Osy mektepke qaraı asyǵatyndar kóp, kúnniń qaı ýaqyty, jyldyń qaı mezgili bolsyn osy mektepte bilim alǵysy keletinder de, ul-qyzynyń osynda oqyǵanyn qalaıtyn ata-analar da kóp. Sapaly bilim nárimen sýsyndap júrgen júzdegen oqýshy sol kóptiń qatarynda. Sońǵy jyldary ózge bilim oshaqtaryna úlgi bolarlyq jetistikterin eseleı túsken mektepke asyǵatyndardyń arta túsýi de zańdylyq.
Biz aıtqaly otyrǵan Shymkent qalasy hımııa-bıologııa baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebi jetistikteriniń biri de bastysy – túlekteriniń aıtýly joǵary oqý oryndarynda bilimin jalǵastyrýy der edik. Mysaly 2015 jyly mektepti bitirgen 129 túlektiń 128-i elimizdiń joǵary oqý oryndarynyń, onyń ishinde 40 oqýshy Nazarbaev Ýnıversıtetiniń stýdenti atanǵan. Bir oqýshy Qytaıdyń Gonkong polıtehnıkalyq ýnıversıtetiniń grant ıegeri mártebesine ıe boldy. Sol jylǵy túlekterdiń basym bóligi, ıaǵnı 71-i tehnıkalyq, 47-i medısınalyq mamandyqty tańdapty. Al aldyńǵy jylǵy 122 túlektiń 36-sy «Nazarbaev Ýnıversıtetinde oqyp jatsa, 23-i álemniń 11 elinen shaqyrtýlar alyp, joǵary oqý oryndarynyń granttaryna ıe bolǵan. Naqtyraq aıtsaq, mektep túlekteri búginde Ońtústik Koreıanyń Pýsan jáne Ionseı ýnıversıtetinde, Reseıde, Germanııanyń Jacobs Ýnıversıtetinde, Qytaıdyń Gonkong ýnıversıtetinde, sondaı-aq Túrkııanyń Kodjaelı ýnıversıtetinde bilim alýda. Ústimizdegi jyly 97 bolashaq túlektiń 7-ýi sheteldik joǵary oqý oryndarynyń granttaryn aldyn ala jeńip aldy.
Iá 2013 jyldyń 1 naýryzynan bastap resmı túrde óz jumysyn bastaǵan Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń ǵylymı-tanymdyq óresi bıik, bilim kókjıegi keń oqýshylary bes jyldyń ishinde olımpıadalar men ǵylymı jobalarda júldeli oryndardy ıelenip, mekteptiń ataq-abyroıyn asqaqtatýǵa úles qosyp keledi. Halyqaralyq akkredıtteýden sátti ótip, Halyqaralyq mektepter keńesiniń (CIS) sertıfıkatyna ıe bolýy arqyly mektep ómiriniń júıeli uıymdastyrylǵanyn jáne bilim berý prosesiniń halyqaralyq standarttarǵa saı ekendigin dáleldedi. Jýyrda 5 jyldyq mereıtoıyn atap ótken, «Bilim berýdegi joǵary sapa jáne kóshbasshylyq» degen uranmen jumys istep kele jatqan mektep ujymy oblysqa tanymal qoǵam qaıratkerlerin qonaq retinde shaqyryp, «Bir mektep – bizder bir elmiz» merekelik konsertin usyndy. Túlekteri jetekshi ýnıversıtettiń stýdenti atanyp, jańa ómirge joldama syılaǵan aıaýly mektebi men adam sengisiz múmkindikter kókjıegin ashyp, qanat qaqtyrǵan ustazdaryn merekemen quttyqtap, jyly lebizderin bildirdi. Kópshilik «Mektep meniń boıymdaǵy qandaı qasıetterdi ózgertti?» atty arnaıy túsirilgen fılmnen ár balanyń, ustazdyń zııatkerlik mektepte tulǵa retinde qanshalyqty shyńdala túskenine kýá boldy. Al bizdi erekshe qyzyqtyrǵany oqýshylardyń «Bizdiń Elbasy», «Eger men Prezıdent bolsam» taqyrypótarda jazǵan esseleri edi. Oqýshylar jyl saıyn osy taqyryptarda esse jazady, al olardyń arasyndaǵy úzdikteri jeke jınaq retinde basylyp shyǵady. Shynaıy kóńilden shyqqan shaǵyn jınaqtardy oqyp shyqtyq.
«Dúnıeni qansha sharlasam da Elbasyndaı dana da dara tulǵany taba almaspyn. Adamnyń danalyǵy syrt kelbetinde emes, istegen isinde kórinedi. Mundaı dana tulǵa myń jylda bir ret qana týylady». Mekteptiń 9 «s» synyp oqýshysy Ákejan Sáýirbaev «Meniń Elbasym» atty shaǵyn essesinde osylaı depti. Júrekten shyqqan sóz júrekke jol tabady. Aıta ketelik, mektep ustazdary shákirtteriniń óz oıyn durys ta, ashyq jetkizý, aqyl-oıyn damytý, oılaý qabiletin jetildirý, ózindik iskerlik qasıetterin qalyptastyrý, zaman talabyna saı oıy júırik etip tárbıeleýge basymdyq berip keledi. Sondaı-aq jas býynnyń bilimin jetildirýge, dúnıe tanymyn keńeıtýge, izdeniske talabyn yntalandyra túsýge yqpal etetin is-sharalar ótkizilip turady. Árqaısysynyń ózindik orny bar is-sharalar arasynan oqýshylar 1 jeltoqsan – Tuńǵysh Prezıdent kúni merekesine oraı ótkiziletin aptalyqty asyǵa kútip, erekshe daıyndalady eken. Onyń basty sebebi, Nazarbaev zııatkerlik mektebinde bilim alyp júrgenderin jaqsy sezinetindikterinde de bolsa kerek. Táýelsizdik jyldary elimizdiń óz áskeri qurylyp, shekarasy bekitilgenin, jańa Astanasy boı kóterip, ulttyq birlik, beıbitshilik pen kelisim ornaǵanyn, osy syndy kóptegen ıgi bastama men nátıjeli isterdiń barlyǵy úlken qajyr-qaıratpen, Elbasynyń baǵdarly saıasatynyń arqasynda jasalyp jatqanyn mektep oqýshylary jaqsy biledi. Oǵan dáleldiń birin oqýshylardyń shynaıy shyǵarmalarynan ańǵarasyz. «Meniń Elbasym» taqyrybynda jazǵan essesinde 10 «ǵ» synyp oqýshysy Balnur Erejep: «Sonaý táýelsizdiktiń týyn alǵash jalyndaǵan úmitpen jelbiretken sátten halyqtyń janynan tabylǵan dara da, daryndy Elbasymyzdyń jetekshiligimen elimizdiń qazirgi jetken jetistikteri keýdege maqtanysh pen qýanysh sezimin ornatatyny sózsiz. Meniń oıymsha, halyqtyń jaǵdaıyna tereń úńile otyryp, álemdik deńgeıdegi máselelerdi baıypty túrde tereń tabandylyqpen sheshe alý – Elbasymyzdyń erekshe qasıetteriniń biri», dep jazypty. «Mine, men de táýelsiz Qazaqstannyń bir azamaty retinde elim jaıly, Elbasy jaıly qalam siltep, oı tolǵaıtyn jasqa jettim.
Jasym nebári 13-te bolsa da, bilgenimnen bilmegenim kóp, sondyqtan barlyq pánnen bilimimdi shyńdap, ómir syryn tanyǵym keledi, tanyp qana qoımaı, elimniń kórkeıýine de óz úlesimdi qosqym keledi. Alaıda jasymnyń kishiliginen bolar, men áli de bolsa saıası jaǵdaılardy túsine bermeımin. Keshki jańalyqtardy qarap otyryp, álemde bolyp jatqan túrli qandy soǵystar jaıly estigende deneń túrshigip ketedi, san myń adamnyń sol soǵystyń qurbany bolǵanyn, odan japa shekken adamdardyń halin tipti elestete almaısyń. Sondaı kezde kóz aldyńa elimizdiń qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan tynysh zamandaǵy kúıbeń tirshiligi elestese, júregiń jylyp sala beredi. Elbasynyń halqyna joldaǵan Joldaýyn tyńdaı otyryp, elimizdiń bolashaǵynyń jarqyn ekendigin túsindim. Halyq úshin qyrýar tirlik atqarylyp, esepsiz ister jasalyp jatyr. Ekonomıkamyz damyp, halyqtyń ál-aýqaty jaqsarýda. Elimiz kún sanap kórkeıip keledi. Aspanmen talasqan záýlim ǵımarattarymen kóz tartatyn elordamyz – Astananyń kelbeti qandaı keremet! Alysqa barmaı-aq týǵan qalamyz – Shymkentke kóz salaıyqshy, shyraıy artyp, qulpyrǵan boıjetkendeı boı túzep, kúnnen-kúnge jaınap keledi». Bul 8 «v» synyp oqýshysy Daıana Aqylbektiń júrekjardy jazbasynan úzindi. Jyl saıynǵy jınaqtardaǵy esselerdiń ózindik ereksheligi, súısinerlik tustary mol.
Árbir is-qımylda tepe-teńdik zańdylyǵy bary, qandaı is áreket jasasańyz, dál sondaı jaýap alatynyńyz málim. Iаǵnı jaqsy nárseni jaqsylyq tartady, adam ózine uqsastardy ózine tartady, sáıkesti sáıkes tartady degen bar. Osy mektepke asyǵatyndardyń kóp bolýy jaqsy isterdiń moldyǵynan bolsa kerek. Úsh tildi erkin meńgergen oqýshylar arasynda ónertapqyshtar da, túrli jobalarǵa qatysýshylar da, bilim jarystarynyń jeńimpazdary da kóp. «Jýyrda Elbasy N.Nazarbaev «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymynyń basqarma tóraıymy Kúlásh Shámshıdınovany qabyldap, zııatkerlik mektepter barlyǵyna úlgi bolýy kerektigin aıtty. Sondaı-aq Memleket basshysy zııatkerlik mektepterdiń tájirıbesi jańa mektepter ashatyn kezde eskeriletinin atap ótti. Iаǵnı biz Elbasy seniminen shyǵyp, úlgili mektep bolýdy maqsat ete jumys isteýdemiz. Mektep ujymy 5 jyl kóleminde qol jetkizgen jetistikterimizdi eseleı túsýge múddeli», deıdi Shymkent qalasyndaǵy hımııa-bıologııa baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń dırektory B.Kasımov. Aıta ketelik, bilim ordasynda búginde 683 oqýshy bilim alady. Onyń 96-sy bitirýshi túlekter. Barlyq turǵyda zaman talabyna saı mektep ujymynyń negizgi maqsaty – shákirtterge sapaly bilim berip, básekege qabilettiligin arttyrý.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy