Dala tósi dúbirge bólenedi

Bul oraıda kópti kórgen qa­rııalar bıyl eginniń bitik shyǵa­tynyn, eldiń yrzyǵy mol bola­tynyn aıtyp jatty. Al aqpan aıaqtalyp, naý­ryz kelisimen jań­byr armansyz jaýdy kelip. Keı­bir eldi mekenderge taýdaǵy qar sýy erip, sel júrý qaýpi týyn­da­ǵanymen, jaýynnyń da ózindik paıdasy bar. Kóktem erte shy­ǵatyn Áýlıeata óńirinde kóktemgi dala jumystary kún tártibindegi másele. Sharýalar da shırap, jyldaǵy josparly jumysyna kirisedi. Bul naýqannyń jyl saıyn óńir órkendeýine qosyp otyrǵan úlesi de az emes.

Qalyń qardyń kóbesi sógilip, jerdiń tońy jibı bastaǵannan-aq kók­temgi dala jumystarynyń daıyn­dy­ǵy pysyq­talady. Ob­lystyq aýyl sharýa­shy­lyǵy basqarmasynyń málimetinshe, Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstrligi men Jambyl oblysy ákimdigi arasyndaǵy 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memorandýmǵa sáı­kes, bıylǵy jyly oblys boıynsha aýyl­sharýashylyq daqyldary 602,7 myń gektarǵa mejelengen eken. Onyń ishin­de 255,5 myń gektar jerge dándi jáne burshaqty daqyldardy, 6,5 myń gektarǵa qant qyzylshasyn, 85,7 myń gektarǵa maıly daqyldar, 37 myń gektarǵa kókónis-baqsha daqyldaryn, 8,8 myń gektarǵa kartop, 216,8 myń gektar jerge mal azyǵy da­qyldaryn egý josparlanyp otyr. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqar­ma­sy basshysynyń orynbasary Er­lan Qulkeevtiń aıtýynsha, 2018 jyl­dyń ónimi úshin jazdyq daqyl­darǵa qajetti tuqym kólemi 52534,3 tonnany qurasa, búgin­de onyń 42009,4 tonnasy daıyn­dalǵan. Sonymen qatar jazdyq arpa daqylyna 23959,4 tonna tu­qym qajet bolsa, búgingi kúnge onyń 22599,5 tonnasy daıyn­da­lypty. О́zge de qajetti daqyl­dar­dyń tuqymdaryn daıyndaý jumystary júrgizilý ústinde.

Aǵymdaǵy jyly egis alqap­taryn ar­zandatylǵan mıneraldy tyńaı­tqysh­tar­men qamtamasyz etý maqsatynda 800 mıllıon teń­ge qarastyrylǵan. Sondaı-aq ob­lys boıynsha kóktemgi dala ju­mys­taryn júrgizýge 8,7 myńnan astam aýyl­sharýashylyq tehnıkasy jumyl­dy­ry­latyn bolady.

Bıylǵy jyly Úkimet tarapy­nan Jambyl oblysyna kóktemgi dala ju­mys­tary úshin 15500 tonna arzan­da­tylǵan dızel otyny bólingen. Onyń 10000 tonnasy naý­ryz aıyna arnalsa, mamyr aıy­na – 2500 tonna, maýsym aıyna – 3000 tonna otyn qaras­tyrylǵan. Jalpy, oblystyń kóktemgi dala jumystaryna Úkimet tarapynan qoldaý kóp. Endigi jerde aýdan ákimderi bardy uqsata alsa, qara jerdiń qoınaýynan qut órip, nesibe molaıǵaly tur.

Sonymen qatar oblys aýma­ǵyn­daǵy sýarmaly egistik alqap­tar­dy tıimdi paıdalaný jáne óńir­degi gıdro­qury­lymdardy jań­ǵyrtý arqyly sýarmaly egis­tik alqaptaryn ulǵaıtý máselesi ózekti. Osy oraıda jýyrda ǵana oblys áki­mi Asqar Myrzahmetov Aýyl sharýa­shy­lyǵy vıse-mı­nıstri Erlan Nysan­baevpen jáne atalǵan mınıstrlikke qarasty Sý resýrstary komıtetiniń tóraǵasy Islam Ábishevpen kezdesken bolatyn. Kezdesý barysynda oblys aýmaǵynda sýarmaly egistik alqaptaryn sýlandyrý jumysy 5 sý qoımasy, 13 sý toraby jáne uzyndyǵy 3077 shaqyrym bolatyn kanaldar júıesi arqyly júzege asyrylatyny, alaıda qazir óńirdegi sýarmaly jerlerdiń 114 myń gektary ǵana qoldanysta ekendigi aıtyldy. Eger kezdesý barysyndaǵy jos­parlar júzege asatyn bolsa, óńirdiń egis­tik alqaptary budan da ulǵaıady degen senim bar.

Dala tósi dúbirge bólenetin kún ja­qyn. Kóktemniń kókóskin shaǵynda egilgen da­qyl­dardyń qys boıy azyq bolatyny sóz­siz. Endigi jerde Úkimetten qoldaý tap­qan baǵdarlamalar oblysta laıyqty júzege assa, sol olja.

Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan»

Jambyl oblysy