QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Qazaqstannyń agroónerkásip keshenin sıfrlandyrý barysy týraly aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Arman Evnıev baıandady. Bul týraly primeminister.kz habarlady.
Arman Evnıevtiń aıtýynsha, AО́K sıfrlandyrýdyń maqsaty — sıfrlyq tehnologııalardy engizý jáne bıznesti aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan AT-sheshimderdi damytýǵa tartý arqyly ónimdilik pen tıimdilikti arttyrý.
Agroónerkásiptik keshenge sıfrlyq tehnologııalardy engizý maqsatynda aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi sıfrlandyrý keńsesin qurdy.
Qazirgi tańda kelesi prosester avtomattandyrylǵan: veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq qaýipsizdik; astyq qolhattary; nesıelik ótinimderdi jınaý jáne basqarý júıesi; aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń esebi; maldy, onyń ishinde asyl tuqymdy maldy esepke alý; sý jáne jer resýrstaryn basqarý.
Birinshi vıse-mınıstr Arman Evnıevtiń málimdeýinshe, QR AShM jalpy 101 memlekettik qyzmet túrin kórsetedi. Onyń ishinde búginde 62 memlekettik kórsetiletin qyzmet ishinara avtomattandyrylǵan. Aldaǵy eki jylda (2018–2019jj.) 89 memlekettik qyzmet tolyq avtomattandyrylatyn bolady.
AО́K-ke sıfrlyq tehnologııalardy engizý eki negizgi mindet aıasynda júzege asyrylady, olar: AО́K memlekettik retteý júıesin sıfrlandyrý jáne AО́K tehnologııalyq qaıta jaraqtaý.
Sıfrlandyrý AО́K memlekettik retteýdiń mynadaı tórt baǵytyn damytýdyń basty quralyna aınalady:
AО́K sýbektileri úshin qarjylandyrýdyń qoljetimdiligi;
ótkizý naryqtarynyń qoljetimdiligi jáne eksportty damytý;
memlekettik baqylaý men qadaǵalaýdyń tıimdiligi;
sý jáne bıologııalyq resýrstardy tıimdi basqarý.
«2017 jyly nesıe men lızıng alýǵa arnalǵan ótinimderdi elektrondy túrde qabyldaý iske asyryldy, ótinimderdi ýaqytyly qaraýdy baqylaý qamtamasyz etildi (25 kún). Bıyl bul servıs aýyl sharýashylyǵy ónimderin satyp alý jáne kepildendirý quraldary úshin iske asyrylatyn bolady», — dedi Arman Evnıev.
Bıyl sýbsıdııalaýdyń 10 baǵyty boıynsha, 2019 jyly qalǵan baǵyttar boıynsha tolyq avtomattandyrý iske asatyn bolady. Bul ótinimderdi qaraý merzimin orta eseppen 2,5 esege (18 kúnnen 7 kúnge deıin) qysqartyp, sybaılas jemqorlyq qaýipterin tómendetedi.
Sıfrlandyrý salaǵa ınvestısııalar tartý úshin jańa qarjy quralyn engizýge múmkindik beredi. Ol úshin tıisti zańnamalyq akti qabyldanǵannan keıin 2019 jyldan bastap elektrondyq agrarlyq (taýarlyq jáne qarjylyq) qolhattar engiziledi.
2018 jyly júıeni damytý aıasynda qaýipsizdikti arttyrý maqsatynda sheteldik satyp alýshylardyń astyqty satyp alýǵa qatysýyna múmkindik beretin «blokcheın» tehnologııasy, astyq tasyǵyshqa onlaın-tapsyrys berý, onlaın-treıdıng júıeleri engiziletin bolady.
Budan ózge, 2019 jyly AО́K ónimderin qadaǵalaýdyń «tanaptan ústelge deıin» júıesi iske qosylady.
QR AShM-de 2020 jyldan bastap elektrondyq saýdany tolyq formatta engizý josparlanǵan. Búginde daıyndyq jumystary bastalǵan: osy jyly AО́K logıstıkasynyń kartasy ázirlenedi. Onda jumys istep turǵan jáne salý qajet termınaldar, saqtaý oryndary, qoımalar, saýda-taratý ortalyqtary aıqyndalatyn bolady.
Keńistiktik derekterdiń ulttyq ınfraqurylymyn qurý aıasynda jeke qazaqstandyq geodezııalyq júıe jáne memlekettik qyzmet kórsetýge arnalǵan geoportal qurý kózdelgen. Tehnologııalyq qaıta jaraqtandyrý aıasynda AT-tehnologııalardy, onyń ishinde naqty eginshilik tehnologııalary men Smart-fermalardy paıdalanýǵa bıznesti tartý úshin jaǵdaı jasalatyn bolady.
Qazirdiń ózinde jekelegen kásiporyndar naqty eginshilik elementterin engizip jatyr. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Atameken Agro» AQ elektrondyq kartalardy engizip, egis jáne egin jınaý jumystaryn onlaın-monıtorıngileý men baqylaýdy júzege asyryp jatyr. Bul ónimsiz shyǵyndar men jumys merzimderin qysqartyp, ónimdilikti arttyrady. Mysalǵa, otyn datchıkteri janar-jaǵarmaıdyń ysyraby men urlanýyn azaıtý esebinen bir maýsymda bir tehnıkadan shamamen bir mln teńge únemdeýge múmkindik beredi.
«Sıfrlandyrý básekege qabilettilik pen eńbek ónimdiligin arttyrady, azyq-túlik qaýipsizdigin jáne salaǵa ınvestısııalardyń tartylýyn qamtamasyz etedi. Jalpy alǵanda, 2025 jylǵa deıin ekonomıkalyq tıimdilik shamamen 40 mlrd teńgeni quraıtyn bolady», — dep qorytyndylady Arman Evnıev.
Sondaı-aq, aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev atalǵan másele boıynsha baıandama jasady.
Dáýren Abaev 2021 jylǵa qaraı 19 970 shaqyrym talshyqty-optıkalyq baılanys jelilerin ornatyp, 1 249 eldi mekendi joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetpen qamtamasyz etý josparlanyp otyrǵanyn málim etti.
Budan ózge, aýyl sharýashylyǵy salasyna aqparattyq tehnologııalardy engizýdi jyldamdatý asa mańyzdy is bolyp otyr. Bul baǵyttaǵy oń qadamnyń biri — aýyl sharýashylyǵy úshin mamandardy sıfrlyq tehnologııalar boıynsha jappaı oqytý.
«QazAgro» holdıngi basqarmasynyń tóraǵasy Nurlybek Málelov óz baıandamasynda «QazAgro» AО́K sýbektilerinen nesıe men lızıngke ótinimder qabyldaý prosesin avtomattandyrǵanyn — «E-Kazagro» jobasyn iske asyrǵanyn atap ótti. Bıyl Holdıngtiń kompanııalar toby usynatyn qyzmetterdiń barlyq túrleri avtomattandyrylady.
Sonymen qatar UEM, «Atameken» UKP men «QazAgro» holdıngi» AQ arasynda «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha AО́K sýbektilerin memlekettik qoldaýdyń barlyq sharalaryn biriktiretin Biryńǵaı sıfrlyq platforma qurý týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy. Ishki bıznes-prosester avtomattandyryldy.
О́ńirlerde AО́K salasyn sıfrlandyrý barysy týraly Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov, «Amıran» Qazaq taǵamtaný akademııasy zaýytynyń bas dırektory Jangeldi Ábjapparov, «Atameken Agro» AQ dırektory Kental Islamov baıandady.