Azattyqtyń altyn kúrek jeliniń eskenine 30 jylǵa jýyqtasa da Shyǵys Qazaqstanda onomastıka máselesi áli de kúrdeli qalpynda qalyp otyr. Ásirese Zyrıan, Glýbokoe, Shemonaıha, Borodýlıha aýdandary men Rıdder, О́skemen qalalarynda otarshyldyqtyń ıisi ańqyǵan ataýlardan kóz súrinedi.
Desek te tasbaqa ilbińmen bolsa da kóshelerdiń atyn aýystyrý, eldi mekenderdiń burynǵy, tarıhı ataýlaryn qaıtarý jumystary júrgizilip jatqanyn da joqqa shyǵarýǵa bolmas. Jaqynda О́skemende ótken oblystyq qoǵamdyq keńestiń kezekti otyrysynda oblystyq tilderdi damytý jónindegi basqarma basshysynyń mindetin atqarýshy Roza Tólemisova jurt kóńilin qýantqan jaǵymdy jańalyqty jetkizdi. Onyń aıtýynsha, jýyqta О́skemendegi 21 kóshege qazaqsha ataýlar beriledi. Máselen, shahardaǵy Melzavod turǵyn úıi mańyndaǵy №1 kóshe – Aqtoǵan, Menovnoe aýylyna aınalma avtokólik joly mańyndaǵy №1 kóshe – Kerýen, №2 kóshe – Shuǵyla, №3 kóshe – Saıaly, №4 kóshe – Aqnıet, №5 kóshe – Yntymaq, №6 kóshe – Kókjıek, Vysokovoltnaıa 57 kóshesi mańyndaǵy №1 kóshe – Ormandy, №2 kóshe – Shıeli, №3 kóshe – Shýaqty, №4 kóshe – Keremet, №5 kóshe – Raýan, №6 kóshe – Aqbulaq, A.Kúlenov atyndaǵy 16 turǵyn aýdandaǵy №1 kóshe – Jotaly, Bastaý kóshesi mańyndaǵy №1 kóshe – Qaınar, 19 jáne 20 turǵyn aýdandar arasyndaǵy №1 dańǵyl – Beıbitshilik dańǵyly, 23 turǵyn aýdandaǵy №1 kóshe – Bostandyq, Ahmer aýylyndaǵy №1 kóshe – Jańajol, №2 kóshe – Kúnbatys, №3 kóshe О́rnek degen ataýlarǵa ıe bolmaq. Al oblys ortalyǵynyń 19 turǵyn aýdanyndaǵy Karl Marks dańǵyly Qazybek bı dańǵyly bolyp qaıta atalmaq. «О́skemen qalasynyń ákimdigine dańǵylǵa Qazybek bıdiń esimin berý týraly usynys oblystyq sottyń tóraǵasynan, qalalyq ardagerler jáne aqsaqaldar keńesterinen túsken bolatyn. Dańǵyldyń boıynda ornalasqan 41 kóp qabatty turǵyn úıde bes myńǵa jýyq halyq turady. Atalǵan aýmaqta turatyn turǵyndar da bul usynysqa qoldaý bildirdi. Qalalyq máslıhat depýtattary tarapynan da biraýyzdan qoldaý tapty», – deıdi R.Tólemisova.
Sonymen qatar qoǵamdyq keńes otyrysynda Borodýlıha aýdanynyń eki, Ulan aýdanynyń bir aýylynyń ataýlary aýystyrylatyny jaıynda da aıtyldy. Borodýlıhadaǵy Proletarka aýylyna Aqshı, Voznesenovka aýylyna Qyzyltaı, al Ulan aýdanyndaǵy el aýzynda «17 shaqyrym» atalyp kelgen aýylǵa Saryózek syndy tarıhı ataýlary qaıta berilmek.
Erterekte Belaǵash atalǵan Borodýlıha aýdany jaıynda sóz qozǵalǵan soń ataýy aýystyrylatyn eki aýyldyń búgingi jaǵdaıy qandaı degen oımen aýdan ákiminiń saıtyna kóz júgirtken edik. Baıqaǵanymyz, Borodýlıha aýdanynda 18 aýyldyq okrýg bar bolsa, sonyń 13-niń ataýy oryssha eken. Stepnoı aýyldyq okrýgine qaraıtyn Voznesenovka aýylynda búginde 43 adam qalypty. Al Jańashúlbi aýyldyq okrýgine qaraıtyn Proletarka aýylynda 161 adam turatyn kórinedi. Oılap qarańyz, sonda aýyldyń tarıhı ataýy bolary bolyp, boıaýy sińip, eldi meken qurýdyń az-aq aldynda qalǵanda berilmek. Budan paıda qansha? «Jyldan- jylǵa halyq sany azaıyp, quryp bara jatqan aýyldarǵa ataý bergennen góri, joǵaryda atalǵan 13 aýyldyq okrýgtiń atyn nege ózgertpeske?» dep oılaısyń. Aýdandaǵy adamdar bul týraly ne oılaıdy eken?!
Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy