Agrarlyq salany qoldaýdyń jańa tásilderi qajet

Parlament Senaty Tór­aǵa­synyń orynbasary Sergeı Gro­mov óziniń kirispe sózinde Pre­zıdent N.Nazarbaev «Tórtinshi óner­kásiptik revolıýsııa jaǵ­daıyndaǵy damýdyń jańa múm­kindikteri» atty Joldaýynda agroónerkásip keshenin damytýǵa basa nazar aýdarǵanyn eske saldy. Memleket basshysy eńbek ónim­diligin arttyrý jáne óńdel­gen aýyl sharýashylyǵy ónim­derin eksporttaýdy ulǵaıtý min­detterin alǵa qoıǵan bolatyn.

S.Gromov, sonymen birge eli­mizde aýyl sharýashylyǵy sala­synda eńbek ónimdiligi óte tómen ekenin, onyń basty sebep­teriniń biri tehnıkalyq jab­dyq­tardyń jetkiliksizdigi bolyp otyrǵanyn aıtty. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy traktorlar men kombaındar sany boıynsha basqa elderden artta qalyp kele jatqanymyz, oǵan qosa olardy tıisti merziminen asyra paıdalaný jıi kezdesetini atap ótildi.

Senat Tóraǵasynyń orynba­sary aýyl sharýashylyǵy ónim­derin óńdeý deńgeıiniń tómen­di­gin, onyń shamamen 80 paıyzy shıkizat túrinde satylaty­nyna nazar aýdardy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, bar­lyq óńdeýshi zaýyttardyń óndiris qýaty 20-60 paıyzǵa ǵana paıda­lanylyp otyr. Et, sút, jemis pen kókónisterdiń 30 paıyzdan az bóligi óńdeledi. S.Gromov shıki­zatty óńdeýdi qamtamasyz etýge jáne sapasy joǵary, ekolo­gııalyq taza «Qazaqstanda jasal­ǵan» brendimen tanylatyn daıyn ónimmen álemdik naryqqa shyǵýǵa erekshe nazar aýdarý qajet ekenin aıtty.

Buǵan qosa taýar óndirýshiler áleýeti mol naryqtarǵa birneshe sebepter boıynsha shyǵa almaı otyrǵany da aıtyldy. «Bólshek ba­ǵanyń 70-75 paıyzyn ıem­de­netin deldaldarǵa qarsy ju­mystardy kúsheıtý kerek, ol damyǵan elderde tek 15-20 paıyzdy quraıdy. О́ndiriletin ónimniń qosymsha qunyn arttyrý úshin óndiristen tutynýshyǵa deıingi búkil tizbekti qaıta qaraý qajet. Qazirgi sheshimder logıstıkanyń barlyq baılanystarynyń ózara is-qımylyn uıymdastyrýǵa múmkindik beredi», dep atap ótti. S.Gromov.

Senattyń Agrarlyq má­se­le­ler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń tóraǵasy Jeńis Nur­ǵalıev óz sózinde elimizdiń agro­ónerkásip keshenine shuǵyl túr­de egjeı-tegjeıli taldaý ju­mystaryn júrgizý jáne ony damytý úshin qarjy bólý erejesin qaıta qaraý qajettigi týraly aıtty.

J.Nurǵalıevtiń aıtýynsha, sýbsıdııalaý, jeńildetilgen nesıe túrindegi, salyq salýdaǵy jáne qyzmet kórsetýdegi memlekettik qoldaý kólemi tek 2017 jyly jalpy alǵanda 260 mıl­lıard teńgeni qurady. Bul rette agro­óner­kásip kesheni ishki jalpy ónimniń 4,7 paıyzyn ǵana qamta­masyz etip otyr, al 90-jyl­dardyń basynda salanyń ishki jalpy ónimdegi úlesi shırek bólikten astam bolatyn.

Saladaǵy eńbek ónimdiligi (bir qyzmetkerge 1,5 mıllıon teńge shamasynda), mal ónimdiliginiń deńgeıi, negizgi mádenı daqyl­dardyń shyǵymy, qazirgi za­man­ǵy agrotehnologııa sharalaryn paıdalaný kórsetkishteri óte tómen. «Osylaısha, aýyl sha­rýashylyǵyndaǵy ózekti máse­lelerdi sheshýge memleket bólgen qomaqty qarjyny paıdalaný, isi úlken kúmán týǵyzyp otyr», dedi senator.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Arman Evnıev agroónerkásipti ke­shendi damytýdyń 2017-2021 jyl­dardaǵy basym baǵyttaryn tanystyrdy.

Sondaı-aq dóńgelek ústel oty­rysynda S.Seıfýllın atyn­daǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnı­versıtetiniń rektory Aqylbek Kúrishbaev, «Atameken» ult­tyq kásipkerler palatasy agro­ónerkásip kesheniniń tóraǵasy Ivan Saýer, Qazaqstan astyq óńdeýshiler odaǵynyń prezıdenti Evgenıı Gan, Qazaqstan fermerler odaǵynyń basshysy Áýezhan Darınov, Respýblıkalyq qoı sharýashylyǵy palatasynyń tóraǵasy Tynyshbaı Dosym­bekov sóz sóıledi. Aýyl sharýa­shylyǵy kooperasııasyna sha­ǵyn jáne orta bıznesti tartý, otan­dyq ónimderdi eksporttaýdy ulǵaıtý, aýyl sharýashylyǵy ónim­derin óńdeý, eks­port saıasaty, memlekettik qol­daýdyń qar­­jy jáne basqa da sharalaryn tıimdi paıdalaný, ónim ón­dirý­shi­lerdi tehnıka­men jáne hı­mııa­lyq qorǵaý quraldarymen qamta­masyz etýdi arttyrý týraly má­seleler boıynsha qoıylǵan saýaldarǵa jaýap berildi.

Dóńgelek ústel barysynda aıtylǵan usynystar elimizdiń agroónerkásiptik keshenin odan ári damytý jónindegi usynymdarǵa engizildi.