Elektrondy qujattar quny artty

Iá, senimhatty senim bildirýshiniń elektrondy sıfrlyq qoltańbasymen kýá­landyrylǵan elektrondy qujat ny­sanynda rásimdeý jolǵa qoıylǵany tı­imdi boldy. О́ıtkeni kezinde isterden qaǵazǵa jazylǵan senimhattar joǵalyp qalyp, talaı adamnyń aýzy kúıgen kórinedi. Endi sot júıesine sıfr- ly teh­nologııanyń enýi arqasynda qajetti qu­jattardyń joǵalyp qalýy degen bolmaıdy. Sonymen qatar endi se­nimhatty resimdeý kezinde tarap­tar­dyń óz ókiline ókilettik berýi úshin notarıýsqa barýdyń da qajeti joq. ınternet jelisine qoljetimdilik pen elektrondy-sıfrly qoltańbasy bolsa jetkilikti.

Búginde el halqynyń kópshiligi ın­ternetpen jumys isteýdi jaqsy bi­ledi. Bul elektrondy qujattardy paı­dalanýdy da jeńildete túsedi. Al senimhatty qalyptastyrý úshin Sot kabınetinde avtorızasııadan ótkennen keıin «Elektrondy senimhat» bóli­mi­ne kirý qajet. «Senimhat» ashyl­ǵan bette «Qosý» batyrmasyn basyp, se­nim­hat nysanyn, sonyń ishinde ókil­diń derekteri toltyrylady. JSN ar­qyly ókildiń jeke derekterin jeke tulǵalardyń memlekettik bazasynan avtomatty túrde de toltyrýǵa bolady. «Elektrondy senimhat» qyz­me­ti Azamattyq kodekstiń 167-babyna sáı­kes ázirlengen, atap aıtqanda, bir adamnyń óz atynan ókildik etý úshin ekinshi adamǵa bergen jazbasha ýákildigi senimhat dep tanylady. Son­dyqtan Azamattyq prosestik ko­deks­tiń 61-babynyń 1-bólimine sáı­kes senimhatty senim bildirýshiniń elek­trondy sıfrly qoltańbasymen kýá­­landyrylǵan elektrondy qujat ny­­sanynda rásimdeý kózdelgenin es­ker­gen jón. 

Senim bildirýshige elektrondy senimhat jasaý kezinde «Elektrondy senimhat» bóliginde iske qatysýshy tulǵalardyń APK-niń 46-babynyń 1-bóliginde jáne 60-babynyń 1, 2-bólikterinde kózdelgen negizgi quqyqtaryn tizbe túrinde kórsetý múm­kindigi usynylǵan, bul senim bil­di­rýshige naqty azamattyq iske qaty­sý úshin senim bildirilgen tulǵaǵa usy­nylatyn quqyqtar sheńberin dál anyqtaýǵa múmkindik beredi. Al APK-niń 58-babynyń negizinde senim bil­dirýshi senim bildirgen ókilge: bir­inshi satydaǵy sotta múddesin bil­dirý; apellıasııalyq satydaǵy sotta múd­desin bildirý; kassasııalyq saty­da­ǵy sotta múddesin bildirý; talap aryz, shaǵymdar, ótinishter men aryzdar berý jáne qol qoıý; talap qoıýdan tolyq nemese ishinara bas tartý; talapty taný; talap qoıý talaptarynyń mánin ulǵaıtý; talap qoıý mánin nemese negizin ózgertý; azamattyq is materıaldarymen tanysý, olardan úzindi kóshirmeler jasaý jáne kóshirmelerin alý; qarsylyq bildirý; ótinishti, sonyń ishinde talap qoıýdy qamtamasyz etý boıynsha sharalardy qabyldaý týraly, dáleldemelerdi qamtamasyz etý boıynsha, qosymsha dáleldemelerdi talap etý týraly málimdeý; sot otyrysynyń hattamasymen tanysý jáne oǵan jazbasha eskertpeler berý; sot sheshimine, uıǵarymyna jáne qaýlysyna shaǵymdaný; bitimgershilik kelisim jasaý jáne basqa da quqyǵyn senip tapsyrýǵa quqyly. 

Elektrondy senimhatty birneshe se­nimdi ókilge berý kózdelgen, óıtkeni bir is boıynsha qatysatyn senimdi ókil­­der sany zańnamamen shektelmegen. Elektrondy senimhatty toq­tatý Azamattyq kodekstiń 170-babyna sáıkes júzege asyrylady. Elek­trondy senimhat elektrondy túr­de qaralatyn bir istiń sheginde be­riledi, senimhattyń qoldanylý merzimi sot aktisiniń zańdy kúshine engen jáne qujattardy oryndaýǵa berý ýaqytymen shektelgen. Osylaısha, «Sot kabıneti» servısi iske qosylǵan sát­ten bastap ol azamattardyń qu­qyq­tyq mádenıetin jetildirýge já­ne olardyń konstıtýsııalyq quqyq­ta­rynyń qorǵalýyna oń yqpal ete bas­taýyna baılanysty sıfrly teh­nologııanyń ómirimizge engeni oń­dy boldy deımiz. Sóıtip endi «Sot ka­bıneti» servısiniń tutynýshylary sot­qa senimhatty elektrondy túrde jol­daı alady.

Aleksandr TASBOLAT, «Egemen Qazaqstan»