О́tip bara jatqan 2017 jyl óziniń tarıhı oqıǵalarymen, umytylmas sátterimen este qalady. Ásirese qazaq sportshylary úshin. Bıyl el sportynda eleýli jeńister, tolaıym tabystar az bolǵan joq. Ár sportshy baby men baǵy kelgenshe básekege túsip, qaderı-halinshe el qorjynyna medal salýǵa tyrysyp baqty. Ár maýsym, ár kezeń jáne ár jyl aıaqtalǵanda jyldyń úzdikterin anyqtap jatamyz ǵoı. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazeti de sportshylarymyzdyń Taýyq jylynda jetken jetistikterin saralap, úzdikterdi anyqtady.
Fýtbol
2017 jyldyń úzdik komandalyq ujymy – elordanyń «Astana» fýtbol klýby. О́ıtkeni «Astana» qazaq fýtbolynyń 104 jyldyq tarıhyna ózgeris jasap, tuńǵysh ret ÝEFA Eýropa lıgasynyń pleı-off kezeńine shyqty. Bıylǵa deıin qazaq fýtbolynyń jankúıerleri «Astananyń» Chempıondar lıgasy men Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńine shyqqanyn maqtanysh etetin. Endigi maqtanysh deńgeıi ózgerdi. Durysy, «Astana» deńgeıin bir saty joǵarylatty.
Buǵan deıingi «Astananyń» Eýrokýbok dodalarynda tapqan tabysyn esepke almaǵanda, elorda ujymy 2017/2018 jylǵy maýsymda qazirge deıin 8 mıllıon 180 myń eýro kóleminde tabys tapty. Bul kórsetkish pleı-off kezeńinen keıin taǵy da ósetini anyq. Buǵan klýbtyń jarnama men telekórsetilim boıynsha tabatyn tabysyn qosyp qoıyńyz.
Sondaı-aq «Astana» fýtbol klýby Eýrokýbok oıyndaryndaǵy nátıjesinde rekord jańartty. Elorda ujymy ÝEFA-nyń klýbtar reıtınginde úsh maýsym ishinde 400 orynǵa joǵarylaǵan. Dál qazirgi ýaqytta «Astana» atalǵan reıtıngte 67-orynda tur.
Sadaq atý
Jyldyń úzdik quramasyna – mamyr aıynda Qytaıda sadaq atýdan ótken Álem kýbogynyń birinshi kezeńinde altyn medal jeńip alǵan sadaqshylar quramasy laıyq. Sebebi atqan jebeleri jelmen jarysyp, nysananyń ondyǵyna dál tıgen Denıs Gankın, Oırat Saıdıev jáne Sanjar Musaev úshtigi fınalda Rıo Olımpıadasynyń chempıondary, sadaq atýdan álemdik derjava sanalatyn Ońtústik Koreıa quramasyn 5:4 esebimen jeńdi. Bul – Qazaqstannyń sadaq atýdan álem kýbogy tarıhynda alǵan tuńǵysh medali.
Tennıs
Jyldyń úzdik sportshysy – Zarına Dıas. 24 jastaǵy tennısshi bıyl qazaq tennısshileri arasynda WTA tujyrymyna enetin Japan Open týrnıriniń tuńǵysh ret jeńimpazy atandy. Ol 2015 jyly WTA reıtınginde úzdik 50 tennısshiniń qataryna enip, 2016 jylǵy Olımpııa oıyndaryna baratyn sáti týyp tur edi. Alaıda sportshy jaraqat degen ekinshi «qarsylasqa» «ese jiberip», Olımpıadaǵa barar jyly reıtıngte quldyrap, aqyr sońy 148-orynǵa bir-aq syrǵydy. Mamandar bul jaraqattan soń Zarınanyń eki jyl burynǵy bıigine kóteriletinine senimsizdikpen qaraǵan edi. Degenmen Dıas erik-jiger tanytyp, bıyl ár jarysynda meıilinshe upaı jınap, reıtıngte saty-saty boıynsha kóterile bastady. Onyń bıylǵy jeńiske degen yntasy, talaby men talanty tennısten halyqaralyq áıelder reıtınginde 66-orynǵa deıin kóterdi.
