• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 10 Qańtar, 2018

Juldyzdar jaryǵy: Dımashtyń qasıetteriniń jarqyn qyry - taza qazaqylyǵy

480 ret
kórsetildi

Dúnıe júzine ártústi qu­byla jarqyraǵan juldyz­daı tanymal bolyp, qazaq­tyń kıeli topyraǵynan túlep ushyp, halqymyz­dyń án qudiretin shyrqaý bıik­ke qalyqtatqan jas án­shimiz Dımash Qudaıber­gen­­ge degen ystyq yqylasy­myz aıryqsha. Ol sózsiz Qazaq­­stannyń aıtýly «brendi»: elimizdiń ataǵy men án óneriniń dańqyn taǵy da kóz jetpes shyńy­raý bıikke eńserip tas­tady. 

Endi tanymal «Dımash» esi­min patenttep, ánshi­miz sol atpen ǵana óner men bıznes keńistiginde qadam basýy oryndy bolar degen usynys jasaımyn. Sony­men, týǵan jer – kıeli ata­­mekenimizdiń Dımash­taı daryndy perzentin úlkendi-kishimiz til-kózden saqtasyn degen tileýdemiz. 

Tyń taqyryptyń oıyn qozǵaýdyń bir tásili retinde áýeli Dımashtyń taǵy da talantyna tánti bolǵan birneshe ǵana sheteldikterdiń áserin eske alaıyq. Belgııalyq Agnes de Bos: «Qandaı kúshti daýys… Qudaıdyń bergen syıy ǵoı… Jylap otyrmyn, kózimniń jasyn tyıa alar emespin… keremet… keremet… keremet…»; Soltústikamerıkalyq Krıstına Delmendo: «Kúlseńizder kúle berińizder, biraq men ánniń bir sózin de túsingen joqpyn, esesine, daýysy qandaı tamasha! Tyńdap otyryp, kózimdi jumyp edim, kóńilim bosap ketti. Kóz jasym betimnen taram-taram bop aǵyp jatyr. Tildik kedergi bar bolsa da, mýzyka júrekterdi biriktirip, olardy meıirim men beıbitshilikke úndeı alady!»; Fransııalyq Izabel Shoffeton: «Men bul vıdeony tórt ret kórip shyqtym. ...Myna ánshi, sóz joq, genıı. Naǵyz genıı!»;

Shvesııalyq Esa Seıttý: «Meniń bul ándi tyńdap otyrǵanyma birneshe saǵat boldy, tipti toqtaı alar emespin. Ánniń ne týraly ekenin de bilmeımin. Mynaý – adamnyń emes, perishteniń daý­sy. Mýzyka arqyly soǵysty toqtatýǵa bola ma? Iá, myna jigit toqtata alady. Men álemniń jeti keremeti týraly estigem, biraq, myna ánshiniń ǵajaıyby bárinen asyp túsetin sııaqty. Mynadaı daýysty jaratqan Qudaıǵa endi senbesime amal joq!». 

Osylardy oqyp júregimiz jarysqa qosylatyn aqboz attaı týlap, janartaýdan atqylaǵan ottaı janyp, shynaıy sheksiz qýanyshqa bólendi. Dımashtyń áli de aldaǵy jarqyn da tabysty keleshegi mol ekendigine úl­ken úmittemiz.

Bárimizge belgili anyq bir jaıt, ol júzdegen álemdik estrada juldyzdaryna kózi toıyp, qulaǵy qanyq shet memleket­ter­diń tyńdar­mandaryn «tańdaı qaqtyrý» ońaı emes, biraq Dımash olardy asa áserli sezimge bólegeni júrekjardy sózderinen esip tur ǵoı. Osynyń bárin aıta kele, ultjandy qazaqtyń qabyr­ǵasyn qaıystyryp júrgen ózekti de aıdaı anyq taqyrypqa oıy­saıyq. Meniń kúndelikti kózim kórip, paıymym nyq bolyp júrgen boljamym boıynsha qazaq jastarynyń kópshiligi ana tilinde sóılep, ana tilinde kitap oqymaıdy. Yntasy joq. Qaıda barsań da, qazaqsha suraǵyńa oryssha jaýap beredi.

Osy jaǵ­daıdyń túrli sebepteri bar. Olardyń betin ashyp, anyqtaý basqa taqyryptardyń úlesinde. Al bul oraıda ana tili máselesin «Dımashtyń fenomenimen» ushtastyrýdyń aıqyn negizi bar. Endi sol týraly sóz qozǵaıyq. Dımashtyń álemdi tańdandyrǵan sıqyry mol daýysy, onyń bir basyna Táńirdiń bergen «kózdiń jaýyn alatyn» jarqyn júzi, syrt kózge ushyraıtyn izet pen ádeptiligi, boıyna oıy saı kelgen suńǵaq denesi – bári de ár adamnyń asqaq armanyndaǵy bolmys-bitim. Sonymen Dımash qalyń órimtal jasóspirimderdiń, jalpy jastardyń alyp-ushty jalyndaǵan kókeılerine qonatyn qııaldaryndaǵy beıne. Ol oryndy da. Dımash árkimniń de qııal qanatyna qondyratyn jan-jaqty daryndy jan. Osyǵan oraı, onyń qasıetteriniń taǵy bir jarqyn qyryn kórsete ketý, úlgi etýge lázim ekenin aıtý úlken adamı paryz. Ol Dımashtyń tabıǵı taza qazaqylyǵy.

Ol ana tilin – qazaq tilin meılinshe ardaqtaıtyn ulan ekenin tereń de tyńǵylyqty túsingen, boıyna tereń sińdirgen. Ol dombyra nemese orkestrdiń súıemeldeýimen qazaqsha múdirmeı jáne tabıǵı yrǵaqty aıtatyn ánderin bylaı qoıǵanda, sóılegen sózderinen eshqandaı jasandy qymsynbaı, oı-paıymdaryn ana tilinde óte jetik jetkizedi. Adam balasyna aýa qandaı qajet bolsa, Dımashqa óziniń ana tili sondaı qajet. Osy aqıqatty da Dımash óziniń ónerimen, kúndelikti bolmysymen aıqyndap tur. 

Naqypbek SÁDÝAQASOV,  zańger   

Sońǵy jańalyqtar