Astana-20: Resmı zańdylyq pen sımvolıkalyq jarasym bar

Astana. Osy bir aýyz sózdiń aıasyna elimizdiń kórkine aınalǵan bas qala­myz – búgingi Astanamyz týraly bá­ri­­mizdiń maqtanysh sezimimiz syıyp jat­­qandaı. Kún saıyn kórkeıip kele jat­­qan Astananyń kelbetine qarap, el­or­damyzdyń álemniń kórikti ásem qa­la­la­rynyń qataryna qosylǵanyna qýa­­nasyń.

Qalaı aıtsaq ta, Saryarqa tórindegi juldyzdy qalamyzdyń kókten de, jerden de jarqyrap turǵany ras. Záýlim úı­ler­diń, ǵajaıyp ǵımarattar men kórikti kó­­she jaryq sáýleleriniń, túrli jar­na­malardyń túrli-tústi jazýlary mere­ke­lik otshashýlarǵa uqsaıdy. Ony, ásirese, kesh­qurym, túngi mezgilderde ushaqpen kelip qona bastaǵanda anyq baıqaısyń. Bir sát bala qusap, uıaly telefonǵa sýret­ke túsirip alǵyń keledi. Árıne, ushaq tere­zesinen sýretke túsirýge ruqsat joq. Degenmen, san túske boıalǵan, jalt-ju­lt etken juldyzdy sátterge bólengen ásem Astana beınesiniń Eýropanyń da, Azııa­nyń da nebir aıtýly qalalarynyń kel­betinen kem túspeıtini kóz aldyńnan ket­peıdi. 

Máskeý bir kúnde turǵyzylǵan joq de­gendeı, Astananyń da Astana bol­ǵa­­nyna bıyl jıyrma jyl tolady eken. 1997 jyly Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń elordany Almatydan Aq­mo­laǵa kóshirý týraly sheshimi shyqqan soń, kóp uzamaı resmı túrde Astana bolyp ózgertilgen jas qalanyń bolashaqqa jańa qadamy bastaldy. Úkimet qaýlysyna oraı memlekettik mekemeler men qyzmetkerler de jańa astanaǵa kóshirildi. 1998 jyldyń aqpanynda áskerı qyzmetker retinde biz de Astanaǵa qonys aýdardyq. Balalarymyz da jańa astanamen birge ósip-ónip, baqyt mekenderin osy jerden tapty. Sondyqtan keshegi jas Astanadan búgingi jarqyn Astanaǵa deıingi barlyq kezeńderdiń kýási boldyq dep aıta alamyz.

Jaqynda Astanadaǵy ásem óner ǵıma­rat­tarynyń biri – «Qazaqstan» ortalyq kon­sert zalynda elimizdiń ulttyq ulany án-­bı ansambliniń elordanyń jıyrma jyldyǵyna arnaǵan «El júregi – Astana» atty gala-konserti ótti. О́zim ás­kerı zeınetkerlikke shyqqanǵa deıin qyz­met etken Ulttyq ulannyń jas óner­paz­dary elordamyzdyń keshegisi men bú­gi­nin án-jyrlaryna arqaý etti, qazirgi teh­nologııalarǵa saı, beınesúıemeldeýler ar­qyly sahna tórinen ásem astananyń kórkin, onyń jetistikterin áserli jetkize bildi.

