Tóraǵalyq – álem nazarynda

Xinhua: Iаdrolyq qarýdy taratpaýǵa kóńil bóledi

Xinhua BUU Qaýipsizdik Keńesinde Qazaqstan tarapy usynatyn bastamalaryn sanamalap shyqqan eken. Agenttik úsh basymdyqty – jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý, Ortalyq Azııa men Aýǵanstan jáne Taıaý Shyǵys máselesin erekshe atap kórsetedi.

«Qazaqstannyń BUU-daǵy Turaq­ty ókili Qaırat Omarov jappaı qy­ryp-joıatyn qarýdy taratpaý jáne senim sharalary jóninde joǵary deńgeıli brıfıng ótetinin málimdedi. «Birqatar memleket basshylary men mınıstrleri sha­raǵa qatysady» degen ol jıynnyń Qazaqstan Pre­zı­den­ti Nursultan Nazarbaevtyń tóra­ǵa­­lyǵymen júrgizi­le­­tinin sóz etti» delingen agenttik ja­rııa­­l­aǵan maqa­lada.

Xinhua-nyń aqparatyna saı, 18 qańtarda ótetin sharaǵa BUU Bas hat­shysy Antonıo Gýterrısh te qaty­sady. Budan bólek, Q.Omarov Orta­lyq Azııa men Aýǵanstannyń arasyn­da árip­tes­tik ornatý maqsatynda mı­nıs­tr­ler deńgeıinde jaryssóz óteti­nin ha­barlaǵan. Osy sharaǵa Qazaq­stan Syrtqy ister mınıstri Qaırat Ábdirah­ma­nov tóraǵalyq etedi.

«Q.Omarov 25 qańtarda Keńeste Taıaý Shyǵys, sonyń ishinde Palestına ahýaly talqylanatynyn aıtty. Kún tár­tibinde turǵan máselelerge sáı­kes, Keńes músheleri Kongodaǵy qal­py­na kelý sharalaryn baqylaıdy. Son­daı-aq Uıym Ortalyq Afrıka Respýblıkasyna salynǵan sanksııany jańartý jóninde qarar qabyldaýǵa nıetti», deıdi Xinhua.

The Hill Times: Qazaqstan álemge úlgi

Kanada 2021-2022 jylǵa BUU Qaýip­sizdik Keńesine múshe bolýǵa talpynyp kórmek. Osy oraıda, eldegi beldi basylymdardyń biri The Hill Times ózderiniń dıplomattary qazaqstandyq árip­testerinen úlgi alý kerek dep esep­teıdi.

«Kanada úshin Qazaqstan dıplo­ma­tııalyq sabaq alatyn el retinde birden eske túspeýi múmkin. Alaıda premer-mınıstr Djastın Trıýdo Qazaqstannyń Qaýipsizdik Keńesine tóraǵa bolýy barysynda bul elden úlgi alýymyz kerek deıdi», dep jazady basylym.

Gazettiń derekterine saı, elimiz Qaý­ipsizdik Keńesine múshe bolý keze­ńin basqa elderge qaraǵanda keshteý bas­taǵan. Áıtse de Afrıka qurly­ǵyn­da­ǵy dıplomatııalyq qarym-qatynasyn jaq­sartý nátıjesinde Qazaqstan bas­ty básekelesi Taılandtan kóp daýys jı­na­ǵan.

«Bul – bir kezderi jutqa ushy­rap, qanalǵan halyq úshin úlken jetis­tik. Eldiń ótken ǵasyrdyń 30-jyl­daryndaǵy qıyn-qystaý kezeńi­nen 2017 jylǵy BUU Qaýip­sizdik Keńesine múshelikke saılan­ǵanǵa deıingi júrip ótken joly uıymǵa 2021-2022 jyldary saı­la­nýǵa talpy­natyn Kanadaǵa úlgi bo­lar­­lyq. Kanada saıası turǵyda ózin «orta kúsh» (middle power) dep esep­teı­di, biraq soltústigi Re­seı­men, shyǵy­­sy Qytaımen shektes­ken, oń­tústigi mu­syl­man álemimen qor­shal­ǵan, Uly Ji­bek jolynyń boıynda jat­qan Qa­zaq­stan týra maǵynasynda or­ta kúshke aı­nalyp úlgerdi», deıdi The Hill Times.

Basylym budan ári táýelsizdik alǵan jyldary Qazaqstannyń óz erkimen ıadrolyq qarýdan bas tartqanyn, áli kúnge deıin jappaı qyryp-joıatyn bombalarǵa qarsy berik ustanymy bar ekenin tamsana jazady.

«Qazirgi tańda halyqaralyq máse­le­lerdi sheshýde Kanadanyń BUU aldyn­da bedeli tómen. Salystyrmaly túr­­de qarasaq, Qazaqstan Astanada Sırııa kelissózderiniń 8 raýndyn ót­kizip, deeskalasııa aımaqtaryn qurýǵa qol jetkizdi. Kanada BUU Qaýip­siz­dik Keńesine múshelikke umty­la­dy. Endeshe, qazaqtardyń mysalynan úlgi alyp, ıadrolyq qarýy bar oń­tústiktegi kórshimizden aýylymyz­dy alys qondyryp, beıbitshilik pen ha­lyqaralyq áriptestiktiń úzdigi bolý úshin áli de kesh emes», delingen gazet­te­gi maqalada.

FoxNews: Jańa múshelermen tolyqty

AQSh-tyń bedeldi arnalarynyń biri FoxNews Qaýipsizdik Keńesindegi jyl saıynǵy múshe memleketterdiń aýysýy jóninde aqparat taratty.

«BUU Qaýipsizdik Keńesine jańa jyldan keıin 6 memleket múshe bolyp kirdi. Olar: Ekvatorlyq Gvıneıa, Kot-d’Ivýar, Kýveıt, Gollandııa, Perý jáne Polsha. Qazaqstannyń Turaqty ókili Qaırat Omarovtyń qatysýymen ótken saltanatty rásimde atalǵan elderdiń týlary Keńes ǵımaratynyń syrtyna qoıyldy. Q.Omarovtyń memleketi qazirgi tańda Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etedi», deıdi FoxNews.

Arna Qaýipsizdik Keńeske múshe bolý halyqaralyq qaýipsizdik pen beıbit­shilik máselesin talqylaýda ornyqty usta­nymyn bildirýge múmkindik bere­tin­in aıtady.

«Keńes BUU-daǵy eń qýatty mekeme sanalady. Qytaı, Fransııa, Reseı, Ulyb­rıtanııa jáne AQSh turaqty mú­she­ler jáne olardyń veto qoıý quqyǵy bar. Basqa memleketter BUU-ǵa múshe 193 eldiń ishinen eki jyl merzimge saılanady. Biraq bıyl Gollandııa men Italııa atalǵan merzimdi bólip atqarady», deıdi FoxNews.

Iran Daily: Iran Qaýipsizdik Keńesiniń nazarynda emes

Iran Daily Iranda bolyp jatqan oqıǵalarǵa qatysty Qazaqstannyń Tu­raqty ókili Qaırat Omarovtyń má­lim­de­mesine toqtalǵan. Agenttiktiń habarla- ý­ynsha, parsylar elindegi jaǵdaı QK-niń kún tártibinde turǵan joq.

«BUU Qaýipsizdik Keńesiniń tóra­ǵasy Iranǵa qatysty kezekten tys kez­desý ótkizý jospary joq ekenin aıt­ty. Buǵan deıin AQSh ókili Nıkı Heılı eldegi narazylyq sherýine qatys­ty jedel otyrysqa shaqyratynyn málim­de­gen bolatyn. «Iran Qaýipsizdik Keńe­si­niń kún tártibinde emes. Biraq múshe mem­leketterdiń biri máseleni kóterip, ony talqylaýǵa shaqyrsa, osy tóńirekte jumys isteýge ázirmiz. Sondyqtan bári QK-niń sheshimine baılanysty», dedi Q.Omarov Nıý-Iorktegi baspasóz jıynynda. Biraq ol osy taqyrypta pikirtalas bolǵanyn atap ótti», deıdi Iran Daily.

AQSh-tyń Turaqty ókili Nıkkı Heılıdiń aldaǵy ýaqytta Qaýipsizdik Keńesi men BUU Adam quqyǵy jónindegi komıssııanyń otyrysyn shaqyryp, Iran ahýalyn qozǵaıtynyn aıtqan-dy. N.Heılı «Iran halqy azattyq úshin kúresip jatyr, BUU óz sózin aıtýy kerek» degen bolatyn. Agenttiktiń sózine saı, Irannyń BUU-daǵy ókildigi onyń sózine narazylyq bildirgen.

Report.az: Qańtardyń jumys jospary tanystyryldy

Ázerbaıjandyq Report agenttigi BUU Qaýipsizdik Keńesi bekitken negizgi taqyryptar jóninde tarqatyp jazǵan. Iаdrolyq qarýdy taratpaý basty basymdyqtardyń biri ekenin aıtady.

«Qazaqstannyń Turaqty ókili Qaırat Omarov aldaǵy aıdyń jumys josparyn tanystyryp, 18 qańtarda joǵary deńgeıdegi taqyryptyq brıfıng ótetinin málimdedi. Sharaǵa Qazaq­­stan Prezıdenti Nursultan Nazar­ba­ev tóraǵalyq etedi. Kelesi kúni Qaz­aq­­s­tannyń Syrtqy ister mınıstri Qaı­­rat Ábdirahmanovtyń bas­shy­ly­ǵy­men Ortalyq Azııa men Aýǵan­stan ara­syndaǵy aımaqtyq áriptestikti ny­­­ǵaıtýǵa arnalǵan mınıstrlik deń­geı­­indegi jaryssóz ótedi. Oǵan BUU Bas hatshysy Antonıo Gýtterısh qatysady», deıdi Report.az.

Sholýdy ázirlegen

Abaı ASANKELDIULY, «Egemen Qazaqstan»