«Qazaqstan dese – Nazarbaev dep biledi»

Osydan týra 21 jyl buryn Qazaq KSR-iniń «Qazaq KSR Prezıdenti qyzmetin taǵaıyndaý jáne Qazaq KSR Konstıtý­sııa­syna «Negizgi Zańyna) ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý tý­raly» Zańyna sáıkes Qazaq­stan­da prezıdenttik ınstıtýttyń irgesi qalandy. Sol 1990 jylǵy 24 sáýirde respýblıka Joǵarǵy Keńesiniń Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti etip Nursul­tan Ábish­uly Nazarbaevty saı­laýy­­men baılanysty memleket ta­rı­hynda óshpes mańyzǵa ıe akt jú­zege asty. Al, 1991 jylǵy 1 jel­toqsanda N.Nazarbaev búkilha­lyq­­tyq saılaýda 98, 78 paıyzben jeńiske jetip Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Prezıdenti qyzme­ti­men, el damýynyń qyran shabys qadamdaryn bastady. Tarıhı jel­toqsannyń 16-sy kúni Qazaq­stan óz tá­ýel­siz­di­gin jarııa­lady. Osy­­naý ulan-ǵaıyr ári taǵ­dyr­sheshti oqıǵalar­dyń or­tasyn­da júrgen aza­mat­­tardyń qataryn­da esimi elge tanymal, bú­gin­deri 97 jasqa kelip otyr­ǵan abyz qarııa Baıan Jan­ǵa­lov ta bar edi. Biz taıaýda Baıe­keńdi áńgimege tar­typ, Prezıdent tulǵasy jaı­ly tol­ǵamdarymen bóli­sýin ótin­dik. Halqymyzda: «Handyq talǵap qonady», degen kó­neden kele jatqan kóregen sóz bar. Bul turǵydan aıtqanda, halqymyz haqta­ǵalanyń tilegine rıza bo­lýy kerek. Nursultan Nazarbaev – shyn mánindegi halyqtyń uly, perzenttik paryzyn danyshpandyqpen oryndaıtyn adal da batyr jan. El basqarý qashanda ońaı bolma­ǵanymen, Nursultan Ábishuly kótergen júk qaýipti de zilbatpan edi. Meni taǵdyrymyzdy tálkekke sala jazdaǵan áıgili Beloveje oqıǵasy qatty tolǵan­dyrady. Osy tusta Nurekeń asqan sabyrlylyq pen salı­qaly­lyqtyń úlgisin tanytty. Bizdiń Prezıdentimiz 1991 jylǵy jeltoq­sannyń alǵashqy kúnderinde mysy basym elderdiń, dostyq qarym-qatynastaǵy áriptesteriniń qolqa­laýymen pisýi qanbaǵan qujatqa qol qoıa salmady. Muny boljap bolmas saıası taıtalasqa toıtarys berý qadamy dep bilemin. Batyrlyq deıtinim osy. Men Uly Otan soǵysy jyldarynda I.V.Panfılov atyndaǵy 8-gvardııalyq dıvızııanyń quramynda ot kesh­tim. Erlikti esh tómendetkim kelmeıdi. Biraq, Beloveje qyspa­ǵynan bilgirlikpen shyǵa bilýdi erliktiń eren tuǵyry dep baǵalaı­myn. Osydan bastap kóńildegi kúdik joıylyp, jaqsy úmitterge jol ashylǵany anyq. Sóz oraıynda Nursultan Ábishulymen alǵash tanysqanym esime túsip otyr. 60-shy jyldardyń aıaǵynda «Petropavl-Almaty» poıy­zymen kon­fe­rensııaǵa ketip bara jat­qanbyz. Bir jaqsylyq kútkendeı elegizemin. Qara­ǵandyǵa da kelip jettik. Vagondaǵylardy baıaǵydan tanıtyndaı ashyq-jarqyn amandasyp, ashań júzdi kórkem jigit kirip kele jatyr. Bizge kýpeles eken. «Assalaý­maǵalaıkým, sizderge sálem bereıin dep keldim. Aty-jónim – Nursultan Nazarbaev. Temirtaý qalalyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysymyn», – deıdi. Bárimiz myna bir erekshe jigitke ornymyzdan turyp sálemdestik. Áp-sátte ómirbaıanyna qanyǵyp shyqtyq. Eńbek jolyn Qazaqstan Magnıtkasynyń gorno­voıy bolyp bastaǵan Nursultannyń jasy 30-ǵa áli jetpepti. Qazaqstandaǵy birinshi hatshylardyń eń jasy. Konferensııada jańa tanysymyz jalyndatyp turyp sóz sóıledi. Qazaqstanyn janyndaı súıetin jigittiń bolashaǵymyzǵa baǵyt­talǵan oı-pikirleri, syn-eskertpeleri jalpynyń kóńilinen shyqty. Sodan beri Nursultan Nazarbaevtyń árbir qadamyna nıettestigimdi, tilektestigimdi bildirip júremin. 1970-1980 jyldary kezdesýimiz jıiledi. Úlkendi-kishili jıyndarda, ólkemizge kelgen saparlarynda jyly amandy­ǵymyz úzilgen emes. Zeınetkerlikke shyqqanymda da arnaıy izdetkenin, shaqyrtqanyn talaı kórdim. «Qarty bar eldiń qazynasy bar», degen sózi maǵan da qaratyp aıtylǵandaı sezinemin. Jan-jaǵym­daǵylarǵa ádemi qartaıý jóninde áńgime aıtyp otyramyn. Osydan biraz buryn «Egemen Qazaqstanda» «Sońǵy han men tuńǵysh Prezıdent» degen maqala shyqqanda gazet ustanymyna rıza boldym. Shyndyǵynda solaı. Prezıdent Býrabaıdaǵy Abylaı han­dyq qurǵan alańdy tarıhı-tanymdyq keshenge aınaldyrdy. Zańǵar eskertkish sal­ta­na­tynda onyń shymyldyǵyn Nursultan Ábishuly­men birge ashqanym meniń búkil sanaly ómirime berilgen joǵary baǵa dep bilemin. Elbasynyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy júregimdi tebireniske bóledi. Aqmola oblysynyń qurmetti azamaty retinde Memleket bas­shysynyń atyna aq bataly hatymdy joldadym. Ol, Prezıdentimiz aıtqandaı «elimizdiń bas gazeti «Egemen Qazaqstanda» jarııalandy. Nursultan Nazarbaev el tizginin nyq ustap kele jatyr. Halyq ony qaıta-qaıta Elbasylyqqa saılap otyr. Bul elimizdiń el bolǵandyǵyn aıqyndaıdy. Memleket basshysynyń kóregendiginiń arqasynda Qazaqstandy búkil álem tanyp, sanasyp otyr. Qazaqstan – Ortalyq Azııada kóshbasshy. Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyqty abyroımen atqardyq. Álem dinderiniń ókilderi Qazaqstanda jyl saıyn bas qosyp, tirshili­gimizdiń tynyshtyq arna­syn keńitýde. Arqa tórinde ádemi Astana salýy da aqyl. Qazaqstan Respýblıkasy óz Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn álemdik demokratııa standarttaryndaǵy jańǵyrý qadamdarymen qarsy alǵaly otyr. Respýblıka Parlamenti Májilisi men barlyq deńgeı­degi máslıhattardyń saılaýy ótkiziletin boldy. Nursultan Ábish­uly kúni keshegi «Nur Otan» HDP HIV sezinde sóılegen sózinde: «Biz jasampaz jıyrma jylda júz jylǵa tatıtyn ulan-ǵaıyr joldy basyp óttik», dedi. Mundaı eldi álem qaýymdastyǵy: «Qazaqstan dese – Nazarbaev dep biledi!» deýi osydan. Qanatyń talmasyn – Qazaqstan! Abyroıyń asqaqtaı bersin – Nursultan! Baıan JANǴALOV, Sosıalıstik Eńbek Eri. Aqmola oblysy, Zerendi aýdany.