Búginde Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy 3 mıllıonǵa jýyq turǵynnyń 17 paıyzyn ózbek etnosynyń ókilderi quraıdy. Naqtyraq aıtsaq, oblysta 491 myń ózbek ómir súrýde. О́ńirdegi 15 mektepte bilim ózbek tilinde beriledi, al aralas tildi 50 mektepte ózbek synyptary bar. Sonymen qatar respýblıkamyzdaǵy jalǵyz ózbek drama teatry da ońtústikte ornalasqan.
Oblys aýmaǵynda 4 gazet ózbek tilinde jaryq kórse, 3 telearna qazaq-orys-ózbek tilderinde habar taratady. Qazaqstan ózbekteri etnomádenı birlestikteriniń «Dostyq» qaýymdastyǵy men oblystyq ózbek etnomádenı birlestigi jáne onyń aýdandyq, qalalyq 13 fılıaly jumys isteıdi. О́zbekstan Respýblıkasynan Shymkentke kelgen bir top zııaly qaýym ókilderimen Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaevtyń kezdesýinde osyndaı derekter keltirildi. Qazaqstanda 2018 jyl О́zbekstan jyly dep jarııalanýyna baılanysty uıymdastyrylatyn is-sharalar aıasynda ótken kezdesý barysynda eki el arasyndaǵy strategııalyq áriptestik, iskerlik qarym qarym-qatynas, mádenı yqpaldastyq ornatý jaıy aıtyldy.
«О́zderińizge belgili bıylǵy 15 naýryzda Astana qalasynda О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jyly jarııalanyp, saltanatty jaǵdaıda ashyldy. Sońǵy 1,5 jyldyń ishinde Qazaqstan men О́zbekstan arasynda dostyq baılanystar bekip, jańa deńgeıge kóterilip keledi. Búginniń ózinde temir jol tasymaly 44 paıyzǵa artyp, taýar aınalymy 2 mıllıard dollarǵa jetti», dedi Janseıit Qanseıituly. Sońǵy jyldary qos memlekettiń basshylary birneshe mádenı yqpaldastyq iskerlik qarym- qatynasyn jalǵastyrý jáne saıası-ekonomıkalyq áriptestikti nyǵaıtý maqsatynda mańyzdy kezdesýler ótkizip, ortaq saıası sheshimder qabyldaǵan bolatyn.
Sonyń nátıjesinde О́zbekstan men Qazaqstannyń belgili kásipkerleri qatysqan halyqaralyq bıznes forým ótkizilip, jalpy quny 1,2 mlrd AQSh dollaryna teń bolǵan 75 kelisimshartqa qol qoıyldy. Elbasy N.Nazarbaevtyń ótken jyly О́zbekstanǵa jasaǵan jumys sapary aıasynda qazaq-ózbek bıznes forýmy uıymdastyrylyp, oǵan eki eldiń 300-den astam kásipkerleri qatysty. Al Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yqpaldastyqty arttyrý baǵytynda Tashkent, Syrdarııa, Jyzaq oblystary basshylarymen memorandýmǵa qol qoıdy. Kórshi elmen aradaǵy iskerlikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan is-sharalar bıyl da jalǵasyn tabýda.
Osyndaı ıgi ister nátıjesinde búginde ekijaqty taýar aınalymy 20,3 paıyzdy qurap, ótken jyly saýda baılanysy 11,7 paıyzǵa artyp, 622,6 mln AQSh dollaryna jetip otyr.
Kezdesý barysynda sóz alǵan О́zbekstan Respýblıkasy Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Muhammed Álı baýyrlas eki el arasyndaǵy dánekerlikti nyǵaıtý baǵytynda atqarylyp jatqan keshendi is-sharalardyń odan ári jandana túsetinine senim bildirdi. Qonaqjaı ońtústik jurtyna, oblys basshylyǵyna alǵysyn jetkizdi. «Eki baýyrlas el arasynda rýhanı uqsastyq bar. Ortaq dástúr men uqsas ádet-ǵuryp, biryńǵaı tarıh yntymaǵymyzdy jarastyra túsedi. О́zbekstan prezıdenti Shavkat Mırzııoev qazaq aqyny Abaı Qunanbaıulynyń shyǵarmashylyq murasyn nasıhattaý týraly qaýlyǵa qol qoıǵany málim. Uly aqyn jáne oıshyl Abaı Qunanbaıulynyń esimi men mol shyǵarmashylyq murasy qazaq halqynyń ǵana emes, barsha túrki halyqtarynyń, onyń ishinde ózbek halqynyń rýhanı damý tarıhynda óshpes iz qaldyrdy.
Búginde Abaı Qunanbaıulynyń shyǵarmashylyq murasyn keńinen zertteý men nasıhattaý boıynsha aýqymdy jumystar qolǵa alynýda. Men ózim birneshe óleńin ózbek tiline aýdardym. Muhtar Áýezov, Sábıt Muqanovtyń shyǵarmalaryn bala kezimizde oqyp óstik. Aqyn-jazýshylar arasyndaǵy baılanys úzilgen emes, endi jandana túsetinine senimimiz mol», dedi Muhammed Álı. Sondaı-aq kórshi elden kelgen qonaqtar búginde Abaıdyń shyǵarmalaryn ózbek tiline, al Á.Naýaıdyń eńbekterin qazaq tiline aýdaryp, mektepterge taratý kózdelip otyrǵanyn jetkizdi. Al ózbek elindegi jastar ortalyǵy qazaq aqyn-jazýshylary shyǵarmalarynyń elektrondy nusqasyn jasaýda eken.
Kezdesýdi qorytqan oblys ákimi eki el basshylarynyń arqasynda qazirgi kezdegi qarym-qatynas odan ári jaqsara túskenin aıta kele, Shymkentte Á.Naýaı saıabaǵy ashylatynyn málim etti. Álisher Naýaı men Abaı Qunanbaev ádilet pen adamgershilikti, pák sezim men taza mahabbatty, adaldyqty, azamattyqty óz shyǵarmalaryna arqaý etkeni belgili. Jaýyzdyqqa, zorlyq-zombylyqqa qarsy boldy, dostyq pen yntymaqqa shaqyrdy, sondaı-aq jastardy bilimge úndedi. Sondyqtan da, Naýaı men Abaı qos elde qandaı da joǵary qurmetke laıyqty tulǵa. Quramyna О́zbekstan Respýblıkasynyń zııaly qaýym ókilderi, ǵalymdar men jazýshylar engen delegasııa oblys aýmaǵyndaǵy tarıhı oryndardy aralap, Túrkistanda Ámir Temirdiń 682 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymı tájirıbelik konferensııaǵa qatysty.
Ǵalymjan ELShIBAI, «Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy