Jazǵy maýsym bitip, qyrkúıektiń sońynda malshylar aýyldyń qýys-qýysyndaǵy qysqy qonysqa attanýǵa bel býatyn. Osy sátte alystaǵy jaılaýdan malshy ıtteri bir apta buryn keletini bar. Sonda sharýashylyq basshylary «Qysqy qonysqa malshylar kóship kele jatyr eken, habarshy ıtter keldi» dep qysqy qystaýlardy jóndeýge, otyn-sý ázirleýge shyǵýshy edi. Osynaý qarbalasty kózimiz kórdi.
Bir oqıǵa esimde. Eleýsin – aýyl balasy. Myna Sulýtóbe tusyndaǵy «Narshoqy» atty qysqy qonysta babalary dúnıege kelgen. Kóp jyldan beri munaı salasynda eńbek etedi. Qyzmeti – profkom.
Eleýsinniń aýladaǵy Aqtós atty ıti shynjyryn úzip, úsh kún boıy joǵaldy. Zaıyby zyr qaǵyp izdedi. Ábden ábigerge tústi. Telefon soqpaǵan adamy joq. Birde telefon shyldyr etti. Zaıyby júgire basyp telefon tutqasyn ustady.
– Men Eleýsinmin ǵoı. El-jurt amanshylyq pa?
– Bári aman. Tek úsh kúnnen beri Aqtós joq. Taptyrar emes. Kólik basyp ketti-aý shamasy. Kúshiginen qolǵa úırengen, baýyr basqan Aqtós edi, – deı berdi zaıyby.
– Ýaıymdama, Aqtós meniń janymda. Sen úsh kún joǵaltsań, meni úsh kún izdep, búgin Qumkólge kelip tur. Ábden sharshaǵan, qarny qabysqan. Tamaqtandyrdym. Álbette, naımannyń ısi bólek bola ma kelgen boıda aıaǵyma oralyp, qyńsylap jatyp aldy. Saǵynyp qalypty. Súıinshińdi ázirleı ber...
– O, toba seni izdegen ǵoı. Qalaı tapqan, – deı berdi Eleýsinniń zaıyby.
Eleýsin tús aýa Aqtósti kóligine mingizip, Qyzylordaǵa tartty. Otbasy Aqtóstiń oralǵanyna qatty qýanyp, máz-meıram boldy.
Taǵy bir áńgime. Maıdanger Dúısenbaı Ábsadyqov degen aǵamyz kóp jyl «Shirkeıli» aýylynda ustaz boldy. Quralaıdy kózge atqan mergen edi. Qıyn sátte ań aýlap, búkil aýyldy asyraǵanyn jerlesteri áli kúnge jyr qyp aıtady. Bir kúni ańǵa shyǵar aldynda myltyǵynyń bir qulaǵy túsip qalǵanyn baıqaıdy. Ne isteý kerek? Ańshy ábden abyrjıdy. Myltyq qulaǵynyń qaı toǵaıda qalǵanyn bilmeı dal bolady. Ańshy muńyn sezgendeı Palma ańshy aıaǵyna orala beredi.
– Endi men de, sen de sorpa ishpeıtin boldyq. Birge ańǵa shyqpaımyz. Endi osy jerde jatasyń. Myna myltyqtyń bir qulaǵy joq, túsip qalypty. Sen endi sońyma ermeısiń. Ket, ári, endi meniń mazamdy alma, – dep ańshy qapalanyp turyp alady.
It aıaǵyna oralyp jibermeıdi. «Júr, izdeıik» degendeı. Dúısenbaı aǵa ıttiń kózinen bir qýanyshty baıqady ma, myltyǵyn asynyp ańǵa shyǵady. Ekeýlep joǵalǵan qulaqty izdeıdi. It ozyp ketip, bir saǵattaı joǵalady. Bir kezde kelip tur. Aýyzynda myltyqtyń qulaǵy. «Taptym» degendeı. O, qudiret, qalyń toǵaıdan qalaı taýyp aldy? Búkil aýyl ańshy myltyǵynyń qulaǵynyń tabylǵanyna qatty qýanady. Ár kezdeskende Dúısekeń osy áńgimeni dúnıeden ótkenshe aıtýmen ketti.
Qaıyrbek MYRZAHMETULY
Qyzylorda