Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada Túrki akademııasy halyqaralyq uıymynyń (TWESCO) uıymdastyrýymen Alashordanyń 100 jyldyǵyna oraı ótken «Alash áskeri: tarıhtan taǵylym» atty semınarda qoǵam qaıratkeri Berik Ábdiǵalıulynyń «Alashordanyń áskerı qurylymy (1917-1920 jj.)» atty jańa kitaby tanystyryldy.
Alashorda úkimetiniń ulttyq áskeriniń qalyptasý kezeńi jan-jaqty sıpattalǵan jáne sol dáýirdegi Ýaqytsha Sibir úkimeti, kazaktardyń áskerı toptary sııaqty mańyzdy tarıhı faktorlarmen ara-qatynasy zerttelgen.
Alash áskeriniń tarıhyna qatysty arhıvtik qujattar jınaqtalǵan qundy kitaptyń mazmunyna toqtalǵan avtor derekterdi Máskeý, Sankt-Peterbor, Omby jáne Tomsk qalalarynyń arhıvterin alǵanyn aıtty.
«Alash týraly zerttelmegen taqyryp óte kóp. Solardyń biri – Alash áskeri. Ǵalymdarymyz budan buryn da estelikter jazdy. Biraq qansha ásker boldy, ony kimder basqardy degen sııaqty qurylymyn qujattyq derektermen qamtı alǵan joq. О́ıtkeni qujattardyń barlyǵy Reseıdiń arhıvterinde saqtaalǵan. Reseıdiń «Belyı fond» degen tarıhı-áskerı arhıvi bar. Sondaǵy derekter boıynsha Alash sarbazdarynyń tizimi shyǵaryldy. Qazirge Alash áskeriniń 700-ge jýyǵynyń naqty tizimi kitapqa endi», degen tarıhshy aldaǵy ýaqytta sol sarbazdardyń urpaqtaryn izdeý kerek ekenin aıtty.
«Qujattyq tizimdi tarqatyp, taqyrypty ashý úshin osy jazda soǵys bolǵan jerlerde arnaıy ekspedısııa uıymdastyrsaq, shejirelerdi aqtarsaq dep otyrmyz. Sonyń ishinde Batys Qazaqstan qujattary kóp saqtalmady. Torǵaı áskerleriniń qujattary da joq. Biraq komandırleri belgili», deıdi kitap avtory.
Túrki akademııasy jumysynyń 2017 jylǵy negizgi baǵytynyń biri – Alashorda úkimetiniń 100 jyldyǵyna arnalǵan edi. Tarıhshy Berik Ábdiǵalıulynyń atalǵan zertteý eńbegi osy baǵyttaǵy ǵylymı joba negizinde jaryq kórip otyr.
Maıgúl SULTAN,
«Egemen Qazaqstan»