OQMÝ-da akkredıtteý agenttikteri bas qosty

Búgingi tańda Qazaqstannyń joǵary oqý oryndaryna úlken strate­gııa­lyq mindetter júktelgen. Dálirek aıtar bolsaq, bilim men bilim beretin baǵdarlamalar deńgeıin halyqaralyq akkredıtteý dárejesine deıin kóterý,álemdik standarttarǵa saı jumys júrgizý syndy jaýapty tapsyrmalar berilgen. Atalǵan baǵyttar boıynsha respýblıkamyzda birqatar qadamdar jasalynǵany da jasyryn emes. Bul biregeı táji­rı­beni elimizdiń joǵary oqý oryndarynda júıelendirý men taratý – ýaqyt talaby. Sondyqtan da 14-15 qarashada M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qa­zaqstan memlekettik ýnıversıtetinde ótkizilgen «Qazaqstandyq bilim berý júıesi bilim baǵdarlamalaryn akkredıtteý arqyly Eýropalyq sapa standarttary jolynda» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirı­be­lik semınar asa mańyzdy bolyp tabylady. «Qazaqstandyq joǵary oqý oryndary­nyń sapasy úzdik eýropalyq standart­tar­ǵa saı bolýy kerek» taqyryby semınar­­dyń negizgi ózegi boldy. Semınar qatysýshylary Qazaqstannyń bilim júıesi táýelsizdigin alǵan 20 jyl ishinde joǵary ulttyq jáne álemdik ekonomıkadaǵy yqpaldastyq úderisterin esepke alý arqyly qaıta jańǵyrdy degen pikirlerin bildirdi. Osy jyldar araly­ǵyn­da qazaqstandyq bilimdi búkil álem moı­yndaı bastady. 2010 jyly Bolon dek­la­rasııasyna qol qoıý arqyly Qazaqstan Eýropanyń joǵary bilim aımaǵynda teń quqyly múshe bolyp tanylyp, Eýropalyq bilim standartyna jaqyndaı túskendigin dáleldedi Bilim sapasy men adamgershilik áleýetti damytý elimizdiń Prezıdenti bekitken Qa­zaqstan Respýblıkasynyń 2011-2020 jyl­darǵa arnalǵan bilim berýdi damytýdyń Memlekettik baǵdarlamasyna negizdelgen. Sondaı-aq qazaqstandyq joǵary oqý or­yndarynyń sheteldik akkredıtteý genttikterinde bilim berý baǵdarlamalary boıyn­sha halyqaralyq akkredıtteýden sátti ótýine múmkindik jasaıtyn bilim sapasyn baǵalaýdyń ulttyq jelisin qurýǵa basym kóńil aýdarylǵan. OQMÝ-da ótken semınar elimizdiń jo­ǵary biliminiń barlyq salasyn qamtyǵan erekshe oqıǵa boldy. Sebebi, Eýropa boı­ynsha sapamen qamtamasyz etý jelileriniń jetekshileri, Eýropanyń, Reseı men Qa­zaq­stannyń akkredıtteý agenttikteriniń je­tek­shileri, joǵary oqý oryndarynyń rek­torlary tuńǵysh ret Qazaqstannyń ýnı­versıtetinde bas qosyp otyr. Erekshe aıta ketý kerek, semınarǵa qa­tysýshy qonaqtar arasynda Injenerlik bilim berý sapasyn qamtamasyz etýdiń Eý­ropalyq jelisiniń (ENAEE) vıse-prezıdenti, germanııalyq ASIIN akkredıtteý ag­ent­tiginiń bas dırektory Irıng Vasser, Vengrııa akkredıtteý komıtetiniń bas hat­shysy, Sapany qamtamasyz etýdiń Eýropa­lyq jelisiniń basqarma múshesi, eks vıse-prezıdenti (ENQA) Tıbor Canto, Informatıka boıynsha bilim berý sapasyn qam­tamasyz etýdiń Eýropalyq jelisiniń (EQANIE) prezıdenti, Berlın tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory Georg Gans-Ýlrıh Haıs, Eýropalyq hımııalyq taqy­ryptyq jelisi belgilerin berý jónindegi komıtet (ECTNA) tóraǵasy, Hımıkterdiń Eýropalyq tirkeý keńesiniń (EuCheMS) tór­aǵasy, Praga hımııalyq tehnologııa ıns­tıtýtynyń professory Pavel Drashar; Informatıka boıynsha bilim