TMD memleketteriniń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly zań jobalary maquldandy

Ishki ister organdarynyń qyzmetin jetildirý máse­le­lerine qatysty zań joba­sy boıynsha Ishki ister mı­nıstriniń orynbasary Erlan Tur­ǵymbaev baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, qujat aıa­synda aýmaqtyq ishki ister departamentteri men jer­gilikti polısııa qyzmetin bi­riktirip, olardy Ishki ister mınıstrligine baǵyndyryp, polısııa júıesin jańǵyrtý kózdelip otyr.

«Jergilikti polısııa já­ne ishki ister organdary bas­qarmalarynyń arasynda qaıshylyq faktileri tirkeldi. Polısııa bólimderi ózara jasyryn qaqtyǵystarǵa jol bergen. Tipti, aýdandaǵy bas­shy­lar­dyń oblystyq jergi­likti polısııa basshylaryna baǵyn­baý faktileri anyqtalǵan. Osyn­­daı jaǵdaı tekserý bary­synda rastaldy. Ásirese mundaı jaıttar Ońtús­tik Qazaqstan, Jambyl, Aqmola oblystarynda tirkeldi. Álemdik tá­ji­rıbe kór­set­kendeı, quqyqtyq tár­tip­tiń negizi – ol qatań baǵy­ný», dedi E.Turǵymbaev.

Jańa zań jobasy osyndaı máselelerdi eskere otyryp ázirlengen. Osyǵan sáıkes, ish­ki ister departamentteri negi­zinde polısııa departa­mentteri qurylmaq. Vıse-mı­nıstrdiń aıtýynsha, polısııa departamentteri men jer­gilikti polısııa qyzmetin qosý – týyndaǵan máselelerdi joıyp, tikeleı baǵyný ustanymyn saqtaýdy qamtamasyz etpek.

Sonymen birge ákimderge polısııa departamentterine qatysty birqatar quzyretter berilý qarastyrylyp otyr. E.Turǵymbaevtyń sózi­ne qa­raǵanda, mundaı qa­dam ákim­derge quqyqbuzý­shy­lyq­tyń aldyn alýda olardyń róli men jaýapkershiligin kúsheıtýge jaǵdaı jasaıdy.

«Ákimderge polısııa or­gan­daryna quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý mindetterin qoıý, Ishki ister mınıstriniń usynysy boıynsha polısııa departamenti basshylaryn taǵaıyndaý jáne bosatý qu­qyǵy beriledi. Osyǵan sáıkes, departament basshy­sy jylyna bir ret ákim men ha­lyq­tyń aldynda esep beredi», dedi E.Turǵymbaev.

Sonymen qatar sot­tal­ǵan­­darǵa qatysty birqatar óz­gerister engizilmek. Máselen shartty túrde merziminen bu­ryn bosatylǵandarǵa alko­goldi sýsyn ishýge tyıym sa­lynady.

«Mas kúıinde jasala­tyn jáne resıdıvtik quqyq­bu­zýshylyqtardyń qosymsha ádisteri men formalary ornatylady. Atap aıtqanda, jazasyn óteýden shartty túrde merziminen buryn bosatylǵan adamdarǵa alkogoldik ishimdik ishýge tolyq tyıym salynady», dedi E.Turǵymbaev.

Vıse-mınıstrdiń sózine súıensek, buryn sottalǵan adamdarǵa qatysty ákimshilik qadaǵalaý belgileý úsh jyldan bastap, sottylyǵy joıy­latyn merzimge deıin uzar­tylady. Budan bólek ákim­shilik ustaý merzimin 3-ten 24 sa­ǵatqa deıin ulǵaıtý kózdelip otyr. Olar­dyń quqyqtary men min­det­teri, ustaý sharty be­kitiledi.

Baıandamadan keıin Máji­lis depýtattary zań jo­basyna qatysty óz suraqtaryn qoıdy. Halyq qalaýlylary qyzmettik bas­panany jekeshelendirý jóninde saýal qoıǵan bolatyn. E.Turǵymbaev oǵan jan-jaqty jaýap berdi.

«Qazirgi tańda polısııa qyz­metkerleri jasaryp ke­ledi. Buryn ishki ister organ­daryna 30 jasynda kelip, 20 jyl qyzmet isteıtin. So­dan keıin zeınetke shyǵyp, qyz­mettik baspanany jekeshe­lendirýge quqyly boldy. Bú­ginde orta eseppen 22 jasta qyzmetke keledi. Iаǵnı 20 jyldan keıin, 42 jasynda pá­terdi jekeshelendirý úshin zeınetke shyǵýǵa májbúr. Al 42 jastaǵy qyzmetker birneshe jyl jumys isteı alady. Ondaı mamandar ishki ister organdaryna qajet eke­ni anyq», dep túsindirdi E.Tur­ǵymbaev.

Mınıstrdiń oryn­ba­sa­rynyń aıtýynsha, jańa zań jobasy boıynsha 20 jyl eń­bek ótili­nen keıin polısııa qyz­metinde qala otyryp, bas­panasyn jekeshelendiredi. Qyz­metker qaza tapqan jaǵ­daıda, onyń ot­ba­sy atalǵan páterdi óz múl­ki re­tinde tir­keýine múmkin­dik týady.

Sondaı-aq Palata TMD memleketteriniń aqpa­rattyq qaýipsizdikti qam­ta­masyz etý jónindegi keli­sim­ge baılanysty ratıfı­ka­­sı­ıa­lyq zań jobasyn maquldady.

Bul zań jobasy jóninde Qorǵanys jáne aeroǵarysh óner­kásibi mınıstri Beıbit Atam­qulov baıandama jasap, má­seleniń mán-jaıyn túsin­dirdi. Joǵaryda atalǵan kelisim aqparatty trans­shekaralyq berýdi uıymdas­tyrý, áleýetti jáne naqty qaýip-qaterlerden aqparat­tyq júıeler men resýrstar­dy qorǵaý tehnologııasyn jetil­dirýge múmkindik beredi. Son­daı-aq aqparatty qorǵaý qu­raldaryn sertıfıkat­taý­dyń jáne sertıfıkattaý ná­tıjelerin ózara tanýdyń ke­lisilgen tártibin belgileý baǵytyndaǵy yntymaqtas­tyqty arttyrý kózdelip otyr.

Zań jobasyn talqylaý barysynda depýtattar ınternet keńistigindegi qaýip­sizdik máseleleri týraly saýal joldady. Bul suraqqa Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary Dáýlet Erǵojın jaýap berdi. Onyń aıtýynsha, aqpa­rat­tyq lańkestik aktileri, teris baǵytqa nasıhattaıtyn aq­parattar, qasaqana is-qımyl­dar týyndaǵan jaǵdaıda Qa­zaqstan zańnamasyna sáı­kes, ondaı ınternet resýrs­tarǵa shekteý qoıylady.

«Internet keńistiginde jappaı yqpal etý jasalyp jat­sa, tıisti aımaqtarda ǵa­lam­­tor jelisi buǵattalýy múm­kin. Alaıda mundaı jaǵdaı asa qa­jetti jaǵdaılarda ǵana jú­zege asady», dedi D.Erǵo­jın.

Al memlekettik organdarǵa qatysty aqparattyq shabýyldar jasalsa, onda teh­nı­kalyq múmkindikterge súıe­nip, IP-adresti buǵattaý nemese basqa da tıisti sharalar qa­rastyrylady.

Halyq qalaýlylary jal­py otyrysta arhıv isi jó­nindegi túzetýlerdi talqy­lady. Bul qujat týraly Áleý­­mettik-mádenı damý komı­tetiniń múshesi Keńes Absa­­tırov baıandama jasady. De­pýt­attar talqylaýdan keıin, osy zań jobasyna da qoldaý bildirdi.

Bul kúni Májilis Qazaq­stan men AQSh memlekettik áýe kemelerine aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetý úshin tólemaqy alýǵa qatysty, sonymen birge, Qazaqstan Úkimeti men BUU Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy (FAO) arasyndaǵy FAO-nyń bizdiń eldegi Baılanys jáne áriptestik jónindegi bıýrosyn qurý týraly zań jobalaryn jumysqa qabyldady.

Sondaı-aq «Qazaqstan Úkimeti men Qytaı Úkimeti ara­syndaǵy Qorǵas ózeninde «Shú­kirbulaq (Almaly)» birles­ken sel ustaıtyn bóget salý­daǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasynyń ju­mysyn bastady. Osy zań jobasy jóninde baıandama oqy­ǵan Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný ko­mı­teti­niń tóraǵasy Gleb Shegel­skıı jobaǵa eki memleket teń­deı etip qarjy bóletinin málimdedi.

Budan bólek, Májilis de­pý­tattary 2009 jylǵy 17 qa­rashadaǵy Reseımen «Baı­qońyr» keshenin jalǵa alý jaǵdaıynda Baıqońyr ǵa­rysh aılaǵynyń personalyna, Baıqońyr qalasynyń, Tóretam jáne Aqaı kentteriniń turǵyndaryna medısınalyq qyzmet kórsetý tártibi týraly úkimetaralyq kelisimge ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaýǵa qatysty zań jobalaryn ju­mysqa qabyldady.

Abaı ASANKELDIULY,

«Egemen Qazaqstan»