Sot sheshimi anyq jazylýy tıis

Otyrysta bir másele – Joǵar­ǵy sottyń «Sot sheshi­mi týraly» normatıvtik qaýly­sy­na (NQ) ózgerister men to­lyq­tyrý­lar talqylandy. Sol tolyq­tyrý­larǵa qatysty oıyn NQ jobasyn usynǵan Joǵar­ǵy sottyń sýdıasy Aıgúl Sa­parova: «Sot sheshimi berilgen talap aryzdyń jaýabyn qamtyp qana qoımaı, oǵan qoıyla­tyn talaptardy saqtaı otyryp jasalǵany óte mańyzdy. Qazirgi tańda, ókinishke qaraı, biz ár sot sheshimi týraly olaı aıta almaımyz», dep sabaqtady. Jal­py baıqar bolsaq, Joǵarǵy sot júrgizip jatqan «Sapaly ná­tıje» jobasy aıasynda bi­rin­shi satydaǵy sottardyń 300 she­shi­miniń árbir úsheýi usynylǵan talaptarǵa ne nysany boıynsha, ne mazmuny boıynsha sáıkes kel­meıtinin kórsetken eken. Sot aktileri túsiniksiz, kóńil­ge qon­baıdy deıdi. Atalǵan sheshim­derdiń kóbinde tipti is úshin túk qatysy joq artyq aqparat, daýǵa qatysy joq zańnan qaı­talaýlar, dáıeksózder órip júr­gen kórinedi. Ol nege kerek?

Sondyqtan otyrysta qa­byldanǵan sheshimniń ýáj­derin durys kórsetýdiń mańyz­­dy­ly­ǵyna jáne sot aktisiniń qury­lymyna qoıylatyn talap­tardyń saqtalýyna basa nazar aýdaryldy. NQ sot aktisin kompıýterde daıyndaý kezinde biryńǵaı qarippen júrgizý, onyń kólemi, baıandaýdyń ózge de sıpattamalary týra­ly talap­tar qamtylady. Osy talap­­­tar­dy qamtyǵanda ǵana «Elektrondyq qujat jáne elekt­rondyq sıfrly qoltańba týraly» Qazaqstan Respýb­lı­ka­sy zańynyń saq­talýy da qam­tamasyz etiledi dep túıindeldi.

Al Joǵarǵy sottyń sýdıasy Nurııa Sısenova sot aktisi qabyldanǵan sheshimniń mánin túsindirýi jáne onyń negiz­di­ligin ýájdi túrde senimdi dá­lel­­deýi kerek ekenin atap kór­setti. О́ıtkeni atalǵan NQ-ǵa to­l­yq­tyrý engizilgen jáne sot­tyń qabyldanǵan sheshimi­niń má­nin, ýájderin jáne quqyq­tyq saldaryn túsindirý mindeti qaras­tyrylǵan. Demek kórsetil­gen áreketter sot aktisiniń maz­munyn durys túsinýge múm­kindik beredi.

Sol sııaqty Astana qalasy Saryarqa aýdandyq sotynyń tóraǵasy Arman Júkenov te sóz sóılep, NQ birinshi satydaǵy sottar úshin durys, saýatty ári logıkalyq saralanǵan sot aktisin jazýda baǵyt-baǵdar bolady dep atady. «NQ-nyń usynylyp otyrǵan redaksııa­sy sottarǵa túpkilikti she­shim­derdi qurastyrý kezin­de kór­set­ilgen ádistemeni paı­dala­nýǵa múmkindik beredi. Osyn­daı sot aktisi, sózsiz, pro­­ses­ke qatysýshylardyń já­ne joǵarǵy satydaǵy sýdıa­lar­dyń túsinýine ońaı bolady. Sheshimdi qurastyrýdyń jańar­tylǵan formaty azamat­tardyń sotqa senimderi deń­geıin arttyrýǵa qosymsha negiz bolady», dedi.

Osylaısha, jalpy otyrysqa qatysýshylar NQ jobasyn talqylap, oǵan usynystar men es­kertýler engizdi. Ol redak­sııa­lyq jumystardan keıin kezekti bir jalpy otyrysta túpkilikti bekitilmek. Al otyrys jumysyna Joǵarǵy sot sýdıalary, ǵylymı-konsýl­tat­ıv­tik keńes músheleri, Kons­tıtýsııalyq Keńestiń, Bas prokýratýranyń, Ádilet jáne Ishki ister mınıstr­lik­teriniń, Memlekettik qyz­met isteri jáne sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy is-qımyl agent­tiginiń, Memlekettik kirister komıtetiniń ókilderi, sondaı-aq «Atameken» UKP, «GRATA» jáne «KazBar» zań­gerler qaýymdastyqtarynyń ókilderi qatysty.

Aleksandr TASBOLAT,

«Egemen Qazaqstan»