Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Táýelsizdik dáýiri» kitaby táýelsizdiktiń eleń-alań shaǵynan bastap nebir qıyndyqtardy eńsergen, búginde dúnıejúzilik qoǵamdastyq moıyndaǵan, aldyńǵy qatarly memlekettermen terezesi teńesken, bir sózben aıtqanda, shırek ǵasyrdan astam ýaqyt aralyǵynda soqpaqty joldar men soqtaly oqıǵalardyń keńinen qamtylýymen qatar tarıh bıiginen baǵa bergen oralymdy oı-tolǵamdarmen de erekshelenedi. Iаǵnı bul eńbekti egemen elimizdiń ensıklopedııasy dese de bolady.
Avtor kitaptyń alǵysózinde: «Bul kitap – meniń uly qoldaýshym, kemel keleshegine óziniń qazaqstandyq jolymen qaryshtaǵan jasampaz halqyma arnalady» dep, esh búkpesiz aǵynan jarylady. Shynynda da óte qysqa merzimde ǵasyrǵa para-par ister tyndyrý, tyńnan túren salý, órkenıetti elý eldiń qataryna jetý Elbasy sııaqty suńǵyla saıasatkerge tán qasıet bolsa kerek.
Jasyratyny joq, Keńes Odaǵy ydyrap, ekonomıkalyq baılanystar úzilip, qaıda bararymyzdy bilmeı basymyzdy taýǵa da, tasqa da urǵan sol bir óliara kezeńde bolashaǵymyz dál osyndaı kemel bolaryna senbegenimiz ras. Joǵarynyń nusqaýyna ábden úırenip qalǵan halyq seńdeı soǵylysyp, saryýaıymǵa salynyp, tipti ómirden túńilgen sátter de kezdesken. Qyzyljar óńirinde de tikeleı Máskeýge baǵynatyn iri áskerı kásiporyndar jumysyn toqtatyp, bıýdjet qazynasy bos qalǵanyn, ony aıtamyz-aý, muǵalimder men dárigerlerge jalaqy araq túrinde berilgenin qalaı umytarsyń? Bala-shaǵasyn asyraý úshin ashyq saýda jasaýǵa uıalatyn bir tanysym qazir bul kásiptiń qulaǵyn urshyqsha aınaldyrady. «Eńbek etseń emersiń» degen osy. Eldigimiz synǵa túsken sátte Prezıdentimizdiń jol bastaýymen aýyr taýqymetti qalaı jeńgenimizdi jas býyn bilip, túısinip ósse deısiń. Eńbekti oqı otyryp ámirshil-ákimshil júıeden naryqtyq ekonomıkaǵa kóshý ońaı soqpaǵanyna, ásirese qazaqstandyqtardy psıhologııalyq jaǵynan daıyndaý, kemel keleshekke sendirý úlken kúshke túskenine kóz jetkizemiz. Dál osy tusta Elbasymyz tárkileý, asharshylyq, saıası qýǵyn-súrgin jyldary shetelderge amalsyz bas saýǵalap ketken qandastarymyzdy elge oraltý týraly úndeý tastaǵanda turmys-tirshiligimiz ońalmaı jatqanda munysy nesi eken degendeı úrke, tipti mysqyldaı qaraǵandar bolmaı qalǵan joq. Mine, áriden, tereńnen bolashaqty oılaıtyn kemeńgerlik ustanym dep osyny aıtady! Uly kóshtiń alǵashqy legi Qyzyljar óńirine de damyldap, Mońǵolııadan kelgen aǵaıyndarymyzben qýana qaýyshqanymyz esimizde.
Eńbektegi «...tarıhta tuńǵysh ret bizdiń memlekettik shekaramyz halyqaralyq-quqyqtyq turǵydan resimdeldi jáne óńirdegi beıbitshilik pen turaqtylyqty qamtamasyz etýdiń is júzindegi naqty quraly bola aldy. Osy kezden bastap derbes Qazaqstan zańdy túrde resimdelgen 14 myń shaqyrymdyq qurlyqtyq shekaraǵa ıe boldy. Onyń 7591 shaqyrymy – Reseımen, 2351 shaqyrymǵa jýyǵy – О́zbekstanmen, 1793 shaqyrymy – Qytaımen, 1242 shaqyrymy – Qyrǵyzstanmen, 426 shaqyrymy – Túrikmenstanmen túıisip jatyr» degen bultartpas derekterdi oqyǵanda bir shańyraq astynda tútini túzý ushqan qazaq ulty men san alýan etnostardyń oı-armanynyń oryndalǵanyna shúkirshilik etesiń. Soltústik Qazaqstan Reseıdiń úsh oblysymen shektesedi. Elbasynyń shekaralas aımaqtarda yntymaqtastyq kókjıegin odan ári keńeıtý ustanymy aıqyn. Oǵan eki memleket basshylarynyń byltyr Chelıabide ótken óńiraralyq baılanysty damytýǵa arnalǵan keleli kezdesýi dálel. Osyndaı alqaly basqosý bıyl Maǵjan elinde ótetin bolyp belgilendi.
Elbasymyzdyń kez kelgen bastamalary men usynystary jurtshylyq tarapynan keń qoldaýǵa ıe bolyp keledi. Qazaqstan halqy Assambleıasy qurylǵaly jaıshylyqta omyraýlap, ózeýrep, tıisýge qara tappaı, búırekten sıraq shyǵaryp júretin óńirdegi separatıstik baǵyttaǵy toptar men kúshter pyshaq keskendeı tyıyldy. Onyń basshylary men ókilderi óz qatelikteri úshin keshirim surap, jýasyp tyndy. Aıta berse, eske alatyn estelikter taýsylmaıdy.
Nursultan Ábishulynyń «Táýelsizdik dáýiri» atty jasampazdyq eńbeginde bárimizdiń basymyzdan ótkergen «tar jol, taıǵaq keshýden» bastap damýdyń dańǵyl jolyna túsken osy kezimizge deıingi qatparly oqıǵalar shynaıy shyndyqpen shyraıly baıandalady.
Amandyq JANTEMIROV,
Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri
Soltústik Qazaqstan oblysy