Búgingi tańda balalarǵa qarsy jasalatyn zorlyq-zombylyq búkil álemde úlken problema bolyp otyr. Qazaqstan da bul máseleden tys qalmaýda.
Atap aıtqanda, 2017 jyldyń 9 aıynda ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda pedofıldik baǵyttaǵy túrleri artyp otyr, sonyń ishinde kámeletke tolmaǵandardy zorlaý 33 paıyzǵa jáne basqa da jynystyq sıpattaǵy qylmystar úlesi 31 paıyzǵa artqan. Al sanyna keletin bolsaq bıylǵy esep áli tolyq emes, al 2016 jyly osy qylmystardan 180 bala men jasóspirim zardap shekken. Bul – alańdatarlyq jaǵdaı.
Mundaı taǵylyq qylmystar úshin atý jazasyn berse de artyq bolmas edi. Biraq bizde ony qoldanýǵa moratorıı jarııalanǵan. Alaıda 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enetin «Halyqtyń densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý týraly» Kodekske engizilgen ózgertýler men tolyqtyrýlarǵa sáıkes, pedofılderge hımııalyq jolmen kastrasııa jasaýǵa ruqsat beriledi.
Osy Kodekstiń 103-1-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes Densaýlyq saqtaý mınıstri 2017 jyldyń 15 maýsymynda hımııalyq jolmen kastrasııa jasaý ádisteriniń tártibin bekitti.
Tártipke sáıkes, hımııalyq jolmen kastrasııa jasaý pedofılderdiń qylmystyq jazasyn óteý oryndaryndaǵy medısınalyq oryndarynda jasalady. Sonymen birge qylmyskerge ambýlatorııalyq jáne psıhologııalyq kómek te kórsetiledi.
Osyǵan oraı Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bala quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil retinde mende birneshe suraq týyndaıdy. Osy normany oryndaıtyn densaýlyq saqtaý júıesi organdary men qylmystyq atqarý júıeleriniń daıyndyq deńgeıi talapqa saı ma? Eger qylmyskerge kastrasııa jasaý jumysy bas erkinen aırylǵan oryndarda iske asyrylady desek, buryn osyndaı qylmystar jasap, túrmege otyryp shyqqandarǵa qarsy bul jaza qalaı qoldanylmaq? О́ıtkeni, ondaılar bostandyqta júrip taǵy da osyndaı qylmys jasaýy múmkin ǵoı. Olaı bolsa, balalarymyzdy mundaı azǵyndardan qalaı qorǵaımyz? Qandaı memlekettik organdar bul iske atsalysyp, balalardy qorǵaýǵa járdem bere alady?
Mine, osy suraqtardy men Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna depýtattyq saýal sheńberinde qoıyp, jaýap berýin ótindim. Oǵan keıbir áriptesterim de qoldap, qoldaryn qoıdy.
Zaǵıpa BALIEVA,
Májilis depýtaty,
Balalardyń quqyn qorǵaý jónindegi ýákil