Osydan biraz ýaqyt buryn tórtem tapqan kelinshekter týraly qalam terbep otyryp, bir balanyń ózin qatarǵa qosýdyń ózi ana úshin az ýaıym emes ekenin oılaǵanbyz. Áke-sheshe árbir perzenti úshin shybyn janyn shúberekke túıip júrip, tilekshi, tárbıeshi, asyraýshy bolatynyn aıtýdyń ózi artyq. Al endi tórtem tapqan qandaı?! Dúnıege ákelgen balalarynyń sanyn jetige deıin jetkizip, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» taǵyp otyrǵan zamandastarymyzdy Alla jarylqasyn!
Biraq bizdiń zamanymyzda sırek bolsa da 14-15-ke deıin bala taýyp, bárin ósirip-óndirip otyrǵan jandar tabylady. Ár aımaqta, ár óńirde osynshama ul-qyzdy uıasyna da qondyryp, qııasyna da jetelep, árqaısysynyń qıyndyǵy men qyzyǵyna kezek kóngen óristi ata-analardy nege bóle-jaryp dáriptemeımiz?
Bulardyń beıneti keshegi Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta eki dúrkin Keńes Odaǵynyń Batyry bolǵandardan bir mysqal da kem emes, artyq bolmasa. Bular – eki dúrkin Batyr analar!
Sózimiz qurǵaq bolmasyn, osy zamanda eki dúrkin Batyr analar bar ma ózi dep, áleýmettik jelilerden suratý salǵyzǵanymyzda, bar bolyp shyqty.
«Bizdiń Aqtóbe oblysy Yrǵyz aýdanynda 16 bala týǵan Asyl degen apamyz bar. Meniń qudasham 16-shy balasyna turmysqa shyqty. Sol kisiniń balalarynyń barlyǵy eńgezerdeı. Eń úlkeni «Alpamys mektepke barady» kınosyndaǵy Munar ata sııaqty. Taý ǵoı, taý. Qyzdary da sondaı. Asyl áje qazir nemerelerin baǵyp otyr. 16 balasy, búkil quda-jekjattary jınalǵanda bútin bir aýyldaı bolady ǵoı. Altyn qursaqty apamyzdan aınalyp otyramyn ylǵı», deıdi Baqyt Janshaeva.
«Bizdiń Mańǵystaýda 15-17 bala taýyp, tərbıelegen birneshe ana bar», dep jazady baıyrǵy egemendik áriptesimiz Mańdaıly Qosymbaı.
«Sheshemniń Qamash Seıitjanova degen apasy Almatyda turady. 20 balany ómirge ákelgen. Qazir 78 jasqa keldi. Balalarynyń bári aman. Qamash apamyz nemere-shóbere súıip otyrǵan baqytty áje», depti Azamat Esenjol atty zamandas. Sol sııaqty Jansaıa Nurtazınova bir qurdasy 17 balanyń biri ekendigin aıtyp, súıinshi suraıdy.
Al Aıtkúl Shalǵynbaeva 18 bala tapqan ana bar ekendigin aıtady, ol kisiniń otbasyna kezinde «Gazel» kóligi berildi. Endi balalary azamat bolyp ketken bolar dese, onyń sózin Erlan О́ristembekov te qoldap, «Iá, ol kisi bar. 18 balasy da erjetti. Negizi 21 bala tapqan. Bizdiń aýylda turady. Bular Karshyǵaevtar otbasy. Balalary úıli-barandy bolyp otyr. Qazir sol «Gazelimen» Jalaǵash pen aýyl ortasynda qatynap júr», dep qýattaıdy. Sol sııaqty Qanshagúl Mustafaeva osy aqparatty rastap, «Bular Qarshyǵaevtar otbasy, jary Fatıma apa. Negizi qalanyń turǵyndary. Tirkeýde Qyzylorda qalasynda. Al ózderi Jalaǵashtyń Eńbek aýylynda turady. Bir balasy osydan 3-4 jyl shamasynda qaıtys boldy. Basqa balalary balaly-shaǵaly boldy», depti.
Endi Shymkent qalasynan Qarlyǵash Egenova týysqan apasy Anar Batyrova 15 bala taýyp, onyń 14-i aman-esen jetilgenin baıandaıdy. Qazir kúıeýiniń tegine jazylyp, Japabaeva bolyp júr depti.
Qalamy qarymdy áriptestiń biri Tolqyn Sadyrova 20 bala kótergen anadan suhbat alǵanyn jazady. Bir-ekeýi shetinep ketken, ekeýin enesi týystarynyń baýyryna salǵanyn, qalǵan 16 balany ózi qatarǵa qosqanyn aıtady.
Al jýrnalıst Aısha Turmaǵanbetova 18 bala týǵan Qanaı Qudaıbergen degen qaıyn apasy Temirtaý qalasynyń qasyndaǵy Aqtaý kentinde turatynyn habarlaıdy.
Bul az bolsa, Jetker Júsip Qyzylorda oblysynyń Tereńózek aýdanynda 23 bala tapqan ana bar, umytpasam ol kisi 4 ret egiz tapqan depti.
Endi qarap otyrsaq, kóp balaly analardy «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqalarmen» marapattaý týraly el Prezıdentiniń 2016 jylǵy 21 shildedegi №303 Jarlyǵyna sáıkes analarǵa altyn jáne kúmis alqalarymen qatar, orden kitapshalary beriletini belgili jáne kóp balaly analarǵa, alqa ıegerlerine 6 AEK, ıaǵnı 12 685 teńge kóleminde arnaıy memlekettik járdemaqy beriledi. Sonymen qosa, bul sanattaǵy azamattarǵa Salyq kodeksine sáıkes, salyq tólemderi boıynsha jeńildikter qarastyrylǵan.
Alaıda 7 bala týǵan jáne 17 bala ósirgen altyn qursaqty analardyń quqyǵy birdeı, biraq beıneti eki ese.
Endeshe eki dúrkin Keńes Odaǵynyń Batyrlary ketken zamannyń úlesinde qalsyn dep tileıik. Biraq eki dúrkin Batyr analardy nege erekshe qamqorlyqqa almasqa?! Nege memleket tarapynan eki ese jaqsylyq jasamasqa! Olar ilýde bireý!
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»