berý sapasyn qamtamasyz etýdiń Eýropalyq jelisi Akkredıtteý komıtetiniń (EQANIE) múshesi, Grınvıch-London ýnıversıtetiniń dekany Elızabet Bekon, Bıznesti basqarý boıynsha halyqaralyq baǵdarlamalardy akkredıtteý qorynyń (FIBAA) arnaıy ókili Haıns-Ýlrıh Shmıdt, germanııalyq ASIIN akkredıtteý agenttiginiń menedjeri Melanı Grýner, AQA «Avstrııa sapany qamtamasyz etý agenttigi halyqaralyq akkredıtteý bóliminiń basshysy Dıtllında Kastelıs, Fransııanyń pedagogıka sala­syndaǵy baǵdarlamalardy halyqaralyq baǵalaý ortalyǵynyń úılestirýshisi Lıza Býdanova, Latvııanyń Joǵary bilim berý sapasyn baǵalaý ortalyǵynyń dırektory Iýrıs Dzelme, «Aqparattyq-taldaý orta­ly­­ǵy» AQ prezıdenti (Qazaqstan) Sh.Qa­lanova, QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ulttyq akkredıtteý ortalyǵynyń dırek­tory R.Seıdahmetova, Sapany qamtamasyz etýdiń Ortalyq Azııalyq jelisiniń (CANQA) halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi úılestirýshisi G.Dýıshebaeva, Reseı ınjenerlik bilim berý assosıasııasy akkredıtteý ortalyǵynyń (AIOR) dırek­tory S.Gerasımov, Bilim sapasyn qoǵam­dyq baqylaý jáne karerany damytý ag­ent­tiginiń (AKKORK, Reseı) bas dırek­tory A.Belokopytov, Qyrǵyz Respýblı­kasy lısenzııalaý jáne akkredıtteý jó­nin­degi memlekettik ınspeksııanyń basty­ǵy B.Ismaılov, Qazaqstandaǵy Tempýs ult­tyq resmı keńsesi men Brıtan keńe­siniń ókilderi, QR joǵary oqý orynda­rynyń basshylary bar. Barshamyzǵa belgili, Táýelsizdiktiń al­ǵash­­qy kúnderinen-aq memleketimiz bilimdi da­my­týǵa basty nazar aýdaryp, memleket saıa­satynyń basymdylyqtarynyń bi­ri retinde qarady. Jańadan qurylǵan mem­le­ke­timiz bilim salasyna túbegeıli jańartýlar engizdi, osylaısha bizdiń elimiz bilim tóńi­re­gindegi reformalarynyń qar­qyn­dy da­mýy­nyń arqasynda dúnıejúzilik kóshbas­shy­lar qatarynan kóriný múmkin­digine ıe boldy. Semınar aıasynda «Qazaqstan Respýb­lıkasy joǵary bilim berýdegi sapany qam­tamasyz etýdiń ulttyq júıesi jáne sapa­ny qamtamasyz etýdiń Eýropalyq stan­darttary men basshylyqtary», «Qazaq­­stan Respýblıkasy joǵary oqý oryn­da­ryn­da sapany qamtamasyz etýdiń ishki júıesin qurý», «Bilim baǵdarlamalaryn akkredıtteý: talaptar, krıterııler men prosedýralar» taqyrybynda bas qosýlar ótkizdi. Semınar jumysynyń qorytyndysy boıynsha tarıhı mańyzy bar «Qaza­q­stan­daǵy joǵary bilim men joǵary oqý orny­nan keıingi bilimniń sapasyn qamtamasyz etý» atty Shymkenttik deklarasııaǵa jáne Sapany qamtamasyz etýdiń Eýropalyq jelisi men Sapany qamtamasyz etýdiń Orta­azııa­lyq jelisi arasyndaǵy ózara túsinis­tik pen yntymaqtastyq týraly memoran­dým­ǵa qol qoıý rásimderi júzege asyryldy. Al memorandým – bilim sapasyn art­tyrý jáne kúsheıte túsý, sondaı-aq Eýro­pa­lyq keńistiktegi joǵary bilim berý sa­pasyn kepildendirý boıynsha standarttar men usynystardy Ortalyq Azııada tara­týǵa keńinen jol ashady. Atalǵan memorandýmǵa qol qoıý ar­qy­ly Eýropa men Orta Azııa elderiniń ózara túsinistigi men yntymaqtastyǵy arta tú­sip, joǵary bilim sapasyn baǵalaýdyń bi­ryń­ǵaı ólshemin jasaýǵa múmkindik týyndaıdy. M.Áýezov atyndaǵy OQMÝ baspasóz qyzmeti. Shymkent.