Jıynǵa Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty men Májilisiniń tóraǵalary, Premer-Mınıstr, Memlekettik hatshy, Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy, Úkimet músheleri, Astana men Almaty qalalarynyń jáne oblystardyń ákimderi, Qazaqstan Prezıdentine tikeleı esep beretin ortalyq memlekettik organdardyń basshylary qatysty, dep habarlady Aqordanyń baspasóz qyzmeti.
Otyrysty ashqan Nursultan Nazarbaev elimizdi damytý barysynda ótken jyly qol jetkizilgen nátıjelerge toqtalyp, memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardy iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Basqosý barysynda Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev, Qarjy mınıstri B.Sultanov, Ulttyq bank tóraǵasy D.Aqyshev, Premer-Mınıstrdiń orynbasary A.Jumaǵalıev, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasy A.Myrzahmetov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi E.Qoshanov jáne Qyzylorda oblysynyń ákimi Q.Kósherbaev baıandama jasady.
Elbasy oryndalǵan mindetterdiń nátıjelerine toqtalyp, baıandamashylardyń nazaryn bank sektoryndaǵy problemalarǵa, sondaı-aq sıfrlandyrý baǵdarlamasynyń maqsattaryn túsindirý, bıýdjet qarajatyna baqylaýdy kúsheıtý, baqylaıtyn memlekettik organdardyń tarapynan shaǵyn jáne orta bıznesti tekserý jumystaryn qysqartý máselelerine aýdardy.
Memleket basshysy jasalǵan baıandamalardan keıin syrtqy turaqsyz faktorlar jaǵdaıynda Úkimet, Ulttyq bank jáne óńir ákimderiniń elimizdi damytý jónindegi ornyqty kórsetkishterge qol jetkizý jolyndaǵy jumystaryna oń baǵa berdi.
Sonymen qatar, Qazaqstan Prezıdenti buǵan deıin qabyldanǵan baǵdarlamalyq qujattardy iske asyrýdyń jáne olarǵa bólingen bıýdjet qarajatyn ıgerýdiń tıimdiligin arttyrý qajet ekenin aıtty.
– Álemniń ozyq damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý úshin belsendi jumys isteý kerek. Qajetti barlyq baǵdarlamalyq qujattar qabyldanyp, zańnamaǵa tıisti ózgerister engizildi. Instıtýsıonaldyq reformalar júzege asyrylýda. Biz elimizdiń Úshinshi jańǵyrýyn jarııalap, ekonomıkamyzdy sıfrlandyrýǵa kiristik. Damý úrdisin jedeldetý qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Indýstrııalandyrý
Memleket basshysy ındýstrııalandyrý jyldary elimizdegi óńdeý sektorynyń damyǵanyn atap ótip, onyń ekonomıkadaǵy úlesin arttyrý jóninde sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
Sondaı-aq, Elbasy óndiriske ozyq tehnologııalardy engizip, kásiporyndardyń eksportqa baǵyttalý múmkindikterin arttyrý máselelerine toqtaldy.
– Memlekettik qoldaý eń aldymen, ozyq tehnologııalardy engizetinder men eksporttyq ónim óndiretinderge kórsetilýi qajet. О́ńdeý ónerkásibiniń ozyq ósimin qamtamasyz etý úshin neǵurlym belsendi sharalar qabyldaý kerek, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev qazirgi arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń tıimdiligin zertteýdi tapsyryp, jańa ekonomıkalyq aımaqtar qurýǵa ýaqytsha tyıym saldy.
Otyrys barysynda munaı-gaz sektoryndaǵy óńdeý jáne «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qoryn transformasııalaý máseleleri talqylandy.
– Munaı men gaz óńdeý mańyzdy baǵyt bolyp sanalady. Onyń ústine eldi janar maımen qamtý máselesi jıi kóteriledi. Tipti, 3 zaýytty jańartqannyń ózinde Qazaqstandaǵy janar-jaǵarmaı tapshylyǵyn 3-4 jylǵa ǵana toqtata alamyz. Integrasııalanǵan gaz-hımııa kesheniniń qurylysy jóninde maǵan 2009 jyly baıandalǵan bolatyn. Sodan beri jobanyń quny 6-dan 9 mıllıard dollarǵa deıin ósti. Aıaqtaý merzimi 2016 jyldan 2024 jylǵa shegerildi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń naqtylanǵan strategııasy men transformasııalaý baǵdarlamasy boıynsha Qordy basqarý jónindegi máseleni Keńestiń kún tártibine qoıýdy tapsyrdy.
«Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy
Memleket basshysy avtomobıl joldarynyń qurylysyna bólinetin qarjynyń tıimdi ári jarııaly túrde paıdalanylýyn baqylaý qajettigin aıtty.
Qazaqstan Prezıdenti birinshi kezekke jatpaıtyn respýblıkalyq joldarǵa bólingen qarjyny óńiraralyq jáne aýdanaralyq jol qurylystaryna qaıta baǵyttaýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
«Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy
Nursultan Nazarbaev óńirdegi turǵyn úı qurylysynyń nátıjelerine toqtalyp, memlekettik baǵdarlamanyń odan ary júzege asyrylý mehanızmderin qaıta qaraý kerektigin atap ótti.
