Jańǵyrǵan óndirispen – jahandyq básekege!

«QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamy:

keshe, búgin jáne erteń

 

BIZNES MAITALMANY

Otandyq munaı óndirýshi alpaýyt kásiporynnyń biri – «QazMunaıGaz» Barlaý О́n­dirý» aksıonerlik qoǵamynyń London qor bırjasyna shyq­qanyna jýyrda ǵana 5 jyl toldy. Halyqaralyq qor ry­nogyna shyqqan qazaqstandyq alǵashqy qarlyǵashtyń osy jyl­dar aralyǵynda atqarǵan sharýalary jeterlik. Osy oraı­da kompanııa basshysy Asqar Baljanov álemniń ár túkpi­rinde ınvestorlarmen jáne sarapshylarmen kezdesýler ót­kizip, kompanııanyń qol jetkizgen jetistikteri men bolashaq josparlary týraly oı bólis­ken-tin. Odan qaldy, elimizdiń iri qalalarynda jýrnalıstermen brıfıngter, baspasóz más­lıhattaryn ótkizip, kompanııa týraly kópshilikti jan-jaqty qulaǵdar etken bolatyn. Elimizde munaı óndirýdiń júz jyldan asa, al gaz ón­dirýdiń alpys jyldaı tarıhy bar. Dese de, olardy álemdik rynokqa shyǵarý, ınvestorlar tartý bertinde, ıaǵnı elimiz táýelsizdik alǵan tusta qalyp­tasty. Mine, elimiz táýel­siz­digine jıyrma jyl toldy, sa­lanyń jetistigi de qorytyn­dylanatyn mezgil jetkendeı. Bul turǵyda «QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamynda qandaı ilgerileýshilik baıqalady degenge jaýap berip kóreıik. Aksıonerlik qoǵam «О́zenmunaıgaz» AQ jáne «Embimunaıgaz» AQ-tyń birigýimen 2004 jyldyń naýry­zyn­da qurylyp, sodan beri ná­tıjeli jumys istep keledi. Olaı deıtin sebebimiz, elimizdegi mu­naı óndiretin kóshbasshylardyń úshtigine kiredi. Kompanııa kó­mirsýtek shıkizatynan munaı men gaz óndiredi jáne ken oryn­daryndaǵy qorlardy saqtaý men damytý barysynda túrli jumys­tardy atqarady. Búginde kompanııa aktıvinde sońǵy jyldary jasalǵan satyp alýlardy qospaǵanda, 41 ken orny bar. Olardyń ishinde eń irisi О́zen ken orny bolyp taby­lady. Kompanııa bıznesiniń negizgi bólikterin barlaý aktıvteri, teńiz jobalary jáne taza aqsha­laı qarjy sekildi komponentter quraıtynyn atap ótýimiz kerek. Barlaý aktıvteri úsh eselengen. Eń bastysy, jańadan munaı orny ashylǵan. Teńiz jobalary týraly. Osydan bes jyl buryn teńiz jobasy týraly áńgime qozǵaý múmkin emes edi. Qazir kompanııa «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasymen memorandým aıa­synda birqatar bloktardy zerttep jatyr. «Soltústik teńiz» jo­basymen birlesip alǵashqy sy­naqtaryn jasaýda. Taza aqshalaı qarjynyń jaǵdaıyna keler bol­saq, bul osydan bes jyl buryn eki mıllıard dollar bolǵan, qa­zir tórt mlrd. dollardy quraıdy. Bes jyldyq jumys qorytyn­dysyn shyǵarǵanda aksııalardyń kóbeıgeni baıqalady. О́tken jyly kompanııanyń dırektorlar keńesi 2011-2020 jyl­darǵa arnalǵan onjyldyq damý strategııasyn biraýyzdan maquldaǵan bolatyn. Ol aldyńǵy strategııalardan aksıonerlik qun­dy kóterý arqyly erekshelenedi. Oǵan jetý úshin tıimdilik artyp, bıznes kóleminiń ósýi shart. Bıznes kólemi qalaı ósedi? Qa­zaqstanda da, shetelde de kompanııa qanatyn jaıǵan kezde. Ol úshin eń aldymen geologııalyq barlaý men Kaspıı aımaǵyndaǵy operasııany jedeldete júrgizý qajet. Strategııada dál osy geo­lo­gııalyq barlaý men teńiz ope­rasııalaryna basa mán berilip otyr. Kompanııanyń kóne aktıvteri de áleýetti kúshke ıe. Ken oryn­dary qansha jerden eskirdi degenmen, áli de jıyrma jylǵa jetetin shıkizat bar. Bul eski kóz­qaras boıynsha osylaı. Al, sala mamandary bolashaqta bul qor­dyń kóbeıý múmkindigin aıtady. Aksıonerlik qoǵam janyndaǵy Injenerlik ortalyq pen keńes­shi-kompanııalardyń jumysynyń arqasynda múmkin bolmaq. Sonda ǵana ekonomıkalyq tıimdilikke qol jetkizýge bolatyn syńaıly. Keler jyly О́zen ken ornyndaǵy ónimdi 5,8 mln. tonnaǵa deıin, 2013 jyly 6 mln.tonnaǵa arttyrý, al, jalpy eski ken ornyndaǵy ónimdi 9 mln. tonnaǵa deıin jetkizý kompanııa josparynda tur.

INNOVASIIаLYQ О́NDIRIS TABYSQA APARAR TО́TE JOL

Álemdegi iri 30 munaı ón­dirýshi alpaýyt kompanııalardyń qataryna qosylýdy maqsat tu­ta­tyn «QazMunaıGaz» Barlaý О́n­dirý» aksıonerlik qoǵamynyń al­dynda kómirsýtegi qorlary men óndirý kólemin ulǵaıtý mindeti tur. Bul qalaı júzege asady, onyń ústine munaıdy ıgergen saıyn ol sarqyla beredi emes pe deıtin dástúrli túsinik bar. Rasynda qoǵamdyq sana «munaı erteń-aq taýsylady, sosyn qaı­ter ekenbiz» dep abyrjýly bolsa, ın­novasııalyq óndiristi paıdalaný arqyly pessımızmdi joıyp, maq­satqa jetý múmkin­digin zoraı­týǵa bolatynyn ań­ǵarǵan ujym búginde Injenerlik ortalyqtyń jumysyn iske qosqan. Bul orta­lyq osydan úsh jyl buryn Aqtaý qalasynda ashylǵan edi. Onyń negizgi maq­saty – kásiporynnyń jumysyn ilgerilendirip, belsendiligin arttyrý bolyp tabylady. Injenerlik ortalyqta qazirgi kúni úsh ólshemdi modeldi kenish­ter qurylyp jatyr. Modeldi kenishterdiń ereksheligi – buryn­ǵy­daı emes, qazir mamandarǵa kenishti kórýge múmkindik týǵan. Iаǵnı, kompıýter arqyly onyń túrli-tústi gammasynyń quby­lýyna qarap, kenishte qandaı qubylystar oryn alyp jatqany týraly qorytyndy jasaýǵa bola­dy. Geologııalyq modelder negizinde О́zen kenishindegi jer qoı­naýy qabattarynyń qurylymy jáne kómirsýtek qory naqtylan­dy. Soǵan oraı jeti uńǵyma qa­zylyp, onyń altaýy oń nátı­jeler berdi. Oǵan qosa osydan eki jyl buryn Qazaqstandaǵy teńdesi joq aıryqsha baǵdarlama – aý­maq­tyq-bólingen derekter banki paıdalanýǵa berildi. Aýmaqtyq bólingen derekter banki (ABDB) aqparatpen qamtamasyz etýdiń sapasyn arttyrý, burǵylaý oryn­darynyń jumysyn jaqsartý, munaı óndirýdiń koeffısıentin ústemeleý, eńbek resýrstaryn basqarýdy ozyqtandyrý sııaqty tórt baǵytta jumys isteıdi. Búgingi tańda geologııa-gıdro­dınamıkalyq úlgiler qoldanatyn ken oshaqtarynyń óndiristik kór­setkishteri kóterilip keledi. Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, Shyǵys Moldabek ken ornynyń 4 uńǵymasy boıynsha ónim mól­sheri jeti esege artqan bolsa, О́zen ken oshaǵynyń birneshe uńǵymasy boıynsha 1,7 esege, al, 7 uńǵymasy boıynsha 4,2 esege jetip otyr. Zaburyn ken orny­nan óndiriletin ónim 8,3 esege ósse, Botaqan ken oshaǵy boıyn­sha munaı 4,5 eselengen. Al, Dosmuhambet ken oshaǵynyń bir uńǵymasy 7,6 esege deıin ósim bergen kórinedi. Jalpy alǵanda, О́zen ken osha­ǵynyń qory sońǵy esep boıynsha 40%-ǵa ósken. Bul joǵaryda aıt­qan «QazMunaıGaz» Barlaý О́n­di­rý» aksıonerlik qo­ǵamy Injenerlik ortalyǵy jumysynyń arqa­syn­da múmkin bolyp otyr.

DEREK PEN DÁIEK

Otandyq jáne sheteldik qor ryno­gyndaǵy erkin saýdaǵa óz aksııalaryn shyǵar­ǵan tuńǵysh otandyq munaı kompanııasy bıyl Eýropa, Taıaý Shy­ǵys, Afrıka elderiniń 79 kompanııasy ara­synan 41-shi oryndy ıelense, qazirgi tańda Platts agenttiginiń ba­ǵasy boıynsha QMG BО́ «Álemdegi 250 iri munaı kompanııalary­nyń» arasyndaǵy jal­py reıtıngte 101-shi oryndy ıelenedi. QMG BО́ 2008 jyly Qazaqstanda munaı ón­­dirý deńgeıi boıyn­sha ekinshi orynǵa tu­raqtady. 2020 jylǵa qaraı kompanııa álemdegi iri 30 munaı óndirýshi kom­panııa­nyń qata­ryna qosylýdy maqsat tu­typ otyr. О́ndirý kólemi «Qaz­germunaı» BK JShS men CCEL («Qarajan­bas­mu­naı») jáne «Petro­­Qazaq­stan Ink.» kom­panııa­laryndaǵy úles­terdi eseptegende, 2010 jyly 13,3 mln. tonnany (táýligine 270 myń barrel) qurady. Munaıdyń dálel­den­gen jáne boljam­dy qor­larynyń kóle­mi 232 mln. tonnany (1,7 mlrd. barreldi), al enshiles kom­panııa­lardaǵy úlesti esep­­tegende 2,2 mlrd. bar­relden astamdy qu­raıdy. Kompanııanyń jaı já­­ne artyqshylyqty ak­sııalary Qazaqstan Qor bırja­synda, al ǵalam­dyq depo­zı­tarlyq qol­hattary – Lon­donnyń Qor bırja­syn­da lıstıngten ótti. 2006 jyldyń qyrkúıe­gindegi IRO kezinde kompanııa 2 mıllıardtan astam AQSh dollaryn tartty. 2011 jyldyń maýsy­myn­da halyqaralyq Standard & Poor’s agenttigi QMG BО́ nesıelik reıtıngin «VV+» deń­geıinde já­ne 2011 jyl­dyń qyrkúıe­ginde GAM­MA korporatıvtik bas­qarý reıtıngin «GAM­MA-6» deńgeıinde ras­tady.

BILIKTILER BIRIKSE, BITER IS KО́P

Baqytty balalar... Kezinde aqyn Tólegen Aıbergenovtiń «Ta­banymnyń astynda qara darııa» dep tebirene jyr jazýyna sebep bolǵan ulan-ǵaıyr qazaq dalasynyń shuraıly meken, munaıly ólkeleri edi. «Kezim meniń jatyrsyń jyraqty ashyp, Qyzyl gúldi barady qyrat qashyp, Jıyrmasynshy ǵasyr júr Mańǵystaýda, Munaralar basyna shyraq tasyp», - dep aǵylǵan jyr joldary baılyǵy batpan jer­diń sol kezdegi tynys-tirshilgin kóz aldyńa alyp keletin edi. Baıaǵydan yrysy or­taımaǵan ol óńirlerdiń dýmany táýelsiz­diktiń tańy atqaly beri tipten qyza túsken. Mu­naralar basyna shyraq tasyǵan jıyrma­synshy ǵasyr óz mindetin ada qylyp, tarıh dońǵalaǵynyń artynda qala berdi. Búginde sol tutas bir ǵasyrdyń júgin ıyǵyna almastyrǵan «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamy ondaǵy eldiń mereıin ósirip, meımanasyn tasytyp tur. Sońǵy jyldary aksıonerlik qoǵam Mań­ǵystaý jáne Atyraý oblystary ákim­dikterimen Áleýmettik áriptestik týraly kelisimge otyrǵan bolatyn. Sonyń arqasynda «QazMunaıGaz» BО́» aksıonerlik qoǵamy 1 mlrd.169 mln. teńge qarjy jumsap, Mań­ǵystaý oblysynda Kaspıı teńiziniń jaǵa­syndaǵy Kendirli demalys aımaǵynda 250 oryndyq «Aqbóbek» balalar demalys ortalyǵyn salyp berdi. Munda balalarǵa qajetti dúnıeniń bári bar. Áý bıssimillá ashanadan bastap, jazǵy basseın, sport zaly, balalar bos ýaqytyn ótkizetin arnaıy ortalyq, amfıteatr, voleıbol, mını-fýtbol, basketbol oınaý úshin de sporttyq alań­qaılar jasalǵan. Sonymen qatar, kompanııa ár jaz saıyn Jańaózen qalasynan eki myń balanyń jazǵy demalysyn qamtamasyz etetin bolady. Lagerge osynda jumys isteıtin jumysshylardyń balalary da barady. Kompanııa bul demalysty qamtamasyz etýge ár jazǵa 150 mıllıon teńge jumsaıdy. Taǵy bir tabysty jumys – Jańaózen qa­la­syndaǵy «Juldyz» shaǵyn aýdanynan 1200 oryndyq orta mektep ashyldy. Sonymen qatar 140 oryndyq «Shynar» balalar baqsha­sy da táı-táı basyp tusaýyn kesti. Sóıtip, «QazMunaıGaz» BО́» aksıonerlik qoǵamynyń qomaqty qarjy berip, balalarǵa barynsha kóńil aýdarýynyń arqasynda sabaq oqıtyny – mektepke, asyr salyp oınaıtyn mezgilde – lagerge, odan kishkeneleri bala­baqshasynda qulyndaı quldyrańdap shaýyp júr. Sonymen qatar, Atyraý oblysynyń Dossor poselkesinde de kompanııa «Botaqan» balabaqsha­sy­nyń qurylysyn qarjylan­dyrdy. Joǵary dárejedegi sapamen iske qo­syl­ǵan bul nysannyń jalpy quny 180 mln. teńgegeden asyp jyǵylady. Baqytty balalar, baqýatty eldiń nyshany osy emes pe! Táýelsizdiktiń tátti jemisi osyndaı-aq bolar. Endeshe, keleshegimizdi kemeldendire túsetin ul-qyzdardyń osy aradan túlep ushatynyna kúmánińiz bolmasyn. Qashan­da el ıgiligindegi ıgi sharýalardyń basy-qasynda júretin «QazMunaıGaz» BО́» aksıonerlik qoǵamy osylaı egemen eldiń erteńgi júırikterin baptaýǵa atsalysty. Baǵy ústem, bazary dýman eldiń baqytyn eń aldymen balalarynyń kúlkisine qarap baǵalaıtyn bolar. Osyndaıda ótkenimiz oıǵa oralady eken. Qazir umyt bolǵany bolmasa, qazaqtyń basynan ótken qıly-qıly qıyn taǵdyrlar barmaqtaı balalarynyń basynan da ótken. Asharshylyq jyldardaǵy bir úzim nanǵa zar bolyp qynadaı qyrylǵan júz myń­daǵan sábıler, soǵys jyldaryndaǵy aıaǵyn basar-baspastan atyz basynda jumysqa jegilgen qarasıraq jetimder, tipti joqshy­lyq­tan kóz ashpaǵan jutańqy jyldar osy kúngi el bastaǵan aǵalarymyzdyń bala kezinde bastarynan ótken edi-aý... Kendirlidegi keleli is Kendirlidegi keleli is balalar lagerimen ǵa­na bitken joq. Demalys aımaǵynan ońaltý or­talyǵy boı kóterdi. Bul nysandar bir jaǵynan Jańaózen qalasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy úshin Úkimettiń keshendi jospary aıasyn­da turǵyzyldy. Ońaltý orta­lyǵynda aıyna 300 adam, jylyna 3 jarym myń adam densaý­lyǵyn jaqsartýyna múmkin­dik bar. Kaspııdiń tolqyndary jamyraı kelip jaǵany soqqy­la­ǵanyn kózimen kórip, kóńilin kótergen jandar­dyń esinen bul demalys orny eshqashan kete qoımas-aý! Sol úshin de bul demalys ortalyǵy tek Mańǵys­taý mańaıy nemese mu­naıshy-qazanshy, ardager-saýdagerlerdiń ǵan­a emes, tutas Qazaqstan jurtyna arnalǵan. Ońaltý ortalyǵyndaǵy emdeý negizinen aýrýlardyń profılaktıkasyna arnalǵan. «О́zenmunaıgaz» jumysshylary oblystan alysqa barmaı-aq jyl saıyn saýyqtyrý, emdeý sharalary boıynsha em qabyldaıtyn bolady. Máselen, buryn munaıshylardyń emdelýi, úshin «QazMunaıGaz»BО́» AQ 60 aılyq eseptik kórsetkish boıynsha jyl saıyn materıaldyq kómek berip turǵan. Sondaı-aq, olardyń 7 men 14 jas aralyǵyndaǵy bala­lary­nyń Qazaqstan men Ýkraına lagerlerinde demalýyna jaǵdaı jasaǵan. Bul – tegin qyz­met kórsetý. Muny jańadan ashylǵan ny­san­dar munaıshylarǵa jasalǵan taǵy bir úlken qamqorlyq demeı ne dersiń. Ońaltý ortalyǵynda munaıshylar men basqa da demalýshylar úshin emdeý men ońaltýdyń on tórt túri usynylady. Mundaı áleýmettik mańyzy bar joba­lardy iske asyrý memleket úshin de paıdaly ekeni belgili. Bul jobalardy iske asyrý halyqtyń óz densaýlyǵyna jaýapkershiligin kúsheıtýine jol ashady. «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy da, onyń enshiles kompa­nııasy «QazMunaıGaz» BО́» aksıonerlik qo­ǵamy da jalpy halyqtyń, onyń ishinde, munaı­shylardyń áleýmettik máselelerine basa mán berip, salamatty ómir saltyn qa­lyp­tastyrýǵa úles qosyp kele jatqan uıymdar. Aýyl sportynyń abyroıy Densaýlyqty qorǵaıtyn eń aldymen emdeý joly emes, ony qorǵaý joly ekeni ámbege aıan. Kompanııanyń bul jaǵynda istegen isteri de jeterlik. Birer mysal keltire ketsek, aksıonerlik qoǵam 210 mıllıon teńge jumsap Atyraý oblysynyń Dossor poselkesinde dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin tolyqtaı jańartyp jasap shyqty. Bulardan syrt Mııaly poselkesinde dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salýǵa da atsalysty. Osy jyly aksıonerlik qoǵam qarap otyrǵan joq. Atyraý oblysynda taǵy bes dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderiniń qu­ry­lystaryn qarjymen qamtamasyz etti. Bul qurylystar jaıynda erekshe aıta ketetin jáıt, olardyń shaǵyn eldi mekenderde sa­lynýy. Alys aýyldarda sportty jandan­dyrý asa mańyzǵa ıe jumys ekenin jurttyń bári aıtady. Biraq soǵan oraı jumys jasap otyrǵan uıymdar men jekeler joqtyń qasy desek te bolady. Aksıonerlik qoǵamnyń bul jumysy osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa septigin tıgizeri sózsiz. Oǵan 301,5 mln. teńge jumsaldy. Kompanııanyń arqasynda Atyraý jáne Aqsaı selolyq okrýgterinde, Inder aýdanynyń Esbol aýylynda, Jylyoı aýdanynyń Jańaqaraton aýylynda, sondaı-aq, Mahambet aýdanynyń Almaly aýylynda dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi sa­lyndy. Qandastarǵa qamqorlyq «Tóńirekshiń» aýmaǵynda aýyl sharýa­shylyǵymen shuǵyldanatyn shetten kelgen qandastarǵa arnap 1500 jumys ornyn qurý úshin úshjaqty kelisimge sáıkes, «Jaryl­qaý» qoryna 40 mln. teńge bólindi. Jáne de Mańǵystaý oblysy ákimdigimen bekitilgen áleýmettik áriptestik týraly kelisim-shart boıynsha Jańaózen qalasyndaǵy «Janarys» tigin fabrıkasynan arnaıy jumysshylar kıimderin tigý úshin oralman áıelderdiń qoly bos otyrmasy úshin 703,5 mln. teńge jumsap, qosymsha jumys ornyn ashyp berdi. Qandastar úshin jasalǵan qaıyrly iske halyq qashanda rıza. Tize qosqan tirlik oń «QMG»BО́» AQ jyl saıyn Mańǵystaý oblysy ákimdigimen bekitilgen áleýmettik áriptestik týraly kelisim-shart boıynsha biraz jobalardy qarjylandyrdy. Osy jyly taza paıda esebinen 200 mln. teńgege Jańaózen qalasynan 850 áleýmettik jumys ornyn qurdy, 813,5 mln. teńgege 200 páterli turǵyn úıdiń qurylysyn qarjylandyrdy. Jalpy alǵanda, áleýmettik áriptestik baǵdar­lamalary aıasynda Mańǵystaý oblysyna aksıonerlik qoǵam sońǵy úsh jylda 2,2 mlrd. teńge bóldi. Osy baǵdarlama aıasynda 2011 jyly segiz sharýashylyq-turmystyq keshen, úsh ashana, on operatorlar blogyn salyp, paıdalanýǵa berdi. Al úsh jyl ishinde, ıaǵnı 2009-2011 jyldary osy baǵdarlama boıynsha aksıonerlik qoǵam 4,5 mlrd. teńgeden asa aqsha jumsady. Nátıjesinde jıyrmadan astam iri nysandar boı kóterdi. Kompanııa sondaı-aq jyl saıyn kommer­sııalyq emes uıymdar men jeke tulǵalarǵa qaıyrymdylyq jáne demeýshilik kómek kór­setýmen qatar, elimiz aýmaǵynda áleýmet­tik-mańyzdy is-sharalar ótkizýge demeýshilik jasaıdy. 2011 jyly «QMG» BО́» aksıonerlik qoǵamy osyndaı isterge 700 mln. teńge bóldi. Osyndaı negizdegi ıgi sharalardyń anyq kórsetkishi retinde kompanııa byltyr «Altyn júrek» ulttyq qoǵamdyq syıly­ǵynyń «Jyl uıymy» nomınasııasy boıynsha laýreaty atandy.

EGEMENDIK –  TÁŃIR SYIY!

Bıyl barsha Qazaqstan hal­qy úshin óte qasterli de merekeli jyl. Babalarymyz ǵasyrlar boıy armandaǵan azattyqqa qolymyz jetti. Baq qusy basymyzǵa qondy. Kók týy jelbiregen egemen eldiń aýasymen tynystaýǵa taǵdyr jazbaǵan talaı atalarymyz kókiregin bostandyqqa degen saǵynysh sarǵaıtyp, bul jalǵannan ótti.

Árıne, pende bolǵasyn kún­delikti kúıbeń tirshilikpen bas qatyryp júrip, eldik týraly, egemendiktiń qanshalyqty qıyn­dyqpen kelgeni týraly kóp oılana bermeımiz. Oı muhı­tyna súńgiseń táýelsizdiktiń qadirin túsingendeı bolasyń. Sebebi, egemen el bolý – kez kel­gen ulttyń peshenesine jazyl­maǵan Táńir syıy. Taıaýda ǵana Fransııa asta­nasy – Parıj qalasynda aýyr atletterdiń álemdik dodasy ótti. Muny teleekran arqyly bárimiz tamashaladyq. Bizdiń otan­das sportshylarymyzdyń jeńi­sine qýandyq, múlt ketken jerin kórgende solarmen birge qınaldyq. Táýelsiz Qazaq memleketiniń kók týy jelbirep, Ánuranymyz shyrqalǵanda chempıon atanǵan Ilıa Ilınniń kóz jasyn tııa almaı, úlken tebireniste turǵanyn kórip, meniń kóńilim tolqydy. О́ıtkeni, keshe ǵana táýelsizdiktiń tuǵyryn bekemdep, derbes memleket bolǵan eldiń ulandarynyń jeńis shyńyn baǵyndyrýy bizdiń álem aldyndaǵy abyroıymyzdy taǵy bir kóterip tastady. Árıne, ár qazaq azamatynyń sportshy bolyp, Ánuranymyzdy shyrqatyp, chempıon bolýy múm­kin emes. Sondyqtan, meniń oıym­sha, eger biz Otan aldyn­daǵy jaýapkershiligimizdi sezinip, munaıymyzdy óndirip júrsek, biz baǵyndyrǵan jeńis shyńy  sol bolmaq. Barsha munaıshylar qaýymyn, otandastarymdy qasterli merekemen shyn júrekten quttyqtaı­myn. Týymyz máńgi kókte jelbiresin, azattyq rýhy asqaqtaı bergeı! Nurbıbi ERBOLATOVA,«О́zenmunaıgaz» О́F MО́QjTKJB tokar-temir tesýshi.

* * *

Táýelsizdik alyp, tól teń­gemizdi shyǵaryp, qýanyshpen tol­qyp júrgenimiz keshe ǵana sııaqty edi. Mine, osy jyly azat­tyqtyń araıly tańy atqa­nyna da 20 jyl boldy. Ege­mendiktiń alǵashqy jyldarynda bolǵan qoǵamdaǵy qıyndyqty eshkim umy­ta qoımaǵan bolar. Jalaqy­nyń ornyna az ǵana mólsherde azyq-túlik alyp, nan alý úshin dúkenderde shetsiz-sheksiz kezekterde turdyq. Degenmen, el turmysynyń tuń­ǵıyq­qa qulaýy bizdi esh ja­sytqan joq bolatyn. Sebebi, ol kezde bizdi qaırat­tan­dyrǵan táýelsizdik rýhy edi. Biz bolashaǵymyzdyń jarqyn bolatynyna sendik. Keńes mem­­leketiniń qanatynda bol­ǵan Qazaqstannyń azǵantaı ǵana jyldyń ishinde damýdyń dańǵyl jolynan ótedi dep ol kezde kim oılaǵan?! Dál osydan 20 jyl bu­ryn munaıshylar da elmen birge qıyndyqty kórdi. Ju­mys­ta qorektenetin taǵamy­myz­dy úıden pisirip alyp ketip ish­tik, ashanalarda ydys-aıaqtyń jetispeýshiliginen shy­­ny bankilermen shaı da ishkenbiz. Qazir О́zen ken or­nynyń túk­pir-túkpirinen sa­ly­nyp jat­qan sáýletti ashanalar men turmystyq-sha­rýashylyq keshenderdi kór­gende qýanamyn. Tolar­saq­tan saz keship, munaı óndir­gen burynǵy munaıshy aǵa-apalarymyz mundaı ıgi­liktiń birinde kórgen joq. Barsha otandas baýyr­larymdy Táýelsizdik merekesimen quttyqtaımyn. Elimizde beıbitshilik bolsyn, hal­qymyz baı-qýatty bolǵaı! Jetkizgen SAQTAǴANOV, «О́zenmunaıgaz» О́F HjEB motor jóndeýshi.