narazylyǵyn týǵyzatynyn bilemiz.
Mysaly Ońtústik Qazaqstan oblysynda jergilikti turǵyndardyń narazylyǵyn týdyrǵan, sybaılas jemqorlyqqa jol berip, is-áreketi kúmán týdyrǵan jalǵan kásipkerlerdi búrkemelep júrgen aýdan basshylarynyń keleńsiz áreketteri Prezıdent Ákimshiliginiń tapsyrmasymen Bas prokýratýra men oblys ákimi apparatynda tekserilip, derekter rastaldy. Aýdandyq máslıhat hatshysy jáne ákim laýazymynan bosatyldy. Al jalǵan kásipkerdiń qylmystyq jaýapkershiligin quqyq qorǵaý organdary tekserýge aldy.
Sondaı-aq Kókshetaý qalasynyń turǵyny ózin negizsiz ustap, uryp-soqqan Kókshetaý qalalyq ishki ister basqarmasynyń polısııa qyzmetkerlerine shaǵymdanyp, olarǵa shara qoldanýdy suraǵan hatyn Prezıdent Ákimshiliginiń Quqyq qorǵaý júıeci bólimi qarap, Bas prokýratýraǵa istiń mán-jaıyn anyqtap, tıisti shara qoldaný týraly tapsyrma bergen. Tekserý nátıjesi boıynsha Kókshetaý ishki ister basqarmasynyń 18 qyzmetkeri jaýapqa tartylǵan, onyń ishinde 7 qyzmetker teris negizdemeler boıynsha jumystan bosatyldy.
Pavlodar oblysynda «VEGAS Pavlodar» JShS-niń 80 jumysshysynyń eki jyldan beri eńbekaqylaryn ala almaı júrgenderi, zeınetaqy jarnalarynyń aýdarylmaı, quqyqtarynyń buzylǵany týraly ujymdyq shaǵymy Ákimshilikte baqylaýǵa alynyp, shuǵyl sharalar qoldaný úshin prokýratýra organdaryna tapsyryldy. Kásiporynnyń basshysy ustalyp, ýaqytsha qamaldy. Keıin ol eńbekaqy qaryzyn tolyq ótedi.
О́z mindetterine salǵyrt qaraıtyn dárigerlerge de shaǵym túsedi. Balalaryn durys emdemeı otyrǵan aq jeleńdilerdiń zańsyz is-áreketteri týraly Astana qalasynyń turǵyny A.Ahmetovanyń shaǵymy tıisti shara qoldaný úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrligine joldanǵan edi. Nátıjesinde, ótinishte kórsetilgen faktiler rastalyp, jaýapsyz mamandar ákimshilik jazaǵa tartyldy.
– Mirbolat Habıuly «anaý búlindi, mynaý qırady», «qutqaryńdar, kómektesińderden» basqa oń sıpattaǵy hattar bola ma?
– Árıne, óte kóp! Olar Elbasynyń júrgizip otyrǵan saıasatyn qoldaǵan, elimiz úshin mańyzdy oqıǵalarǵa ún qosqan hattar. Máselen EKSPO-ny ótkizý týraly ıdeıanyń ózi, onyń sátti ári abyroımen ótýi otandastarymyzdyń rýhyn kóterip, Prezıdenttiń atyna joldanǵan myńdaǵan quttyqtaý hattarǵa aınaldy. «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasy jarııalanǵanda qazaq qoǵamy dúr silkindi. Latyn árpine kóshý týraly sheshimdi qoldap, ózderiniń nusqasyn joldaǵan myńdaǵan hat áli kelip jatyr. «Bilim Innovasııa» orta mektepterinde muǵalim bolyp júrgen túrik azamattaryna baılanysty Elbasynyń sheshimin ata-analar qaýymy úlken qýanyshpen qarsy aldy. Elbasynyń ashyqtyǵyn, dıalogqa daıyn ekenin biletinin kópshilikten bilip jeke basynyń máselesine baılanysty aqyl-keńes suraıtyn hattar, keıbir otbasynyń asyǵa kútken qýanyshtaryna Prezıdentti bar yqylasymen shaqyratyn, kele almasa bata berýin qalaıtyn hattar da kóptep kelip jatady.
Memleket basshysyna arnap jazǵan óleń, jyrlaryn, kitaptaryn, ózderi qoldan jasaǵan buıymdaryn syıǵa tartyp, jyly lebizin bildiretin hattar da kóp keledi. Olardyń bári Prezıdenttiń jeke ózine beriledi.