– Sońǵy eki jylda turǵyn úı qurylysyna 550 mıllıard teńge bólindi. Munyń bári ákimder aınalysyp jatqan qurylysty tikeleı qarjylandyrýǵa jumsaldy. Daǵdarys jyldarynda bul qadam aqtaldy. Endi naryqtyq mehanızmderdi paıdalanýǵa kóshý kerek. Qurylysty bankter qarjylandyryp, al Úkimet, Ulttyq bank jáne ákimder turǵyn úı qunynyń arzandaýy úshin jaǵdaı jasaýy qajet, – dedi Memleket basshysy.
«100 naqty qadam» Ult josparyn iske asyrý
Qazaqstan Prezıdenti Úkimetke ımport boıynsha elektrondyq deklarasııalaýdy engizý jáne tekserýshi baqylaý-qadaǵalaý organdarynyń sanyn qysqartý máselesin baqylaýǵa alýdy tapsyrdy.
Budan bólek, Nursultan Nazarbaev elektr energııasy qunyn tómendetý maqsatymen «Biryńǵaı satyp alýshy» modelin engizý jáne óńirlik elektr júıeleri kompanııalaryn irilendirý barysyna toqtaldy.
Memleket basshysy Premer-Mınıstrge óńdeý salasyna transulttyq kompanııalardy tartý jónindegi jumystardy baqylaýǵa alýdy tapsyryp, «Qazaq Invest» jáne «Qazaq Eksport» kompanııalarynyń mańyzdy ról atqaratynyn atap ótti.
Otyrys barysynda agroónerkásip sektoryndaǵy jobalardy iske asyrýǵa ınvestorlardy tartý máselesi men «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyn iske qosý jóninde aldaǵy ýaqytta atqarylatyn jumystar talqylandy.
Sonymen birge, Qazaqstan Prezıdenti ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar jaıyna toqtalyp, olardyń mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý baǵdarlamasyna qatysý máselesin atap ótti.
– Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy reformany tejep otyrǵan taǵy bir jáıt sıfrlandyrý máselesine baılanysty. Osy kúnge deıin elektrondy densaýlyq pasporty jasalmaı otyr, dárigerler qujattamany qaǵaz júzinde júrgizip keledi. Jergilikti jerlerde medısına mekemeleri kompıýterlermen tolyq jabdyqtalmaǵan, ınternet qoljetimdi emes. Bul ákimderdiń jaýapkershiligindegi másele, – dedi Memleket basshysy.
Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý
Nursultan Nazarbaev óńirlerdegi keıbir basshylardyń bul baǵdarlamany iske asyrýǵa salǵyrt qarap, oǵan júıeli ári tyńǵylyqty kirispeı otyrǵanyn atap ótti.
– Belgilengen mindetterdi júzege asyrý úshin óziniń bar múmkindigin paıdalanbaı otyrǵan óńirler bar. Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý bir jylmen shektelmeıdi. Bul júıelilikti, únemi jańa tásil izdeýdi talap etetin uzaq merzimdi jumys, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sondaı-aq jıynda qazaq tiliniń latyn qarpine kóshý máselesi de talqylandy.
Zań ústemdigin qamtamasyz etý jáne sybaılas jemqorlyqpen kúres
Memleket basshysy múddeli memlekettik organdarǵa qylmystyq prosestegi asyra qýdalaýshylyqty báseńdetip, ony izgilendirý baǵytyn jalǵastyrýdy tapsyrdy.
Nursultan Nazarbaev sybaılas jemqorlyqpen kúres júrgizý isinde aldyn alý sharalaryn júıeli túrde qabyldaý basty mindet bolýǵa tıis ekenin aıtty.
– Sońǵy 2 jyldyń ishinde ǵana sybaılas jemqorlyq úshin eki myńnan astam laýazymdy tulǵa qylmystyq jaýapkershilikke tartyldy. Solardyń arasynda mınıstrler de, túrli deńgeıdegi ákimder de, vedomstvo basshylary da bar. Atap aıtqanda, burynǵy ulttyq ekonomıka mınıstrine, «Qazaqavtojol» kásipornynyń bas dırektoryna qatysty qylmystyq ister sotta qaralýda. Sybaılas jemqorlyqpen kúres júrgizý isinde aldyn alý sharalaryn júıeli túrde qabyldaý basty mindet bolýǵa tıis, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sońynda Memleket basshysy bıylǵy Joldaýdyń barlyq basymdyqtaryn iske asyrýdyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, olardy oryndaý úshin árbir basshyǵa jaýapkershilik júkteletinin atap ótti.
– Joldaýda tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda atqarylýǵa tıis 10 naqty mindet belgiledim. Prezıdent Ákimshiligi, Úkimet, Parlament, ákimder, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne ulttyq holdıngter tıisti jumys júrgizýi qajet. Búgin men eskerilýge tıis taǵy birqatar máseleni aıqyndadym. Júrgizilip jatqan konstıtýsııalyq reforma men kúrdeli geosaıası ahýal jaǵdaıynda barlyǵymyz belsendi ári jumyla jumys isteýimiz kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.