Astananyń jıyrma jyldyǵy toılanatyn merekelik jyldy Ulttyq ulannyń bastaýynda resmı zańdylyq, sım­volıkalyq jarasym bar. Táýelsizdik alǵan boıda qurylǵan keshegi Ishki ásker, búgingi Ulttyq ulan – táýelsizdiktiń tiregi, el tynyshtyǵynyń kepili. 1997 jyl­dan bastap astana mártebesin alǵan Aqmola, qazirgi elordamyz Astana qalasy mem­lekettik rámizderimiz – Tý men El­tań­banyń etalondyq belgilerin jáne Prezıdent baıraǵyn saqtaıtyn ortalyqqa aınaldy. 1997 jyldyń 8 qarashasynda Aqmolanyń ortalyq alańynda Respýb­lı­kalyq ulannyń qolbasshysy Sát Toq­paqbaev basqarǵan Ulttyq ulan Qazaqs­tan Respýblıkasynyń memlekettik rá­miz­­derin Almatydan jańa elordaǵa jet­kizilýine oraı uıymdastyrylǵan sal­tanatty mıtıng pen sherý rásimderin ót­kizdi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Nursultan Nazarbaev Úkimet múshelerimen birge sherýdi qabyldady. Sol kúnnen bastap jańa Astana álemdik astanalardyń sherýine joldama aldy dep aıtýymyzǵa ábden bolady.

1998 jyldyń 10 maýsymynda álemniń túkpir-túkpirinen jınalǵan qonaqtardyń qatysýymen Qazaqstan elordasynyń halyqaralyq tusaýkeseri ótti. Ulttyq ulannyń qyzmetkeri retinde osyndaı úlken sharalardyń birine qatysqanym esten ketpeıdi. Sodan beri jıyrma jyl óte shyǵypty. Ǵalamdyq turǵyda qas-qaǵym sát bolǵanymen, adamdyq ǵumyrda az ýaqyt emes sııaqty. Jıyrma jyl ishin­de Astana adam tanymastaı ózgerdi, talaı-ta­laı álemdik deńgeılerdegi sharalardy ót­kizdi, álem qoǵamdastyǵynyń nazaryn ózi­ne aýdardy.

Elbasymyzdyń bastamasymen Sary­ar­qa­nyń sánine, qazaq eliniń elordasy­na aınalǵan Astana búginde saıası, eko­no­mıkalyq, mádenı, rýhanı ómirdiń orta­ly­ǵy bolyp otyr. Joǵarǵy Keńestiń el astanasyn aýystyrý týraly sheshim qa­byl­daǵan kúni, 6 shilde – Astana kúni bo­lyp elimizdiń memlekettik merekelik kúnderi qatary endi. О́tken jyly mıllıonynshy turǵyny dúnıege kelgen Astanaǵa degen qyzyǵýshylyq kúnnen-kúnge artyp keledi. Elimizdiń túkpir-túkpirinen keletin talantty jastar osynda bilim nárimen sýsyndap, bolashaqqa senimmen qaraıdy. Osylaısha Astana ulttyq brendke, al onyń damýy – eldiń damýynyń modeline aınaldy. 

Astana desek keýdemizdi erekshe maqtanysh sezimi kerneıtini sodan. Al bul ataýdy Elbasynyń ózi usynǵanyn kópshilik jaqsy biledi. Bul jaıynda Elbasy óziniń «Eýrazııa júreginde» atty kitabynda bylaı dep jazady: «Shynyn aıtar bolsaq, astananyń ataýyn ózgertýge baılanysty kóp oılanyp-tolǵandym. Sóıtip júrgende birde... Birde tún ishinde, dálirek aıtqanda túngi saǵat ekide, kenetten oıyma sap ete qaldy – Astana.

Astana degenimiz – astana! Qazaqsha óte ádemi estiledi. Sulý, jınaqy ári óte áýez­di. Oryssha jáne aǵylshynsha da tý­ra osylaı aıtylady. Bul ataýda bir ba­tyldyq pen aıqyndyq reńki bar – As­t­a­na! Astanany kóshirýdegi bizdiń úmit-oıymyzdy bildiretin qysqa da nusqa ataý!».

