Qazaqtyń qaı óńiri, qaı topyraǵy bolsyn kıeli. Almatydan alpys shaqyrym jerde oryn tepken Jambyl aýdanyna tabanymyz tıgende osy sóz oıymyzǵa taǵy da bir oraldy. Ejelden aqyndar men batyrlar eli sanalyp, Súıinbaı men Jambyl, Nurǵısa men Esenqul sııaqty alyptardy túletken kıeli topyraq kelgen janǵa qushaǵyn keń ashady. El ómirine etene jaqyn «egemendikter» baspasózge jazylý naýqany aıasynda baýraıynan baq, baılaýynan at ketpegen arýaqty mekenge arnaıy baryp, Jambyl aýdany jurtshylyǵynyń jaı-kúıimen tanysyp qaıtqan edi.
Bul ólkege tabany tıgen adam eń áýeli jyr alyby Jambyldyń murajaıyna bas suǵyp, árýaǵyna qurmet kórsetpeı ketpeıdi. Bizde osy dástúrden jańylmadyq. Aınalasy at shaptyrym aýmaqta oryn tepken Jambyl atamyzdyń ózi turǵan eńseli úıi ádemi mýzeıge aınalǵan eken. Dál osy aýlada biri jyrdyń, biri sıqyrly sazdyń jampozy qos alyp Jambyl men Nurǵısanyń súıegi jatyr. Alyptar arýaǵyna quran baǵyshtap duǵa oqyǵannan keıin mýzeı ishine endik. Bizdi bul jerge Almaty oblysynyń qurmetti azamaty, belgili jýrnalıst Kúmisjan Baıjan men Jambyl aýdandyq «Atameken» gazetiniń bas redaktory Rátbek Terlikbaev bastap bardy. Murajaıǵa kire sala kóńilimizdi erekshe kúıge bólegen bir jaǵdaı Jambyl aqynnyń týǵan nemeresi aldymyzdan shyǵyp qarsy alǵany boldy. Gazetimizdiń ardageri, osy aýdannyń týmasy Gúlzeınep Sádirqyzy baǵanadan beri mýzeı ishin aralatyp júrgen Jákeńniń kishi balasy Tezekbaı atamyzdyń qyzy Saltanat Jabaeva ekenin aıtyp resmı túrde tanystyrdy. Aqynnyń tikeleı urpaǵy ata amanatyn kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, mýzeıde qor saqtaýshy qyzmetin atqarady eken. Kúmispen kúptelgen quran, er, tórt órme qamshy, Túrikmen jazýshylary syıǵa tartqan zerli shapan, dombyra, farfor ydystar murajaıdaǵy qundy jádigerler sanatynda. Oǵan qosa aqynnyń turmysta tutynǵan zattary, tynyqqan tósegi men otyrǵan oryndyqtaryna deıin ornynda tur. Bul jerden alǵan áserimiz, kórgenimiz ben túıgenimiz bir úlken maqalaǵa suranyp-aq tur.
Boıymyzdy osyndaı sezim bılep, Jambyl aýylynyń jupar aýasyn qushyrlana jutqannan osyndaǵy Jambyl Jabaev atyndaǵy orta mektepke at basyn burdyq. Gazetimizdiń Almaty bólimshesiniń qyzmetkerleri jas shákirtterge iltıpatyn bildirip, aq tilegin arnaı otyryp mektep kitaphanasyna basylym ujymy atynan «Egemen Qazaqstan» kitaphanasy» serııasymen jaryq kórgen Sherhan Murtazanyń «Namys naızaǵaıy» kitabyn tartý etti.
Aýdannyń tynys-tirshiligi eń aldymen ekonomıkalyq áleýetinen kórinedi. Jurttyń negizgi kásibi – mal sharýashylyǵy men egin sharýashylyǵy. «Toqymdaı jerde toqsan túrli shóp ósetin qyzyrly dalany mekendegen jurttyń aýzy aqtan ajyrap kórgen joq» deıdi aýyl aqsaqaldary. Máselen, aǵymdaǵy jyldyń 11 aıynda aýdannyń aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha 43 mlrd 575 mln teńgeniń ónimi óndirilip, naqty kólem ındeksi 108,9 paıyzdy quraǵan. Osynyń nátıjesinde aýdan dándi daqyldardy, baqsha ónimderin, et, sút, jún óndirýde jáne mal basynyń sany boıynsha oblysta aldyńǵy oryndardyń qatarynan kóringen. Atap aıtqanda, qoı men eshki ósirýden birinshi, iri qara, jylqy jáne túıe ósirýden ekinshi, qus sany boıynsha besinshi orynǵa turaqtaǵan. Osy jáne ózge de jetistikter týraly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń jýrnalısterimen kezdesýinde aýdan ákimi Jandarbek Dalabaev keńinen aıtty.
– Búgingi kúni aýdanymyzda aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha 3497 sharýa qojalyqtary jumys isteıdi. Maýsymaralyq ýaqytta Almaty qalasy men aýdan halqyn kókónispen turaqty túrde qamtamasyz etý maqsatynda jalpy kólemi 8,6 ga quraıtyn 8 jylyjaı jumys istep, jyl boıy 1131 tonna ónim óndirildi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń syndarly saıasatynyń arqasynda qazirgi tańda elimizde eńbek etem degen adamǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Kóptegen zamanaýı tehnologııalardy paıdalana otyryp aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan nysandar iske qosyldy. Sońǵy jyldardyń ózinde aýdanymyzda úsh birdeı irgeli bilim oshaǵy boı kóterdi. Osynaý kıeli topyraqtan qazaq halqyna qyzmet etetin áli talaı marǵasqalar shyǵýy tıis, – deıdi Jambyl aýdanynyń ákimi Jandarbek Dalabaev.
Sóz arasynda aýdan basshysy tarıhy tereńde jatqan el gazeti «Egemenge» erekshe qurmetpen qaraıtynyn, el ómirinde bul basylymnyń alar orny erekshe ekenin aıtty. Sondaı-aq aýdannyń qurmetti qarııasy, Jambyl aýdandyq Qoǵamdyq keńes tóraǵasy Áskerbek Abaev aqsaqal da «Egemendegi» eleýli ózgeristerdi tilge tıek ete kele: «Sońǵy ýaqyttary ǵasyrlyq tarıhy bar basylym mazmun jaǵynan da, mán-mańyzy jaǵynan da tyń tynys alyp keledi. Basylym basshysy Darhan Qydyráli bastaǵan úlken ujym Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn iske asyrýda tabandylyq tanytyp otyr. El tarıhynda «Egemen Qazaqstan» gazetiniń orny qashanda bir tóbe», dep rızashylyǵyn bildirdi.
Sapar barysynda aýdan aqsaqaldarymen, zııaly qaýym ókilderimen jolyǵýdyń da reti keldi. Qansha jyldan beri osy mekenniń tynys-tirshiliginiń aınasy bolǵan «Atameken» gazetindegi qalamdastarymyzben qaýyshyp kezdesý sońy án men jyrdan shashý shashylǵan rýhanı keshke ulasty. Halyqtyń basylym tarapyna aıtylǵan jyly lebizin bizdiń gazetke ǵana emes, jalpy qazaq baspasózine degen qurmeti dep túsindik.
Arman OKTIаBR, «Egemen Qazaqstan»
ALMATY