Elbasy Jetisýda atqarylyp jatqan jumystarǵa oń baǵa berdi

Kásipkerlikke qoldaý kóp

Oblys ortalyǵyndaǵy Kór­me kesheni qazirgi zamanǵy ozyq úlgimen salynǵan biregeı ǵıma­rat. Qazir munda «Atameken» ult­tyq kásipkerler palatasy ob­lys­tyq fılıalynyń keńsesi orna­lasqan. Aımaqtaǵy bıznes qa­ýym­dastyqtyń basyn birik­tirip otyrǵan Kásipkerler pala­ta­synyń qyzmeti san salaly. Ásirese nıetti adamdardy kásip­kerlikke baýlý jolyndaǵy quqyq­tyq keńes berý men qujat rásim­deý jumystarynyń bir orta­lyqtan ári tegin kórsetilýine aı­maq turǵyndary dán rıza. Kásip­kerlerdi qyzyqtyrǵan saý­aldar men alańdatqan suraqtar boıynsha kórsetiletin qyzmet «bıznes ın­kýbator» júıesine negizdelip júr­giziledi. Osy maq­satta zańger, esep­shi, salyq mamany sııaqty bilik­ti keńesshilerdiń halyqpen ju­mys isteýine tolyq jaǵdaı ja­sal­ǵan. Jergilikti kásip­kerler­diń bas qosatyn shańy­raǵyna aı­nal­ǵan bul ortalyq qazir Atameken Business Citý ataýyna ıe boldy. 

Memleket basshysy osy Ata­meken Business Citý ortalyǵy­nyń jumysymen tanysyp, Kásip­kerler palatasynyń atqaryp otyrǵan qyzmetiniń nátıjesine rı­zashylyq bildirdi. Kásipkerler palatasynyń dırektory Narıman Ábilshaıyqovtyń aıtýynsha, aımaqta 100 000 shaǵyn jáne orta bıznes nysandary jemisti jumys jasaýda. 

– Kásipkerlikti qoldaýǵa baǵyt­talǵan tapsyrmańyzdy oryn­daý boıynsha tııanaqty jumys júrgizýdemiz. Byltyr bir ǵana «Bastaý» mektebinde 1 312 adam oqyp, kásipke beıimdeldi. Bul oqytý baǵdarlamasy bıyl da jalǵasyn taýyp, 19 aýdandy túgel qamtıtyn bolady. Qazirdiń ózinde 3 361 adam kásipkerlik álip­pesin úırenýge nıetti, – dedi Narı­man Ábilshaıyqov.

Atameken Business Citý orta­lyǵynyń jumysy jandanǵaly beri óńirdegi bıznestiń damýyna keń jol ashylǵan. Kásipkerliktiń órkendeýine kedergi bolatyn jaǵdaılardyń aldyn alý arqyly iskerlerdiń tabysy men jumysqa qulshynysy artyp, aımaq ekonomıkasynda jańa serpilis paıda boldy. Bıznesti sebepsiz tekserý men qoldan jasalatyn ákimshilik kedergilerge qatysty daýly isterdiń 70 paıyzdan astamy oń sheshimin taýyp otyr. Nátıjesinde kásibin alańsyz dóńgeletip, ónim óndirip otyrǵan kásipkerler qatary kóbeıdi. 

О́ńirdegi iri bıznes quryly­myna aınalǵan, et óndirýshi «Meat Processing & Service» JShS quryltaıshysy, belgili kásip­ker Baqytjan Ábdirasylov Elbasymen kezdesýge arnaıy kelip, elimizdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan qamqorlyqqa alǵysyn aıtty.

– Qurmetti Nursultan Ábish­uly, Sizdiń 2016 jyly Iranǵa jasaǵan caparyńyzda, delegasııa quramynda bolyp edim. Sol joly biz ırandyq kásipkerlermen et eksporty jóninde kelisimshartqa qol jetizgen edik. Qazir sol ýaǵ­da­lastyqty oryndap jatyrmyz. Oǵan múmkindigimiz jetedi. О́zim sharýashylyqqa et óndirýge baılanysty 2 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tarttym. Raıymbek aýdanynda 3 000 basqa arnalǵan mal bordaqylaý alańyn saldyq. Mal soıatyn ortalyq ta bar. Da­ıyn etti satatyn dúkender je­lisin de ashtyq. Jumysymyz klas­ter júıesi boıynsha júredi. Qara­saı aýdanyn da etpen qamtyp otyr­myz. Memleket óndirgen ónimi­miz­ge sýbsıdııa tólep, shyqqan shyǵy­nymyzdy ótep berip otyr, – dedi kásipker.

Elbasynyń aımaqtaǵy ag­rarlyq salanyń damýyna qatysty qoıǵan suraqtaryna tııanaqty jaýap bergen oblys ákimi Amandyq Batalov óńirdegi aýyl sharýashylyǵynyń búgingi aıaq alysyna toqtaldy. Byltyr bul sala boıynsha jalpy óndirilgen ónim kólemi 647,6 mlrd teńgeni quraǵan. Bıylǵy boljam boıynsha ol 704,9 mlrd teńgege jetpek. 

– Aýyl sharýashylyǵyna ınvestısııa quıýǵa yntaly taraptar qatary kóbeıip keledi. О́tken jyly salaǵa ınvestısııa tartý 42,7 mlrd teńgeni qurasa, bıyl 53,9 mlrd teńgege jetedi. Bul elimizdegi ınvestısııalyq qolaıly klımattyń qalyptasqanynyń arqasynda múmkin bolyp otyr, – dep málimdedi Amandyq Batalov.

Memleket basshysy Nur­sultan Nazarbaev aralap kórgen kelesi nysan Saltanat saraıy boldy. Jaqynda ǵana qoldanysqa berilgen qos qabatty ǵımarat jer­gilikti bıýdjet esebinen salynǵan. Saraıda neke qııatyn arnaıy zal men konferensııa ótkizetin oryn bar. Sondaı-aq Prezıdentke Taldyqorǵan qalasyndaǵy qurylysy qyzý júrgizilip jatqan áleýmettik nysandar men jańa teatr ǵımaratynyń jobasy tanystyryldy. Bul nysandardyń birazy memleket pen jekemenshik áriptestigi aıasynda salynýda. 

Aýdandar ekonomıkasyna aıryqsha nazar qajet

Jumys sapary aıasynda BAQ ókilderi úshin brıfıng ótkizgen Memleket basshysy óńirdi da­m­ytýdyń negizgi baǵyttary jáne sa­­parynyń qorytyndylary bo­ıynsha oblys basshylyǵyna be­ril­gen tapsyrmalar jóninde aıt­ty.

– Meniń tapsyrmalarymnyń bári oblysta tolyq oryndalýda. Bul óńirdegi jumystardyń bastamasy jaqsy dep sanaımyn. Úsh jylda 3 mıllıon sharshy metr­den astam turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Tek byltyrdyń ózinde 35 mektep salyndy, – deıdi Elbasy.

Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti «Bes áleýmettik bas­ta­manyń» óńirdegi iske asyrylý barysyna oń baǵa berip, oblys­tyń týrıstik áleýetin damytý qajettigi týraly aıtty.

– Jumys saparym barysynda Alakólge baryp, onyń týrıstik klasterimen tanystym. Barsha qazaqstandyqtarǵa bizde tamasha demalys orny bar ekenin aıtqym keledi. Bul jer osyǵan deıin ıge­rilmegen bolatyn. Onyń ınfra­qurylymy da, qonaqúıleri de bolmaǵan edi. Búginde bul óńirde bıznes ókilderi belsendi túrde jumys isteýde. Kóldiń jaǵa­synda álemdik standarttarǵa saı keletin bes juldyzdy qonaqúı salyndy, – dedi Elbasy. Nursultan Nazarbaev óńirdegi ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýdyń qazirgi nátıjeleri men aldaǵy josparlary jóninde áńgimeledi. Sondaı-aq Elbasy óńir­diń negizgi ekonomıkalyq kórset­kishteri oń qarqyn alyp otyr­ǵanyn atap ótip, oblystyń damý barysyna toqtaldy.

– Almaty oblysy, ásirese agrarlyq salada, bárine úlgi bo­lyp otyr. О́ńir ekonomıkasy 4,2 paıyzǵa ósti, bul elimizdegi ortasha kórsetkishten joǵary. Aýyl sharýashylyǵy men qu­ry­lys salalary órkendep, iske qo­sylǵan áleýmettik nysandar kóbeıip keledi, – dedi Nursultan Nazarbaev. Sonymen birge Qazaqstan Pre­­zıdenti oblys basshylyǵy tara­­pynan erekshe nazar aýdarýdy qajet etetin mindetterge toq­taldy.

