Qazaqstandaǵy úzdik balet mektebiniń biri sanalatyn Semeıdegi arnaıy mamandandyrylǵan balet mektebi jalǵa alynǵan ǵımaratta daıyndalýǵa májbúr. Balet mektebiniń jumys istep kele jatqanyna – 25 jyl. 180 orynǵa arnalǵan mektep ǵımarattyń tarlyǵynan 40 oqýshyny ǵana qabyldaýda. Birinshi qabatta ornalasqan balet mektebi barlyq balaǵa tıisti mólsherlemeni tolyq oryndaý úshin tańnyń atysy, keshtiń batysy tyǵyz kestemen jumys istep keledi. Tipti munda demalys kúnderi de tynym joq. Desek te, horeografııalyq óner árkimdi bolsyn tartady. Tek qala balalary ǵana emes, alys aýyldardaǵy órender de osy ónerdi úırengisi keledi.
– Jańa balet mektebi 180 orynǵa negizdelgen, al ınternatymen qosa alǵanda qosymsha taǵy 60 oryndyq ǵımarat 2013 jyly salynýy kerek edi, – deıdi Semeıdegi balet mektebiniń dırektory Kamılııa Rashıtqyzy, – sol kezde jańa nysannyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi qolǵa alyndy. Sóıtip mektep men ınternattyń salynýyna 640 mln teńge qajet bolǵan edi, qarajat sol kúıi bólinbeı qaldy. Semeı qalasynyń ortalyǵyndaǵy «72 kvartal» aýmaǵyndaǵy 8-Naýryz kóshesi boıynan qala ákimdigi áldeqashan jer bólip qoıdy. Biraq qarjy berilmegendikten, jobalaý-smetalyq qujat ta sol kúıi jasalmady. «Semstroıproekt» JShS baǵalaǵandaı, mektep pen ınternat qurylysynyń jobalaý-smetalyq qujatyna barlyǵy 15 mln teńgeden artyq qarajat kerek eken. Qazirden bastap 2018 jyldyń bıýdjetine osyny kirgizý kerek. Oblystyq bıýdjetke tek jobalaý-smetalyq qujat jasalǵan soń ǵana tapsyrys beriledi.
Sonymen «Daryndy balalarǵa arnalǵan arnaıy balet mektebine» 25 jyl boıy jetekshilik jasap otyrǵan Shyǵys Qazaqstan oblystyq tatar qoǵamdyq ortalyǵynyń tóraıymy Kamılııa Ismaılovanyń sózine súıensek, balet mektebi jańadan zamanaýı talapqa saı jasalýy tıis. Onda 4 horeografııalyq synyp bar, odan ózge 2 bólme mýzykalyq quraldarmen júretin sabaqtarǵa arnalsa, 2 bólme arnaıy pánderge, al 4 kabınet ákimshilik jumystarǵa tıesili. sondaı-aq tigin sehy, kostıým kıetin jáne kıimderdi jýatyn bólme, ashana, psıhologııalyq qıyndyqtardan arylý, ıaǵnı ońashalaný bólmesi, sýmen jýynatyn, basseın jáne taǵy basqalary qamtylǵan.
– Sońǵy kezde elimizde baletke qyzyǵýshylyq artyp keledi, – dedi Kamılııa Rashıtqyzy, – Astanada «Astana Opera» balet jáne opera teatry salynǵan. Qazaq ulttyq horeografııa akademııasy iske qosyldy. Osynyń barlyǵy Elbasynyń óner men mádenıetti qoldaýynyń arqasynda júzege asyp jatyr. Semeıdiń balet mektebinde naǵyz sheberler, óz isiniń maıtalmandary jumys isteıdi. Bizdiń túlekter «Astana Opera» sahnasynda óner kórsetedi. Jaqynda oblys basshysy Danıal Ahmetov Shyǵys Qazaqstan oblysynda kásibı ulttyq etnografııalyq ansambl qurýdy usynǵan edi.
Bizdiń balet mektebiniń ónerpazdarynyń osy ansambldi qurýǵa múmkindikteri de, talanttary da jetedi. Etnografııalyq ansambl damyp, elge tanymal bolýy úshin onyń quramynda talanttylar bolý kerek. Jáne bizdiń ǵana emes, sheteldiń de joǵary óner mektebimen baılanystaryn úzbegen jón. Biz osy isti bastaǵan 25 jyl ishinde Qazaq ulttyq horeografııa akademııasymen, Almaty horeografııa ýchılıshesimen tyǵyz baılanys ornattyq. Halyqaralyq oqý oryndarymen de áriptestik qarym-qatynastamyz. Bizge úzdik óner maıtalmandary kelip, semınarlar, sheberlik sabaqtar ótkizedi.
Osynyń bárin aıtyp otyrǵan sebebim, balet mektebiniń óz úıi men talantty balalarǵa arnalǵan ınternaty bolsa, oblys óziniń balet mektebi, etnogrofııalyq-horegrafııalyq ansamblderimen halyqaralyq deńgeıde tanymal bola túser edi.
Osy másele týraly qala ákimi Ermak Sálimovten suraǵanymyzda, 2018 jyldyń bıýdjetinen jobalaý-smetalyq qujatty jasaý úshin qarjy qarastyrylatynyn aıtty. Onyń aıtýynsha, «72 kvartal» aýdanynda emes, qala syrtyndaǵy «Qaraǵaıly» degen jerde tórt mektep, tórt balabaqsha salynbaqshy. Osy ǵımarattardyń birin balet mektebine laıyqtaý oıda bar kórinedi.
Raýshan NUǴMANBEK, jýrnalıst
SEMEI