Sıfrlandyrý – medısınalyq qyzmettiń tıimdiligin arttyrady

«Búgingi zamannyń sıfrly tehnologııalary ulttyq ekono­mıkalardyń bet-beınesin jyldam ózgertip jatyr jáne ol qo­ǵamnyń barlyq salalaryna qa­tys­ty. Sondaı salalardyń biri – densaýlyq saqtaý salasy. Mem­leket basshysy óziniń bıyl­ǵy Joldaýynda da sıfr­ly tehnologııalar arqyly me­dı­sınalyq kómektiń qoljetim­dili­gi men tıimdiligin arttyrý qa­jet ekenin atap ótti», degen G.Isımbaeva elimizde Densaý­lyq saqtaýdyń biryń­ǵaı aqparat­tyq júıesin ázir­leý osydan 13 jyl buryn bastal­ǵanyn eske saldy.

Nátıjesinde, búgingi tańda stasıonarda jatatyn naýqas­tardyń elektrondy tirkelimi, emdeýge jatqyzý portaly jáne em­hanaǵa bekitiletin halyqtyń tir­kelimin jáne basqalardy ázir­leý jumystary jolǵa qoıylǵan. «Sıfrlandyrý baǵdar­lamasy densaýlyq saqtaý júıesin, úıge jedel járdem men dári­gerdi shaqyrýdan bas­tap búkil profılaktıkalyq, dıagnostı­kalyq jáne emdik medısınalyq qyz­metterdi tolyq qamtýy tıis. Bul rette, osy qyzmetterdiń bar­lyǵy ózara baılanysyp, biryńǵaı respýblıkalyq aqparattyq júıe­ge biriktirilgeni jón. Osy­ny eskere kele, biz, eń aldy­men, Elbasy tapsyrǵandaı, den­saýlyq saqtaý salasyn sıfr­landyrý arqyly medısınalyq kómektiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyryp, halyq úshin qolaıly medısına jasaýǵa tıispiz», dedi G.Isımbaeva.

Odan keıin negizgi baıandama jasaý úshin sóz Densaýlyq saq­taý mınıstri Eljan Birta­novqa berildi. Ol óz kezegin­de keler jyldan bastap aý­dan­dyq deńgeıdegi barlyq medı­sınalyq uıymdarda ınternet jelisi qoljetimdi bo­la­tyndyǵyn jetkizdi. Búgingi tańda óńirlerde medısınalyq aqparattyq júıelerdi engizý boıynsha qarqyndy jumystar júr­gizilýde. Atap aıtqanda, densaý­lyq saqtaý uıymdaryn kompıý­terlik tehnıkalarmen jabdyq­taý, olardyń ınternet jeli­sine qoljetimdiligin qamtamasyz etý baǵytynda oń dınamıka baı­qalady. Búgingi kúni densaýlyq saq­taý uıymdarynda medısı­nalyq aqparattyq júıelerdi engizý úlesi 75,5 paıyzdy qurasa, 2019 jyldyń 1 qańtarynda bul kórsetkishti 100 paıyzǵa jet­kizý josparlanyp otyr. Dáriger­ler men orta medısınalyq qyzmet­kerlerdi kompıýterlik tehnıkalarmen qamtamasyz etý 82,7 paıyzdy quraıdy. Al densaýlyq saqtaý uıymynyń 55,7 paıyzyna ınternet jelisi qoljetimdi», dedi E.Birtanov.

Mınıstrdiń aıtýynsha, ákim­dik­terdiń derekterine sáı­kes 2018 jyldyń I toqsa­ny­nyń sońyna deıin medısı­na­lyq aq­pa­rattyq júıeni Pav­lodar, Mań­ǵystaý, Jambyl ob­lystarynda 90 paıyzdan astamyn densaýlyq saqtaý uıy­myna engizý josparlanǵan. «Al Shyǵys Qazaqstan, Aqtóbe, Al­maty oblystarynda jáne Astana qalasynda medısınalyq aqparattyq júıelerin engizý dı­namıkasynyń tómen bolýy sala mamandaryn alańdatyp otyr­­ǵany jasyryn emes», dedi ol.

Sonymen qatar eldegi den­­saý­lyq saqtaý salasyn sıfr­lan­dy­rýdyń birden-bir tetigi retinde bıylǵy jyldyń maýsym aıynan bastap, elektrondy densaýlyq pasporty joba­sy qoldanysqa engizilmek. Elek­trondy densaýlyq paspor­ty arqyly dárigerler pasıenttiń densaýlyǵyna qa­tysty barlyq aqparatty alatyn bolady. Pasıentter de atal­­ǵan aqpa­rat­tarmen tanysa alady. Sonymen qatar azamat­tar me­dısınalyq uıymnyń kórsetken qyzmetin de baǵalaı alady. Ol úshin aldymen mınıstrlik densaýlyq saqtaýdyń ıntegrasııalanǵan tu­ǵyr­namasyn qurady. Tuǵyr­nama bazasynda elektrondy den­saýlyq saqtaý pasporty, pasıenttiń jáne dárigerdiń jeke kabınetteri ashylyp, ol jerde qajetti aqparattar alma­sýǵa keń múmkindikter beri­ledi. Degenmen elektrondy den­saýlyq pasportyn tabysty engizý úshin barlyq medısı­nalyq uıym pasıent týraly málimetterdi berýi jáne árbir medısınalyq qyzmetti sıfrly formatta júrgizýi tıis. «Ol úshin barlyq densaýlyq saqtaý uıymdaryn medısınalyq aqparattyq júıelermen 100 paıyz qamtyp, ınternetke shyǵatyn tehnıkalarmen tolyqtaı qamta­masyz etý qajet. Oǵan qosa, osy maqsatty júzege asyrý úshin medısınalyq joǵary oqý oryn­darynda aqparattyq tehnologııa­larǵa baǵdarlanǵan oqý baǵdar­la­masyn engizý josparlanyp otyr», dedi E.Birtanov.

Sondaı-aq jıynda aı­tyl­ǵan erekshe jańalyqtyń biri – birinshi toqsannyń sońyna qaraı Elektrondy úki­met portalynan birneshe anyq­tamany alý qyz­metiniń iske qo­sy­la­tyndyǵy bol­dy. Olardyń qa­tarynda eńbek­ke ýaqytsha jaramsyzdyq paraǵy men týber­kýlezge qarsy, psıho­nev­ro­logııalyq jáne nar­kolo­gııalyq uıymdarda esepte turǵany týraly anyqtama syn­dy qujattar bar. Al halyq­qa kórsetilgen medı­sına­lyq qyzmetter týraly SMS-habar­landyrýlar aqpan aıynda engiziletindigi de aıtyldy.

Al taqyrypqa qatysty qo­symsha baıandama jasaǵan Máji­listegi Áleýmettik-mádenı damý ko­mıtetiniń hatshysy Beıbit Mam­raev Elbasy Joldaýy men tıisti memlekettik baǵdar­lamalar aıa­synda medısına salasynda atqa­rylyp jatqan ju­mystar jóninde sóz etti. Halyq den­saý­lyǵy men densaýlyq saqtaý júıesi týraly jańa kodeks ázir­lenip jatqandyǵyn atap ótti. Sondaı-aq depýtat qazirgi ýaqyt­ta Qazaqstan bo­ıynsha onlaın rejimde 22 aqpa­rattyq júıe ju­mys isteıtinin, olar statıstı­kalyq aqparatty jınaýǵa jáne den­saýlyq saqtaý sektoryn qarjy­landyrýǵa arnalǵanyna toqtal­dy. Biraq, basty másele olar or­talyq organdardyń bazasymen jáne bir-birimen ózara biriktiril­megenine nazar aýdardy.

Jalpy, jıyn barysynda depýtattar medısına salasyndaǵy kóptegen ózekti máselelerdi kóte­rip, olardyń sheshilý joldaryn usyndy. Sonymen qatar suraq­tar qoıyp, usynystaryn bildirdi. О́z kezeginde mınıstr E.Bir­tanov depýtattar tarapynan qo­ıylǵan suraqtarǵa jaýap be­rip, túsindirme berdi. Jına­lysty qorytyndylaǵan vıse-spıker Gúlmıra Isımbaeva usy­nystardy tujyrymdap, Máji­listiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetine berýdi tapsyrdy.

Nurlybek DOSYBAI, «Egemen Qazaqstan»