Jibek joly boıynda shókken túıeniń músini turǵyzylýda

Asan Qaıǵy babamyz Jer­uıyq izdep, Jelmaıasymen jor­­typ júrip Jýaly jerin kór­gende «Shóbiń semiz, qaryń mol, topyraǵyń maı eken, qad­i­riń­di egin salǵan el biler. Bas­qa­nyń bárin qısań da, Jýalyny qı­maı­syń, óńgerip alyp keter em, at saýyryna syımaısyń» dep tamsanypty desedi. Sonymen qatar kezinde Batys pen Shyǵysty baılanystyryp, Áýlıeata jolymen júrip ótken kerýenniń Jýaly jerine aıaldaǵany týra­ly da derekter bar. Budan keıin, bú­ginde aýdannyń irgesi­nen qazy­lyp jatqan kóne qala­shyq­tyń orny da bul jerdiń ejel­den beri tarıhı ólke ekenin dálel­deı túsedi.

Aýdan ákimi Baq­tııar Kóp­bo­synovtyń bastamasy­men osy jerden tarıhı derek­ter ne­gi­zinde shógip jatqan túıe­niń mú­sini turǵyzylýda. Bıik tóbe­ge jol boıynan turǵy­zy­lyp jatqan Oı­sylqara túli­giniń kel­beti jolaý­shylardy tań­dan­dyrmaı qoı­maıdy. Al muny jergilikti jurt «dala ke­me­­si» dep ataıdy. Sebebi bıik tó­beniń basyna ornatylǵan shók­ken túıe­niń músinin jan-jaǵy­nan sý qorshap tur. Sonda syrt kózge bir qaraǵan adamǵa bul jer ki­shi­girim aral sııaqty da, shók­ken túıe alyp keme sııaqty áser beredi.

Alyp músindi Áýlıeata óńi­rine belgili músinshi-sýretshi Qoıshybaı, Baýyrjan jáne Perdeǵalı Tóremuratovtar somdap jatyr. Áýeli músinshiler músinniń nobaıyn syzyp al­ǵan soń ony somdaýǵa kirisken. Odan keıin tuǵyryn tas, armatýramen shatpaqtap, betonmen myqtap bekitipti. Sol tuǵyrǵa jýan-jińishke aralas symdarmen shabaqtalǵan, bıiktigi 5 metr, uzyndyǵy 10 metr bolatyn alyp túıeniń shógip jatqan sul­basy qondyrylǵan. Bul sharýa­ǵa Iýrıı jáne Valerıı esimdi dánekershi jigitter kómek berip­ti. «Músin kópshilikke tastan qalanyp jasalǵandaı áser berýi kerek. Sondyqtan biz onyń pishi­nin jumyr etip somdaýǵa tıis­piz. Bul jumys tolyq aıaq­tal­­ǵan soń, alyp músindi boıaý jumys­taryna kirisemiz» deıdi bul jumys­qa basshylyq jasap, ózi de sol jumystyń bel ortasynda júr­gen №1 aýdandyq balalar óner mek­t­e­biniń dırektory Qanat Murataev.

Bul músinniń taǵy bir kere­meti bar bolyp shyqty. Bola­shaq­­ta músinniń ishinen kórme ból­mesin jasaqtaý oıda bar eken. Tipti bul maqsatta eskert­kishtiń bir buryshynan esik te jasalyp qoıǵan. Endi ári-beri ótken jolaýshylar úshin shókken túıe menmundalap turatyn bolady.

Hamıt ESAMAN,

«Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy