Syrtqy ister mınıstri Qaırat Ábdirahmanov bastaǵan Qazaqstan delegasııasy Bangladeshtegi Dakka qalasynda ótip jatqan Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń Syrtqy ister mınıstrleri keńesi 45-shi sessııasynyń jumysyna qatysýda.
IYU SIM Keńesiniń qazirgi sessııasynyń taqyryby «Turaqty beıbitshilik, nıettestilik jáne damý úshin ıslam qundylyqtaryn nasıhattaý» dep belgilendi. Is-sharanyń kún tártibi dástúrli túrde qaýipsizdik jáne onyń odan ári damý keleshegi turǵysynan ıslam álemi úshin ózekti bolyp tabylatyn máselelerdiń keń aýqymyn qamtıdy.
Kún tártibindegi negizgi máselelerdiń biri – Bangladesh jáne Mıanma shekara mańy aımaǵynan rohındja halqynyń jappaı kóshý nátıjesinde týyndaǵan aýqymdy gýmanıtarlyq daǵdarys. Q. Ábdirahmanov óz sózinde Qazaqstan rohındja halqyn qorǵaýdaǵy ujymdyq erik-jiger men jaýapkershilikti tolyq ustanatynyn atap ótti. Aǵymdaǵy jyldyń sáýir aıynda Qazaqstan Úkimeti Bangladeshtegi Rohındja bosqyndaryna 500 myń dollar kólemindegi gýmanıtarlyq kómek kórsetip, olar ornalasqan jerlerine jetkizildi.
Sessııanyń basty taqyrybyna toqtalsaq, Mınıstr musylman elderiniń arasyndaǵy qatynastarda shydamdylyqty nyǵaıtýdyń jáne memleketaralyq dıalogqa daıyndyqty qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Osyǵan baılanysty Qazaqstan 2016 jyly Prezıdent Nursultan Nazarbaev pen Túrkııa Prezıdenti Redjep Taııp Erdogan usynǵan ıslam tatýlastyǵy bastamasyna basty nazar aýdarady. Qarardyń tıisti tujyrymdamalary SIM Keńesiniń qaraýyna usynyldy jáne kezdesýdiń ekinshi kúninde qabyldanady dep kútiledi.
Baıandamada BUU qamqorlyǵyndaǵy Jeneva kelissózderin tolyqtaı qoldaıtyn jáne tórt deeskalasııa aýmaǵynda zorlyqtyń aıtarlyqtaı tómendeýi, atystyń toqtatýy, beıbit ómirge oralý boıynsha praktıkalyq nátıjegi qol jetkizgen jalǵyz alań retinde ózin kórsetken Sırııa boıynsha Astanalyq prosessine erekshe kóńil bólindi.
«Qazaqstannyń ıslam áleminiń gúldengen bolashaǵyna degen senimi ótken jyldyń qyrkúıeginde Astanada IYU-nyń ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi birinshi sammıtin ótkizý týraly Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń usynysynyń paıdasyna túsken basty dálel boldy. IYU-ǵa múshe memleketterdiń basshylyǵyna osy tarıhı kezdesýge qatysqany úshin shyn júrekten alǵysymdy bildiremin », - dep atap ótti Q.Ábdirahmanov.
Qazaqstandyq mınıstr Astanadaǵy Azyq-túlik qaýipsizdigi boıynsha ıslamdyq uıym hatshylyǵynyń jumysy iske qosylǵany týraly habarlady.
Buǵan osy uıymnyń on múshe memleketi ratıfıkasııalaǵan AQIU Jarǵysynyń 2018 jyldyń aqpan aıynda tolyq zańdy kúshine enýi yqpal etti. Budan basqa, Qazaqstan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men AQIU arasyndaǵy AQIU shtab-páteri týraly» kelisimdi ratıfıkasııalady.
Sonymen qatar, jańa uıymnyń jumysy sapaly azyq-túlik tapshylyǵy máselesin sheshý úshin múshe-memleketter arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń joǵary deńgeıin talap etedi. Buǵan Islam ınfraqurylymdyq ıntegrasııasy boıynsha qazaqstandyq bastamasynyń tıimdi iske asyrýy yqpal etý kerek. Onyń negizgi maqsaty Islam damý bankiniń Ortalyq Azııa, Afrıka, sondaı-aq Taıaý Shyǵys jáne Soltústik Afrıka boıynsha arnaıy úsh damý baǵdarlamasyn baılanystyra otyryp, IYU keńistiginde áreket etetin kóliktik-logıstıkalyq júıelerdi barynsha biriktirý bolyp tabylady. Sonymen qatar, Qazaqstannyń «Nurly jol» baǵdarlamasy men QHR-dyń «Belbeý men jol» jobasynyń iske asyrýy jańa serpin tabady.
Dakka qalasynda ótip jatqan IYU SIMKeńesi ekinshi kúninde Deklarasııa jáne Uıymnyń kún tártibiniń negizgi máseleleri boıynsha sheshimder toptamasy, sondaı-aq kadrlyq máseleler boıynsha sheshimder qabyldanady dep kútilýde.
2011 jylǵa deıin «Islam Konferensııasy Uıymy» dep atanǵan Islam Yntymaqtastyq Uıymy (IYU) 1969 jyly quryldy. О́ziniń qazirgi ataýyn 2011 jyldyń 28-30 maýsymynda Astanada ótken IYU Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń 38-shi sessııasynyń sheshimine sáıkes aldy. Qazaqstan 1995 jyly Uıymnyń tolyqqandy múshesi boldy. Qazirgi ýaqytta 56 memleket IYU-ǵa múshe bolyp tabylady, al 5 el jáne 5 halyqaralyq uıym baıqaýshy mártebesine ıelengen.