Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy Joldaýymen tanysa otyryp, onyń memlekettiń strategııalyq damý jolyna baǵyttalǵan aýqymy keń baǵdarlama ekendigine kóz jetkizdik. Elbasy óz Joldaýy arqyly eldiń damý josparyn álemdik baǵyt-baǵdarlarmen qatar alyp júrýdiń jolyn kórsetken.
Jalpy, Joldaýda ústimizdegi jyly júzege asyrylýy tıisti naqty on baǵyt belgilengen. Endi olardy tııanaqty oryndaý árbir qazaqstandyqtyń mindeti bolyp sanalady.
Eldiń bolashaǵyn senimdi qolǵa tapsyrý úshin joǵary oqý oryndarynyń aldynda bilikti maman daıarlaý boıynsha zor mindet tur. Elbasy Joldaýynyń jetinshi baǵyty bilim salasynda eńbek etip júrgen mamandardy tolǵandyrary anyq. «Adamı kapıtal – jańǵyrý negizi» atalatyn baǵyt eldiń damý strategııasynda mańyzdy oryn alady. Prezıdent bizge bilim sapasynyń jańa qadamyna ótýdi, bilim berý baǵdarlamalarynyń negizgi basymdyǵy ózgeristerge únemi beıim bolý jáne jańa bilimdi meńgerý qabiletin damytý ekendigin jetkizdi. Osy baǵytta bizdiń ýnıversıtette birqatar jumystar atqarylýda.
Birinshiden, biz kásibı standarttar negizinde bilim berý baǵdarlamalaryn jasaýdy qolǵa aldyq. Ol úshin ótken oqý jylynda mamandar daıarlaýdyń barlyq baǵyttary boıynsha Akademııalyq komıtetter quryldy. Akademııalyq komıtetterdiń maqsaty – kásibı standarttar, salalyq biliktilik sheńberleri, eńbek narqy, ǵylym, tehnologııalar men óndiris damýynyń zamanaýı deńgeıi talaptaryn eskere otyryp, bilim berý baǵdarlamalaryn jasaý bolyp tabylady. 2017 jyly Akademııalyq komıtetter bakalavrıat, magıstratýra jáne doktorantýranyń 99 bilim berý baǵdarlamasyn jasasa, onyń ishinde bakalavrıat deńgeıi boıynsha 21, ǵylymı-pedagogıkalyq jáne beıindik magıstratýra boıynsha 4 baǵdarlama kásibı standarttar negizinde qurastyryldy.
Ekinshiden, kásibı standarttar engizilmegen sektorlar boıynsha bilim berý baǵdarlamalaryn jasaýǵa jumys berýshiler tartyldy. Jumys berýshiler baǵdarlamalardy qurastyrýǵa da, olarǵa saraptama jasaýǵa da qatysa otyryp, jańa, ózekti oqý pánderin engizý boıynsha usynystaryn beredi. Máselen, ústimizdegi oqý jyly jumys berýshilerdiń usynysymen tájirıbelik mańyzǵa ıe 96 jańa elektıvtik pán engizildi.
Úshinshiden, ýnıversıtettiń barlyq bilim berý baǵdarlamalary «Sıfrly Qazaqstan» jaǵdaıynda jumys jasaýǵa beıimdi mamandar daıarlaýǵa baǵyttalatyn bolady.
Tórtinshiden, M.Qozybaev atyndaǵy SQMÝ bilim alýshylardy nátıjeli jumyspen qamtýǵa tartý boıynsha belsendi jumys júrgizýde. Stýdentterdiń kásipkerlik daǵdylaryn damytýdy esepke ala otyryp, bilim berý baǵdarlamalaryn jetildirý maqsatynda Soltústik Qazaqstan oblysy kásipkerleriniń aımaqtyq keńesi músheleriniń usynysy boıynsha bakalavrıattyń baǵdarlamalarynyń barlyǵyna osy daǵdylardy qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Kásipkerlik negizderi», «Qarjylyq saýattylyq negizderi», «Ekonomıka jáne bıznes» elektıvti pánderi engizildi.
Elbasy Joldaýynda ǵylymǵa da erekshe nazar aýdarylǵan. Bul rette sóz qozǵar bolsaq, ýnıversıtette 64 stýdenttik ǵylymı birlestik belsendi jumys isteıdi. Ǵylymı-tájirıbelik konferensııalar, semınarlar, dóńgelek ústelder jáne basqa da is-sharalar udaıy ótkizilip turady. Ýnıversıtette munaı-gaz hımııasy, AО́K, bıo jáne IT tehnologııalar boıynsha stýdentterdiń zertteý jumystaryn júrgizýge basymdyq beredi.
«Aýyl sharýashylyǵy» kafedrasynda «Soltústik Qazaqstan mal jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty» JShS-niń ǵalymdarymen birge Soltústik Qazaqstan ormandy-dala aımaǵynda paıdalanýdan shyǵarylǵan alqaptardy tıimdi paıdalana otyryp, qunarlylyǵy tómen (seldir) aımaqtarda joǵary ónimdi shóp shabatyn jaıylymdyq jer alý jobasy ázirlenýde. «Shaǵala-Agro» kompanııasy áriptes ári ınvestor retinde óz kómegin usyndy. Jobanyń iske asyrylý merzimi – 2018-2020 jyldardy qamtıdy. Bul maqsatty baǵdarlama belsendi aýyl sharýashylyǵy aınalymyna 900 gektar qunarlylyǵy tómen jerlerdi aınalymǵa engizýge múmkindik beredi, ónimdiligi joǵary shabyndyqtar qurýǵa jáne jaıylymnan alynatyn jem men mal sharýashylyǵy óniminiń sapasyn jaqsartýǵa, topyraq qunarlylyǵyn saqtaý jáne molyqtyrýǵa múmkindik týǵyzady.
BǴM Ǵylym komıteti konkýrsynyń qorytyndysy boıynsha, SQMÝ-da ashylǵan, ýnıversıtettiń ǵylymı-zertteýleriniń nátıjelerin kommersııalandyrý keńsesi «О́nimdi ınnovasııalardy yntalandyrý» jobasy boıynsha 116 mln teńge somasynda grant utsa, eki jobamyz ǵylymı jáne ǵylymı-tehnıkalyq is-áreket nátıjelerin kommersııalandyrý boıynsha 443 mln teńge somasynda qarjylandyrylyp otyr.
Jetekshi sheteldik ýnıversıtetter jáne zertteý ortalyqtarymen, iri kásiporyndar jáne TNK-men birlesken jobalardy qolǵa alyp, tıimdi júzege asyrý jumystaryn jalǵastyrýdy ózimizge mindet etip otyrmyz. Búginge deıin SQMÝ sheteldik uıymdarmen jáne ýnıversıtettermen 135 kelisimshart jasady. Sondaı-aq «Erazmýs+» baǵdarlamasy sheńberinde halyqaralyq joba júzege asyrylýda. Joǵary oqý ornymyzda ıdeologııalyq jumystardy damyta otyryp, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń «Týǵan jer» baǵyty boıynsha M.Qozybaev atyndaǵy SQMÝ-da jobalyq ofıs ashyldy jáne ǵylymı-pedagogıkalyq áleýeti bar sarapshylar toby qurylǵan.
Elbasy Joldaýy qazirgi zamanǵy qoǵamnyń barlyq basym salalaryn damytýdy kózdeıdi. Bizdiń mindetimiz – óz salamyzda, ıaǵnı joǵary oqý ornynda Joldaýdy iske asyrý jáne odan utymdy nátıje shyǵarý bolyp tabylady.
Serik О́MIRBAEV, M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń rektory