Otyzynshy jyldardyń oırany halqymyzdyń qaımaǵy derlikteı betke ustar azamattaryn baýdaı túsirdi emes pe?! Solardyń biri osy kezeńde Qazaq KSR Ortalyq atqarý komıtetiniń (KazSIK) tóraǵasy qyzmetin atqarǵan Uzaqbaı Qulymbetov edi.
Oǵan troskıst-býharınshil jáne ultshyl degen jala jabylyp, on toǵyz halyq komıssarynyń kósh basynda 1938 jyldyń 21 naýryzynda atylǵan. Ol 1958 jyldyń 22 sáýirinde KSRO Joǵarǵy sotynyń sheshimimen aqtalǵan.
О́tken aptada qysqa ǵumyryn óz eliniń damýy men jetilýine sarp etken dara tulǵaǵa Aqtóbe qalasynda eskertkish ornatyldy. Buǵan deıin oblys ortalyǵynda jańadan salynǵan mektepke osy óńirde dúnıege kelgen memleket jáne qoǵam qaıratkeriniń esimi berilgen bolatyn. Qulymbetovke sáni men sáýleti kelisken osy mektep ǵımaratynyń aldynan eskertkish qoıyldy. Onyń ashylý rásimi kezinde sóz sóılegen Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev, qoǵamdyq qordyń jetekshisi Sábı Ańsatov jáne tarıhı tulǵanyń qyzy Orynsha Qarabalına-Qazybaevalar Qulymbetovtiń eline jasaǵan eńbegi men qaıratkerlik tulǵasy jóninde sóz sabaqtady.
Eger osy aıtylǵan oı-pikirlerdiń máni men mazmunyna sáli tereńdeı túser bolsaq, 1925-1937 jyldar aralyǵynda KazSIK-tiń quramynda asa jaýapty qyzmetterdi atqarǵan Uzaqbaı Jeldirbaıuly ortalyqtyń adymdy ashtyrmaıtyn tar qyspaǵynda júrip-aq respýblıkanyń óndirisi men aýyl sharýashylyǵy jáne aǵartý salasy men mádenıetine qatysty máselelerge bel sheshe kirisken. Ony keńestik dáýirdiń talabyna laıyqtap damytý jóninde baıypty baǵdarlamalar ázirlegen.
О́z halqynyń múddesin birinshi kezekke qoıa bilgen asyl azamat respýblıkada halyq sharýashylyǵynyń tuńǵysh besjyldyq jospary qabyldanýyna da bastamashy bola bilipti. Sondaı-aq ol el aýmaǵynda ashylyp jatqan Rıdder jáne Qarsaqbaı sekildi óndiris oryndaryna ult jastaryn tartý nıetimen sol zaýyttardyń janynan eki aılyq kýrstyń ashylýyna da qozǵaý salǵan.
Otyzynshy jyldary Qazaqstanda Túrksib temir jol qurylysy qarqyn alǵany málim. Bul ıgilikti istiń bastaýynda RSFSR Halyq komıssarlary keńesi tóraǵasynyń orynbasary Turar Rysqulov turǵanymen, atalǵan istiń basy-qasynda tikeleı júrgen, oǵan tikeleı jetekshilik jasaǵan U.Qulymbetov ekenin búginde bireý bilse, bireý bile bermeıdi.
О́z halqynyń maqsat-múddesin birinshi kezekke qoıa bilgen Uzaqbaı Qulymbetovteı tulǵalardyń qyzmetinen alar taǵlym mol. Osyndaı sabaqtastyqtyń úzilmeýin kózdeı otyryp, ony búgingi táýelsiz el urpaqtarynyń boıyna ornyqtyra alsaq, budan eshkim de utylmas edi. Aqtóbe aımaǵynda memleket jáne qoǵam qaıratkeri Uzaqbaı Qulymbetovtiń esimin ıelengen jańa mektep pen onyń aldyna qoıylǵan eńseli eskertkish osyndaı oıǵa qaldyrady.
Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE