Qazirgi tańda qoǵamnyń quqyqtyq ustanymdary qoldanystaǵy ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly zańnamany odan ári jetildirý qajettigin aıqyndaıdy. 2015 jyly Elbasy N.Nazarbaev Úkimetke ákimshilik-delıktik zańnamanyń tıimdiligin arttyrý týraly máseleni qaraýdy júktegen edi.
Osyǵan qosa, Elbasy byltyrǵy Joldaýynda da ákimshilik zańnamany izgilendirý qajettigin atap ótti. Osy turǵyda Prezıdenttiń Úkimetke bergen tapsyrmalarynyń erekshe ózektiligi bar.
Qoıylǵan mindetterdi oryndaý úshin Ádilet mınıstrliginiń janynan vedomstvoaralyq ǵylymı-konsýltasııalyq jumys toby quryldy. Onyń quramyna memlekettik organdardyń, úkimettik emes uıymdardyń jáne ǵylymı qaýymdastyqtyń ókilderi kirip, ózara qarym-qatynasta Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtin zań jobasyn ázirledi.
Zań jobasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń jazalaý sharalaryn jeńildetýge, aldyn alý fýnksııasyn arttyrýǵa jáne adam quqyqtary men bostandyqtaryn, qoǵam men memlekettiń múddelerin qorǵaýdy kúsheıtýge baǵyttaldy. Osy oraıda Zańnama ınstıtýty da Ádilet mınıstrligine baǵynysty mekeme retinde atalǵan sharalarǵa atsalysýda.
Máselen, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske ózgerister men tolyqtyrýlardy ázirleý barysynda Zańnama ınstıtýty óz quzyreti sheginde zań jobasynyń negizgi erejelerin buqaralyq aqparat quraldarynda jáne áleýmettik jelilerde keń aýqymda aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizdi.
Zań jobasyn ázirleýshiler jumys barysynda Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeks boıynsha kelip túsken 1200-den astam usynysty qarastyryp, solardyń ishinen 472 usynys boıynsha kelisilgen sheshim qabyldady. Kodekstiń 335-baby ózgertildi jáne 28 jańa bapqa tolyqtyryldy. Jalpy, ákimshilik zańnamany izgilendirýge baǵyttalǵan 345 quram boıynsha sanksııalar jeńildetilgen, 157-den astam ákimshilik quram boıynsha aıyppuldardyń mólsherleri tómendetilgen, 38 quram boıynsha eskertý jasaý jazasyn qoldaný ınstıtýty keńeıtilgen, sondaı-aq jeńildetý maqsatynda 30 quram boıynsha jaza túrleri qaıta qaraldy.
Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekste eskertý jasaý jazasyn qoldaný tártibi tolyq mólsherde aıqyndalmaǵanyn eskere otyryp, osy máseleniń zańnamalyq rettelýin qamtamasyz etý maqsatynda kodeksti belgili bir quqyqtyq erejelermen tolyqtyrý qajet. Osy máseleni sheshý úshin ázirleýshiler uıqastyq qaǵıdatyna sáıkes jasalǵan quqyq buzýshylyq úshin eskertý jasaý jazasyn taǵaıyndaý múmkin quramdardy keńeıtý qajet degen sheshimge keldi.
Qazirgi kezde zań jobasy Parlament Májilisinde talqylaýda jatyr jáne osy jyldyń aıaǵyna deıin Elbasynyń qaraýyna engizilmek.
Dostan DOSMYRZA, Qazaqstan Respýblıkasy Zańnama ınstıtýtynyń bólim basshysy