OQO-da shegirtkeniń qaýpi kúsheıip tur

Ataýlary da áıdik. Marokkolyq, azııa­lyq jáne ıtalııalyq. Bizdiń ba­la kezden kóz úırengen bákshek she­girt­ke bulardyń qasynda tyshqan mur­nyn qanatpaıtyn jýas. Al myna kók­soqqandardy qaraqurym bolyp ushqanda kún kózi kórinbeı, qonǵan jerinde tis shu­qıtyn qyltanaq qaldyrmaıtyn jaýyz dese bolady.

Bıyl da Ońtústikte jyldaǵy oıbaı bastalaıyn dep turǵan sııaqty. Jyl basynda aýmaqtyq ınspeksııa ma­mandarynyń kúshimen 1 mıllıon gektar jerge zert­teý jumystaryn júrgizip kórgen. Jylda shegirtke jumyrt­qa­la­ryn jer­ge sińiretin qaýipti aımaqqa. Qaýip­ten­gendeı bolyp shyqty. Oblystaǵy 11 aýdannyń 340 myń gektardan astam alqabynda shegirtkeler­diń úlken shoǵyry bary baıqalǵan. Kún jylt etse, jer betine órip shyǵatyn she­­girt­kelerdi ýaqytynda zalalsyzdan­dyrmasa, qanaty qataıǵan soń ıe bermeı ketedi. Ondaı jaǵdaılar oblys­ta bolǵan. Jumystar jetkilikti ja­sal­­maǵandyqtan marokkolyq jáne ıta­lııalyq shegirtkeler Syrdarııanyń ústinen alǵash ret ushyp ótip, Sharda­ranyń baý-baqsha, egistigin maıqandap tastaǵan edi. Tórt aýdannyń dıqandary aldyndaǵy nápaqasynan aıy­rylyp qala jazdaǵan.

Oblysta shegirtkeni zalalsyzdandyrý úshin arnaıy shtab quryldy, basshysy – oblys ákiminiń birinshi orynbasary Álip­bek О́serbaev. Oblystyq aýmaqtyq ınspeksııanyń bas­shysy N. Qashqynov shtabta sony­men qatar aýyl sharýashylyǵy basqarmasy men tótenshe jaǵdaılar departamentinen mamandar jáne barlyq aýdan, qala ákim­deri bar deıdi. Búginde naqty jumys jos­par­lary bekitildi.

Bıylǵy jumystarǵa arnaıy tehnıkasy bar 3 seriktestik tartylmaqshy. Odan bólek 500-den astam adam jumyl­dy­rylady. Al, zııankester mekendegen aýmaq­tyń 50 paıyzy jerústi agregatymen óńdelse, 137 myń gektarǵa ushaq­tar arqyly dári sebiledi. Osyndaı ádis­­terdiń arqasynda shegirtkelerdiń qa­naty qataımaı jatyp, kózi joıylýy­ tıis.

– Qazir qajetti dári-dármek satyp aly­nyp qoıdy. Endi fıtosanıtarlyq dıagnostıka jáne boljamdar ortaly­ǵynyń habarlamasyn kútip otyrmyz. Eger sol ortalyq shegirtkelerdiń jer be­tine shyqqanyn habarlasa, barlyq meke­melerdiń basyn qosyp jumystardy bastaımyz. Bir aıta keterligi, bıylǵy zııan­kester shoǵyrlanǵan aýmaq ót­ken jylǵydan 80 myń gektarǵa az. Bul byltyrǵy jumystyń nátıjeli bol­­ǵanyn ańǵartady. Sondyqtan mamandar kezekti zalalsyzdandyrý sharalaryn joǵary deńgeıde júrgizýdi jos­parlap otyr, – deıdi oblystyq aýmaq­tyq ınspeksııanyń basshysy Nurjan Qashqynov.

Ońtústikke kóktem erte kelip qoı­ǵan. Aqpannyń ortasynan sibirlep bas­tal­ǵan jaýyn naýryzdyń bel ortasyna deıin jalǵasty. О́rik aǵashynyń aldy gúl­dep, dalada jaýqazyn jer tósin tesip shyqty. Mundaıda jany siri she­girt­keniń qarap jatpasy anyq. Olar jer betine shyqqan soń daýys salyp, bá­ri bir jerge shoǵyrlanady. Bas-aıaǵy jınalǵan soń qalyń qol sekildi tutasyp, joryq sherýin bastaıdy. Olardy ekinshi qaıtara uratyn ýaqyt osy. Shtab músheleri ýaqytynan keshikpeý úshin jumysty erte bastap ketti.

Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan»

Ońtústik Qazaqstan oblysy