Elbasymyzdyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýy – elimizdiń ári qaraıǵy damýynyń alǵysharttaryn kórsetetin jáne qazaqstandyqtardy jańa belesterdi baǵyndyrýǵa jeteleıtin, ortaq maqsatqa toptastyratyn tarıhı qujat ekeni daýsyz.
Shırek ǵasyrda naryqtyq ekonomıka qaǵıdalaryna negizdelgen irgeli memleket quryp, «Qazaqstan-2030» strategııasynyń oryndalýy arqyly memleket damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Endigi meje – tórtinshi ónerkásiptik jańǵyrý. Joldaýdyń taqyrybynan kórinip turǵandaı, búgingi kúni qoǵam da, memleket te, tipti azamattarymyzdyń oı-sanasy da kezekti ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikterin bastan ótkeretin kezeńge keldi.
Elimiz óziniń 25 jyldyq damý kezeńinen abyroımen ótti. Álemdik arenada bıik belesterge kóterildi. О́ziniń damý qarqynyn ozyq eldiń qataryna qosylýymen dáleldedi. Prezıdent taldap kórsetken, adamzat jańa ónerkásiptik revolıýsııa dáýirine aıaq basqan zamanda memleketimizdiń aldyńǵy kezeńdegi osy jańǵyrýy arqyly elimizde buǵan alǵysharttar jasalyp, berik negiz qalandy. Sonymen birge, búginde halyqaralyq ahýal da qarqyndy túrde ózgerýde. Elbasy sózimen aıtsaq: «Zamanaýı tehnologııalar dúnıeni ózgeriske ushyratýda. Jahandyq tehnologııalyq ilgerileýshilikter ózimen birge syn-qaterlerdi de, sondaı-aq ósimniń jańa múmkindikterin de alyp kelýde». Soǵan baılanysty jahandy jaılaǵan ıntegrasııalyq, ekonomıkalyq jáne geosaıası úderisterdiń bedeldi ári beldi qatysýshysy bolyp sanalatyn Qazaqstan da basty álemdik trendterge saı damýdyń ózindik jolyn qalyptastyrýda. Oǵan Memleket basshysynyń keshegi qazaqstandyq basylymdarda jarııalanǵan Joldaýynyń jańa, serpindi ári óte utymdy úlgisi aıqyn dálel.
Bul jaı ǵana ónerkásiptik modernızasııa emes. Joldaýda tehnologııalyq, sandyq, ındýstrııalyq órkendeýdiń ózekti tustary qamtylǵan. Elbasy san-sala boıynsha jaqyn bolashaqta memlekettiń júrer jolyn aıqyndap berdi. Munda belgilengen mindetter N.Nazarbaevtyń jahandyq qaterlerge de bergen jaýaby ispetti. Elbasy aldymyzda júzege asyratyn 10 negizgi mindetti atap kórsetken. Máselen, ındýstrııalandyrýda jańa tehnologııalardy engizý, resýrstyq áleýetti odan ári damytý, agroónerkásip keshenin qarqyndy damytý úshin «aqyldy tehnologııalardy» qoldaný, kólik-logıstıka ınfraqurylymynyń tıimdiligin odan ári arttyrý, qurylysqa jáne kommýnaldyq sektorǵa zamanaýı tehnologııalardy engizý sekildi máselelerdiń qaı-qaısy da búgingi qoǵamda erekshe mańyzǵa ıe. Osy aldymyzǵa qoıylǵan keshendi mindetterdiń kóshin sandyq tehnologııalar bastap turýy beker emes. Zamanaýı tehnologııalardy el ómiriniń basym salalaryna engizý arqyly ekonomıkalyq damýdyń jańa modelin jasaý – búgingi kúnniń basty talaby.
Búgingi kúni ár tıynnyń suraýy kúshti. Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha memleket búkil Qazaqstan boıynsha jańa baǵdarlamalardy qolǵa alýǵa mıllıardtardy bóletin bolady. Bizdiń Elbasy ındýstrııalyq salada jańa tolyq keshendi salalar paıda bolatyny týraly aıtty. Osyndaı kúrdeli tapsyrmany aldymyzǵa qoıyp otyrǵandyqtan qarajat meılinshe tıimdi ıgerilýi tıis. Ár jobanyń naqty merzimi, baqylaý ındıkatory jáne naqty jaýapkershilikti moınyna alǵan laýazymdy tulǵany kórsete otyryp, tolyqqandy bıznes jospary retinde damytý qajet. Bul turǵyda Memleket basshysynyń óz Joldaýynda jemqorlyqpen kúres jáne zańnyń ústemdigin basym mindetterdiń qataryna qosyp, jemqorlyqpen kúresti kúsheıtý týraly tapsyrmasy der kezinde jasalǵan qadam boldy.
Joldaýdaǵy eń mańyzdy jetinshi basymdyq – adamı kapıtal sapasyn jaqsartý. Álemde jańa tehnologııalar men aqparat aǵymynyń tez ózgerýine baılanysty biz sol úderisten qalmaı, básekege qabiletti bolýymyz qajet. Bul rette ata-babalarymyzdan qalǵan tarıhı-rýhanı mádenıetimiz ben salt-dástúrimizdi saqtaı otyryp, búgingi zamannyń talabyna saı jańa býyndy qalyptastyrý mańyzdy. Ol úshin latyn álipbıi jáne úsh tildi oqýǵa kezeń-kezeńimen kóshý, IT-bilimdi, qarjylyq saýattylyqty arttyrý maqsatynda atqarylatyn jumystar naqty kórsetilgen. Joldaýda «Barshaǵa tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berý» jobasyn júzege asyrýdy jalǵastyrý jaıynyń sóz bolýy da – jastardyń keleshegi úshin jasalyp otyrǵan baıypty qadam.
Sonymen qatar, Elbasy Joldaýynda naryqqa jańa maman daıyndap jatqan joǵary oqý oryndarynyń bilim berý sapasyna basa nazar aýdarý kerektigi jóninde aıtylǵan. Olardyń kadrlyq quramyna, oqytý ádistemesine, materıaldyq bazasyna basa nazar aýdaryp, talapty kúsheıtý – joǵary bilimniń sapasyn arttyra túsetini anyq.
«Ulttyń áleýetin arttyrý úshin mádenıetimiz ben ıdeologııamyzdy odan ári damytýymyz kerek» degen Elbasy sózinde úlken maǵyna jatyr. Sebebi, ár halyq, ár memleket ǵasyrlar bederinde rýhanı jańǵyryp, jańaryp otyrady. Al rýhanı jańǵyrý men jańarýda bilim berýdiń roli zor. Biz ózimizdiń ulttyq erekshelikterimizdi saqtaı, eskere otyryp, álemde bolyp jatqan jańalyqtardy qabyldaı bilýimiz kerek. Birneshe tildi bilgen adam eshteńeden utylmaıdy.
Memleket basshysy aıqyndaǵan tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa – ekonomıkanyń jedel tehnologııalyq jańarýyna sony serpin, ınnovasııalyq salaǵa qýatty kúsh beretini kámil. Elbasymyz keleshegi zor bastamalar men irgeli jobalar negizinde ındýstrııalandyrý salasyn órkendetý úshin júıeli jumystar atqarý týraly aldymyzǵa strategııalyq mindetter qoıdy. Bul turǵydan alǵanda 2018 jyl – Qazaqstan úshin asa mańyzdy jyl bolady. Bizdiń elimiz asa mańyzdy qadam – ónerkásip júıesin jańǵyrtý men «sıfrlyq dáýir» talaptaryna saı bolý úshin birneshe qaıta qurýlardy bir mezette júzege asyrýy kerek. Aýyrtpashylyqtar az emes, alaıda nátıjesi jemisti bolatyny sózsiz.
Qoryta kelgende, Elbasymyzdyń bıylǵy Joldaýy da birligi bekem elimizdi asqaraly asýlarǵa jetkizip, jarqyn bolashaqtyń baǵdaryna aınalatyndyǵyna senim shúbásiz.
О́rken TÁJIBAEV,
Qurmanǵazy aýdany ákiminiń orynbasary