Bıatlon
Taıaýda ǵana Shvesııanyń Estersýnd qalasynda ótken bıatlonnan Álem kýbogynyń alǵashqy kezeńinde aralas estafetadan Qazaqstannyń tuńǵysh qola medalin jeńip alǵan Galına Vıshnevskaıa men Maksım Braýn dýeti jyldyń úzdik sporttyq jubyna ábden laıyq. О́ıtkeni bıatlonshylarymyz joǵaryda aıtyp ótken sadaqshylar sekildi tarıhta tuńǵysh ret júldege qol jetkizdi.
Kásipqoı boks
Bıyl elimizdiń bylǵary qolǵap sheberleri de halyqaralyq jarystarda tolaıym tabysqa jetip, el mereıin asqaqtatty. Kásipqoı boksshylarymyz da Qazaqstannyń ımıdjine oń áser etetin birqatar jekpe-jekter ótkizdi. Sonyń biri jáne biregeıi – Gennadıı Golovkın. Kásipqoı bokstyń orta salmaǵynda bokstasatyn otandasymyz Taýyq jylynda meksıkalyq «sary bala» – Saýl Alvarespen judyryqtasyp, tóreshilerdiń sheshimi boıynsha teń tústi. Degenmen kásipqoı bokstyń jiligin shaǵyp, maıyn ishken boks sarapshylary men mamandary bul aıqasta Golovkınniń bási bıik bolǵanyn aıtady. Sondaı-aq mamandar Gennadıı Golovkın men Saýl Alvarestiń kezdesýin jyl jekpe-jegine sanady.
Grek-rım kúresi
2017 jyldan bastap grek-rım kúresi balýandaryn baptaǵan Nurym Dúısenov az ýaqyttyń ishinde aýyz toltyryp aıtatyn tolaıym jetistikterge jetip, jyl bapkerine laıyq ekendigin dáleldedi. Tamyz aıynda Fransııanyń Parıj qalasynda ótken álem chempıonatynda Demeý Jadyraev pen Meırambek Aınaǵulov kúmis júlde alyp, alty jyl burynǵy jetistikti qaıtalady. Sondaı-aq Ashǵabadta ótken jabyq ǵımarattaǵy jáne jaýyngerlik óner boıynsha V Azııa oıyndarynda Danııar Qalenov (66 kg) barlyq qarsylastarynan basym túsip, chempıon atandy. Árıne bul jetistikke bas jattyqtyrýshy Nurym Dúısenovtiń eńbegi orasan ekeni belgili.
Shahmat
Jaqynda Ál-Aınde (BAÁ) Azııa shahmat federasııasynyń (AShF) uıymdastyrýymen Azııalyq shahmat sammıti ótti. Eń iri forýmǵa FIDE delegattary, AShF basshylary, Azııa jáne Muhıt elderi prezıdentteri men shahmat federasııasy ókilderi jınalǵan bolatyn. Sammıtke Qazaqstan shahmat federasııasynyń (KShF) vıse-prezıdenti Berik Balǵabaev qatysty.
Is-sharanyń qorytyndy kúninde «4th Annual Asian Chess Excellence Awards» Azııalyq syılyqaqysynyń laýreattaryn marapattaý rásimi ótti. Atap ótetin jaıt, qazaqstandyq grossmeıster Dınara Sádýaqasova «Eń úzdik oıynshy qyz-2017» bolyp jarııalandy.
Sonymen qatar sol kúni Azııa shahmat federasııasy qazaqstandyq shahmat federasııasyn arnaıy sertıfıkatpen marapattady.
2017 jyly qazaqstandyq áıelder quramasy tarıhta birinshi ret Azııa shahmat oıyndarynda (Ashǵabad q. Túrikmenstan) 1-orynǵa ıe boldy. 23 jasqa deıin jyldam shahmat boıynsha komandalyq chempıonat fınalynda grossmeıster Dınara Sádýaqasova men Jansaıa Ábdimálik ókilettiligimen bizdiń qurama Qytaı quramasyn basyp ozdy. Dınara, sonymen qatar, Ashǵabadta klassıkadan «qola» jeńip, Tashkent (О́zbekstan) qalasynda ótken Ortalyq Azııa aımaqtyq chempıonatynda úzdik bolyp tanyldy.
Halyqaralyq grossmeıster Dınara Sádýaqasova (2460) – qyzdar arasynda tórt márte álem chempıony, birneshe dúrkin Qazaqstan chempıony. Dınara «Shahmattaǵy birinshi qadam» kitabynyń avtory. Bıyl «IýNISEF Qazaqstan» ulttyq erkin elshisi bolyp taǵaıyndaldy.
Álı BITО́RE, «Egemen Qazaqstan»