– Oblystyń búkil ekonomıkasy 3-4 aýdanda shoǵyrlanǵan. Onyń ózi tek ónerkásipti qam­tıdy. Osy aýdandar óńir eko­no­mıkasynyń 70 paıyzyn qamta­masyz etip otyr. Basqa aýdandar baıaý damýda, osy máselege nazar aý­darý kerek, – dedi Elbasy.

Sonymen qatar Nursultan Nazarbaev osy óńirde mal sha­rýa­shylyǵy men aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý sektoryn damytý qajettigi jóninde aıtty.

Alakólde týrıstik klaster qanat jaıyp keledi

Elbasynyń Jetisý óńirine sapary Alakól aýdanynan bas­tal­ǵany belgili. Alakól jaǵasynda elimizdiń týrıstik áleýetin art­tyrýǵa qatysty arnaıy jıyn ót­kizgen Prezıdent óz sózinde «Alakól – Qazaqstannyń tý­rısteri kóptep keletin jer bolýy kerek. Dál eldiń ortasyn­da, Almatyǵa da, Qaraǵandy men As­tanaǵa da jaqyn. Myna jaq­tan Balqash pen Jezqazǵanǵa da jaqyn. Bul – shıpaly kól. Sýy­nyń emdik qasıeti bar. О́te qa­jetti jer. Qazaqstandyqtar osy jerge kelip demalýy kerek...» de­gen bolatyn. Joǵaryda aıtyp ót­kenimizdeı, Taldyqorǵandaǵy kezdesý barysynda da Elbasy jergilikti kásipkerlerdi Alakól aýmaǵyn damytýǵa shaqyrdy. 

Alakólge asyqqan demalýshylar úshin barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan. Buıyrsa, týrıs­ter sany 1 mıllıon adamǵa jetpek. Kólge temir jolmen qatynas jolǵa qoıylǵan. Bıyldan bastap Alakóldegi demalys oryndaryna deıin poıyzben qatynaýǵa múmkindik bar. Elbasy osy saparynda aralap kórgenindeı, Aqshı aýylyndaǵy jańa temir jol vokzaly iske qosylmaqshy. 

– Memleket «Almaty – Tal­dyqorǵan» baǵyty boıynsha tamasha jol salyp berdi. Bul Alakól arqyly Shyǵys Qazaqstanǵa aparatyn ótpeli jol bolady. Jol salýdyń arqasynda kóp jumys orny ashylady, – dedi Memleket basshysy.

Byltyrdan beri kólge tikeleı áýe qatynasy ashylyp, ushaqpen qatynaý qyzmeti iske qosylǵan edi. Alakólge Astana, Almaty jáne Taldyqorǵan qalalary ar­qyly tikeleı áýe reısterimen barýǵa bolady. Bılet baǵasy da qoljetimdi. Týrısterdiń qyzy­ǵýshylyǵyn arttyrý úshin bılet qunynyń birshama mólsherin ob­lystyq bıýdjet esebinen sýb­sıdııalaý qarastyrylǵan. Bıyl áýe kóliginiń qyzmetin paıda­lanýshylarǵa qo­laıly jaǵdaı jasalyp, Úsharal baǵytyna Scat áýe kompanııasy qyzmet kórsete bastaıdy. Bul týraly jaqynda Almaty obly­synyń ákimi Amandyq Bata­lov Scat áýe kompanııasynyń bas­shylyǵymen júzdesýde tal­qylandy. Jaqynda Reseıdiń No­vosibir qalasynan tikeleı áýe qatynas joly ashylady dep jos­parlanyp otyr. 

Qazir Alakóldegi týrıstik klasterdi damytýǵa memleket tarapynan úlken jumystar jasalýda. Ásirese kól jaǵalaýyndaǵy ınfraqurylymdy damytý men Úsharal qalasyna deıingi joldardy kúrdeli jóndeýge qomaqty qarjy bólindi. 

Jalpy, Almaty oblysy boıynsha keıingi 4 jylda týrıstik qyzmet kórsetý kólemi eki esege ósken. Tıisinshe, qazynaǵa túsken tabys ta eselenip keledi. Mysalǵa, byltyr bıýdjetke 8,3 mıllıard teńge kiris kirgen. Bıyl bul kórsetkishti 10 mıllıard teńgege deıin jetkizýge ynta bar.

Qalmahanbet MUQAMETQALI, «Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy