Eren eńbektiń jemisi

Bizdiń elimiz BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesine qazirgi zamannyń barynsha ózekti halyqaralyq problemalary boıynsha belsendi pozısııa ustanatyn memleket retinde múshe boldy. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev BUU Bas Assambleıasynyń 47-sessııasynda sóılegen sózinde Qazaqstannyń syrtqy saıasaty týraly aıta kelip, eki mańyzdy máseleni usynǵan edi. Onyń birinshisi – barlyq elder úkimetteriniń izgi nıet bildirý tártibimen Uıymnyń bitimgerlik kúsh-jigeriniń qoryn qurýdy bastaý. Onda árbir memleket osy qorǵa ózderiniń qorǵanys bıýdjetiniń bir paıyzyn bólip, ony jyl saıyn ulǵaıtyp otyrý kózdelgen. Ekinshi usynysy – Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary jónindegi keńes shaqyrý. Memleket basshysynyń osy bastamalary kópshilik elder tarapynan, sondaı-aq BUU tarapynan qoldaý tapty jáne elimizdiń syrtqy saıasatyn aıqyndaýda erekshe ról atqardy. 

BUU men Qazaqstan arasynda osylaı bastalǵan yntymaqtastyq BUU jarǵysyna sáıkes damyp, búginde joǵary satyǵa kóterildi. Bul jerde Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń álemde qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, jappaı qyryp-joıatyn ıadrolyq qarýdy óndirýdi toqtatýǵa, ıadrolyq synaqtardy ótkizýge tyıym salýǵa, adam ólimine soqtyratyn qarýly qaqtyǵystar men janjaldardy beıbit jolmen retteýge, terrorızm men zańsyz esirtki quraldarynyń aınalymyna qarsy kúresýge shaqyrǵan bastamalarynyń, usynystarynyń orny bólek ekenin aıtýymyz kerek. Qazirgi kezde dál osy máseleler óziniń ózektiligimen álemdik qoǵamdastyqtyń nazaryn aýdaryp keledi ári alańdatyp otyr. 

Elimiz BUU Qaýipsizdik Keńesine músheliginiń bir jylyn artta qal­dyrdy. Tanymal saıasatkerler men sarap­shylar jyl ishinde atqarylǵan ju­mystar men ótkizilgen is-sharalarǵa jo­ǵary baǵa berdi. Elbasymyzdyń halyq­aralyq deńgeıdegi bedeli men saıasat­kerligin de erekshe atap ótti. О́ıt­keni elimiz Uıymnyń Qaýipsizdik Ke­ńe­­sine múshelikke saılanǵan kúninen bas­­tap, oǵan qatysty másele­ler Mem­le­ket basshysynyń tikeleı ba­qy­laý­yn­da boldy jáne baqylaýynda bolyp keledi. 

«Elimizdiń oǵan saılanýy – Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedeli men eńbeginiń moıyndalýy degen sóz, – degen edi Prezıdent elimizdiń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes músheligine saılanýyna baılanysty úndeýinde. – Bizdiń elimiz beıbitshilikti, qaýip­siz­dikti jáne ornyqty damýdy jaq­taıtyn táýelsizdik jyldarynyń bar­ly­ǵynda óziniń naqty isterimen dálel­dep keledi. Bizge álemdik qoǵam­das­tyq­tyń mundaı senim kórsetýi memle­ketimizdiń qarqyndy damýyna jáne bereke-birligimizge de baılanysty». 

Qazaqstannyń Uıymnyń Qaýip­sizdik Keńesi músheligine saılanýy, onyń bir jylyn tabysty aıaqtaýy, El­basymyz atap ótkendeı, bizdiń eli­mizdiń ǵana emes, buǵan deıin halyq­aralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikke jaýap beretin bedeldi organda eshqa­shan ókilettilik etpegen búkil Orta­lyq Azııa elderiniń de tabysy. Sebebi buǵan deıin Ortalyq Azııa­daǵy memleketterdiń eshqaısysy Qaýip­sizdik Keńesine múshelikke saılan­baǵan. Qazaqstan bul jaýapty ári már­te­beli organ músheligin halyqaralyq qa­ty­nas­tardyń kúrdeli kezeńinde, janjal­dar men qaýip-qaterdiń asqyn­ǵan kezinde atqaryp otyr. Elimiz osy qa­ter­lerden tartynyp otyrǵan joq. Qaı­ta osynaý jahandyq problemalar­dy sheshýdiń joldaryn izdestirýge sú­be­li úles qosý úshin jumys istep keledi.

Qazaqstan Prezıdenti elimizdiń BUU Qaýipsizdik Keńesine músheligi qyz­metine kirisýine baılanys­ty «Qaýipsiz, ádil jáne ór­­kendegen álem qurý úshin jahandyq áriptestikti ny­ǵaı­týǵa qazaqstandyq tujy­rym­­damalyq kózqaras» atty saıa­sı joldaý arnaǵanyn halyqaralyq qoǵamdastyq jaqsy biledi. Bul saıası joldaý ótken jyldyń qań­tarynda BUU-da kópshilikke tanystyryldy da. Is-sha­raǵa BUU Bas hatshysy An­tonıý Gýterrısh te qa­tys­ty. Memleket basshysy óziniń Joldaýynda «Qa­zaq­­stan Qaýipsizdik Ke­ńe­sinde beıbitshilik pen qaýip­siz­dikti saqtaý men nyǵaı­tý­dyń birinshi kezektegi mańyzdylyǵyn negizge ala otyryp, onyń búkil kún tártibi boıynsha ádil jáne shynaıy jumys isteıtin boldy», dep atap ótedi.

Osyǵan baılanysty tór­aǵalyqtyń alǵashqy otyrysynda Qazaqstan tarapy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń múshelerimen birlese otyryp, qańtar aıyndaǵy qyzmet­i­niń baǵdarlamasyn bekitti, jumys josparyn naqtylady. Qatysýshy sheteldik dıplomattar baǵdarlamanyń sapaly daıyndalǵanyna nazar aýdardy. Mysaly, BUU-daǵy Reseıdiń turaqty óki­li Vasılıı Nebenzıa qazaq­standyq delegasııanyń Ke­ńes tóraǵalyǵynyń jumy­syn sátti atqaratynyna se­nim bildirdi. Al Uıym­daǵy AQSh-tyń turaqty ókili Nıkı Heılı men ózge de elshi-dıplomattar Qazaq­stan basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótetin «Jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý: senim sharalary» degen taqyryptaǵy is-sharanyń asa ózekti ekenin atap ótti.

Beıbitshilik pen qaýip­sizdikti qamtamasyz etý máse­lelerinde Elba­sy­myz­ben terezesi teń keletin­deı álem­dik deńgeıdegi saıa­satker óte sırek, tipti joq dese de bolady. Sondyq­tan da Qazaqstan basshysy N.Á.Nazarbaevtyń kótergen bastamalary men aıtqan usynystary jo­ǵary baǵalanyp, halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan qoldaý taýyp jatady. Sondaı-aq bedeldi halyq­aralyq uıymdardyń jetek­shileri, álemge tanymal saıasatkerler onymen kezdesýge ynta tanytyp otyrady. Mysaly, BUU-nyń burynǵy bas hatshylary Kofı Annan jáne Pan Gı Mýnmen bir­neshe ret kezdesti. Olar elimizge resmı saparmen kelip te qaıtty.

Al BUU-nyń qazirgi Bas hatshysy Antonıý Gýter­rıshpen ótken jyly eki márte kezdesti. Astanada ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketter basshylarynyń keńesi­ne arnaıy kelgen A.Gýter­rısh pen N.Á.Nazarbaevtyń kezdesýindegi ekeýara áńgi­mede barshaǵa ortaq máse­le­ler talqylanǵanyn kórer edik. «ShYU tarıhyn­da BUU Bas hatshysy onyń jumysyna birinshi ret qatysýda. Sizdiń osy sharaǵa kelýińiz uıym úshin tarıhı sát – ShYU-ǵa Úndistan men Pákistannyń qabyldanýymen tuspa-tus kelip otyr. Sol arqyly bul uıym aımaqtyq deńgeımen shektelmeı, eleýli saıası kúshke aınalýda», dep atap ótken edi Elbasymyz. 

Qazaqstan Prezıdenti, sondaı-aq Qazaqstan BUU qyzmetiniń qaǵıdattary men onyń barlyq bastama­laryn árdaıym qoldap kel­genine nazar aýdardy. «О́zińiz biletindeı, Qazaqstan antııadrolyq qozǵalys kósh­bas­shysy sanalady jáne BUU tarapynan 29 tamyz – Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq is-qımyl kúni bolyp jarııalandy», dedi Elbasy. Al BUU Bas hatshysy A.Gýterrısh ShYU-ǵa Úndi­stan men Pákistannyń múshe bolǵanyna toqtala kelip: «Men osy sammıtke ShYU-nyń birte-birte búkil álemdegi yqpaldastyq orta­lyǵyna aınala bastaǵanyn jete sezinip keldim. Bul uıym búgingi álemdik qurylymnyń mańyzdy tiregi bolyp sanalady. Úndistan men Pákistan osy basqosýda syndarly dıalog júrgizý úshin jańa múmkindikterge ıe bolady dep oılaımyn», dedi. 

Jyl ótken saıyn áleýeti artý arqyly iri halyqara­lyq uıymǵa aınalǵan Shan­haı yntymaqtastyq uıy­­­my Qazaqstan Prezıdenti­­niń bastamasy boıynsha quryl­ǵan bolatyn. Al elimiz­­diń BUU Qaýipsizdik Keńesi­ne tóraǵalyǵy bastal­ǵa­ny­na eki aptaǵa jýyqtady. Bul Qazaqstan dıploma­tııa­sy úshin úlken syn jáne synaq bolmaq. Elimiz­diń osy synaqtan da súrinbeı ótetinine senim mol.

Álısultan QULANBAI, «Egemen Qazaqstan»