– Siz Elbasynyń atyna qazaqstandyqtarmen qatar, shetelderden de kóp hat-habar keletinin aıttyńyz. Olardyń ne týraly jazatyny bizdiń oqyrmandarymyzdy da qyzyqtyratyny sózsiz.
– Sheteldikter kóbine Elbasymyzdyń ıadrolyq qarýsyzdanýdan bastap, Eýrazııalyq ıntegrasııa, Reseı men Ýkraına, Reseı men Túrkııa arasyndaǵy janjaldardy retteý, Irannyń ıadrolyq problemasy, Aýǵanstan men Sırııadaǵy soǵysty beıbit jolmen sheshý sııaqty jahandyq bastamalaryna Prezıdentimiz júrgizip otyrǵan túbegeıli saıası-ekonomıkalyq reformalaryna qyzý qoldaý bildiredi.
Alys shetelderden – Avstralııa, AQSh, Germanııa, Ulybrıtanııa, Polsha, Kanada, Fınlıandııa, Norvegııa, Sıngapýrdan Elbasynyń el basqarýdaǵy sheberligi men danalyǵyna rızashylyqtaryn bildirip, jańa Astananyń kórki men ósý qarqynyna tańdanys bildiretin hattar jıi keledi. Memleket basshysynyń avtografyn jáne sýretin surap sheteldik kolleksıonerler de kóp jazady.
Taıaý shetelderden – kórshiles elderdiń turǵyndarynan Qazaqstanda turǵan kezderin, qazaq halqynyń qonaqjaılyǵyn, ashyqtyǵyn saǵynyshpen eske alyp, Prezıdentimizdi «mıllıondaǵan adamnyń úmitin aqtaǵan, taǵdyrdyń qazaq halqyna bergen syıy» dep shynaıy tilekterin jazǵan hattar kóptep kelip jatyr.
Mysaly Sosıalıstik Eńbek Eri, Halyqaralyq ınjenerııa akademııasynyń prezıdenti B.V.Gýsev: «16 jyldan keıin Astanaǵa qaıta keldim. Kórgenim adam sengisiz. Jańa Astana sizdiń asa joǵary bedelińizge saı eken, esten ketpes arhıtektýrasy men qaıtalanbas kórinistegi túrli-tústi árleý men shyn ashyqtyǵy tańǵaldyrdy. Irgeli bastamalaryńyz úshin sizge ulan-ǵaıyr rahmetimizdi aıtamyz, sizdi búkil álem shyn máninde qurmetteıdi» dep jazady óz hatynda.
Baýyrlas túrki elderinen balalary, nemereleri týǵan kezde qýanyshtarymen bólise otyryp, Elbasynyń atymen Nursultan dep at qoıýǵa ruqsat jáne bata surap jazǵan hattar keledi.
Sońǵy kezderi baýyrlas Qyrǵyzstandaǵy qarapaıym eńbekshilerden, kásipkerlerden hattar kelip jatyr. Eki el arasyndaǵy dostastyqty erekshe jan jylýymen qalaıtyndyqtaryn aıtyp, Elbasynyń qyrǵyz halqyna únemi kórsetip otyrǵan qoldaýy men kómegine alǵystaryn bildirip, ózderiniń burynǵy basshysynyń Qazaqstan týraly keleńsiz sózderin aıyptap, keshirim surap jatqandary bar. Osh oblysynyń turǵyny A.Korgonbaev óziniń hatynda «1996 jyly týǵan úlken balamnyń atyn Nursultan qoıdym. Qarapaıym qyrǵyz halqy sizdi jaqsy kóredi jáne qurmetteıdi» dep jazsa, Bishkek qalasynan J.Naryn «Atambaev qazaq jáne qyrǵyz halyqtarynan, N.Nazarbaevtan keshirim suraýy kerek» degen oıyn jetkizedi.
Eldi birlikke uıytyp, jarqyn bolashaqqa aparar baǵytymyzdy aıqyndap otyrǵan Elbasymyzǵa arnalǵan osyndaı izgi tilekterge biz de qosylamyz. Gazet oqyrmandaryn Tuńǵysh Prezıdent kúni merekesimen quttyqtaımyz jáne elimiz órkendeı bersin dep tileımiz!
Áńgimelesken Samat MUSA, «Egemen Qazaqstan»