Al endi ótken shaqqa qaraılap, bú­gingi Astanaǵa kóz salsaq, osy je­tistikterimizdiń úlken eńbekpen kel­genin, alys-jaqyn elderdiń bas qa­la­larynan kem bolmaýy úshin qa­jyr­­ly qaırat pen kúsh-jigerdiń kóp jum­salǵanyn bilemiz. Oǵan el­or­da­myzǵa alǵash qadam basqan qonaq­­ta­rymyz da kóz jetkizgen edi. 2001 jyly Astanaǵa kelgen Rım papasy Ioann Pavel II ushaqtan túsken boıda: «Men ultaralyq beıbitshilikke jol ashqan osy jerdi úlken tolǵanyspen súıip otyrmyn»,  dep óz qýanyshyn kóńil tolqytatyn zor rızashylyqpen bildirgen edi. Al bir jyldan soń Astanaǵa at basyn burǵan BUU-nyń sol kezdegi Bas hatshysy Kofı Annan myrzanyń Qazaqstannyń jańa elordasyna degen óziniń júrekjardy lebizin de buqaralyq aqparat quraldary álemge sol sátte taratyp jatty.

Aıta bersek, Astanaǵa degen már­tebeli meımandardyń aq tilekteri jetip artylady. «Qazaq eliniń jańa astanasy boı kóterdi» dep jer-jahanǵa jar salyp, jas elordanyń tusaýkeserin ótkizgeli bergi jıyrma jyl ishinde tórtkúl dúnıe kóz tikken álemdik jáne halyqaralyq talaı forýmdar ótti. Máselen, EQYU-ǵa múshe elderdiń Astana sammıti, odan keıingi qysqy Azıada, EKSPO-2017 jahandyq kórmesi sııaqty álem jurtshylyǵy kóz tikken mańyzdy sharalar. Sırııa elinde bolyp jatqan soǵysty toqtatýǵa degen ara­aǵaıyndyq nıetterimiz bas qala­myz­dyń mártebesi men mereıin odan saıyn as­qaqtatty.

Munyń bári Elbasymyzdyń salı­qa­ly saıasaty men kóregendiginiń, jasam­paz isteriniń arqasynda ekeni haq. Elimiz ben Elbasymyz, elordamyz etene jaqyn uǵymdar. Elordanyń ósýi elimizdiń de ósý­in dáleldeıdi. Bir sóz­ben aıtqanda, el men elordanyń ósýi qa­shanda Elbasynyń na­za­rynda. 

Elbasy óziniń Qazaqstan halqyna arnaǵan «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múm­kindikteri» atty bıylǵy Jol­daý­ynda da el astanasynyń negizgi damý baǵyttaryn atap kórsetti. Elordany bolashaqtyń, aqyldy jastardyń qalasyna teńeıdi. «Aqyldy qalalar» «aqyldy ult» úshin, – deıdi Elbasymyz. – Bas qalamyzdyń qalyptasýy jáne Eýrazııanyń mańyzdy damý orta­lyq­tarynyń qataryna qosylýy – bar­sha­myzdyń ortaq maqtanyshymyz. Zamanaýı tehnologııalar jyldam ósip ke­le jatqan megapolıstiń problema­laryn tıimdi sheshýge jol ashady. «Smart Sıtı» tujyrymdamasy men qa­laǵa qonys aýdaratyn adamdardyń qu­ziretterin damytý negizinde qalalyq ortany basqarýdy keshendi túrde engizý qajet».

Iá bolashaǵyna senim artqan jastar qashanda el úshin, ult úshin jan aıamaı ju­­mys isteıdi, alǵa umtylady, aqyldy ıdeıa­­lardy ómirge ákeledi, ónegeli basta­ma­­lardan úlgi alady. Jas qaladan bas qa­la­ǵa aınalǵan Astanamyz osynyń jarqyn dá­leli. 

Endeshe, ekonomıkamyzdyń ǵana emes, rý­hanı jańǵyrýymyzdyń or­ta­lyǵy bolyp otyrǵan aıshyqty Asta­na­myzben – eń­seli elordamyzben qalaı maq­tansaq ta jarasady.

Sádýaqas JUBATOV, zapastaǵy polkovnık

ASTANA