Balǵyndarǵa úmit syılaıtyn ortalyq

Qolarbada bıleýden qarsylas shaq keltirmeıdi

Tirek-qımyl apparaty buzylǵan, psıho-nevrologııalyq aqaýy bar balalardy ońaltý, saýyqtyrý maqsatynda qu­ryl­ǵan ortalyqty «Týǵan jer­ge taǵzym» aksııasy aıasyn­da ómirden ótken qoǵam qaırat­keri Nurlan Qapparov pen Ámir Ýálıev sekildi azamattar óz qarajattaryna salyp, qajet­ti qural-jabdyqtarmen qamta­masyz etip, memleket qara­ma­ǵy­na bergen eken. Qazir mun­da múmkindigi shekteýli 56 bala­ǵa 92 adam qyzmet kórse­te­di. «Shyn máninde, bul ortalyqty ashý ońaı bolǵan joq. Ata-ana­lar­men jumys isteýge týra keld­i. Aýdandaǵy 57 eldi me­ken­niń bárine baryp, ata-ana­lar­men sóılestik, tú­sindir­dik. Qazirgi tańda balalar áleý­mettik-psıhologııalyq, áleý­­mettik-pedagogıkalyq, áleý­­­met­­tik-turmystyq, áleý­met­tik-medısınalyq, áleý­met­tik-quqyqtyq, áleýmettik-eko­no­mıkalyq, áleýmettik-máde­nı, áleýmettik-eńbektik degen sekildi 8 túrli qyzmet alady. Bizdegi qyzmetkerlerdiń óz jumysyna degen ynta-yqy­lasy, balalarǵa degen súıispen­shiliginiń arqasynda múmkindigi shekteýli balǵyndardyń qoǵamǵa aralasýy jeńildedi. Qoǵamdyq jumystarǵa belsendiligi artty. Mádenı is-sharalarǵa kóptep qatysa bastadyq. Qudaıǵa shúkir, júre almaǵan balalar jú­rip, sóıleı almaǵan balalar sóılep, ómirden óz joldaryn taýyp jatqany qýantady. Qa­zir ortalyqta jas maman Aı­jan Muhamadıevanyń bas­shy­lyǵy­men birqatar jumys qolǵa alynyp jatyr. Byltyr Tuńǵysh Prezıdent qory mekeme úshin óte qajet ınteraktıvti taqtany tartý etti», deıdi osy ortalyqtyń ashylýyna úlken eńbek sińirgen, joǵaryda esimderi atalǵan jomart jandarǵa habarlasyp, ǵıma­rat­ty salý jóninde ótinish bil­di­rip, qurylystyń ystyq-sýyǵy­na kúıgen, búginde mekeme dı­rek­torynyń orynbasary qyz­metin atqaratyn Ryshan Jan­kúshikova.

Ortalyq 3 pen 18 jas araly­ǵyn­daǵy múmkindigi shekteýli balalardy oblys boıynsha tegin qabyldaıdy. Munda jatyp emdeletin de, tańerteń kelip, tıisti em-domyn alyp, keshke úıine qaıtatyn da balalar bar. Mekeme qyzmetkerleri balalardy ózderi kólikpen alyp ketip, ákep tastaıdy. Ortalyqtaǵy 56 balanyń 30-y mektepke barady. Olardyń arasynda qatardaǵy balalarmen oqıtyndary da, jeke bilim alatyndary da bar. Mektepte pandýs joq bolǵandyqtan 5 bala úıde oqyp jatqan kórinedi. Ortalyqta balalardyń talantyn ashýǵa erekshe mán beriledi. Mekemede tárbıelenýshiler jaqynda qolarbada otyryp bıleýden Qazaqstan chempıonatyna qatysyp, 17 medalmen (onyń 8-i altyn, 5-ýi – qola, 4-ýi – kúmis) oralypty. «Qazir bizdiń balalar halyqaralyq jarystarǵa da shyǵa bastady. Máselen, týǵannan aıaǵy semip qalǵan 12 jastaǵy Alekseı Jýrav­lev Reseıdiń Sankt-Peter­býrg qalasynda ótken 13 mem­lekettiń ónerpazdary qatysqan qurlyqtyq saıysta altyn medal ıelendi. Lesha – óte tal­antty, aqyldy bala. Týa bit­ken daryn. Jalǵyz ózi de, juppen de bıleıdi. Bolashaqta qolarbada bıleýden ony eshkim jeńe almaıdy», deıdi bala janashyry.

Eki ınvataksı, úsh qolarba qajet

Alekseı О́skemennen Úr­jar­ǵa 4 jasynda kelgen eken. Qazaq­shasy sýdaı. Tili de qazaq­sha shyǵypty. Sankt-Peter­býrg­ke barǵanda Lesha­nyń óneri­ne reseılikter de tánti bop, «ózimiz emdep alamyz, qam­qor­lyǵymyzǵa alsaq qaı­tedi» dep qyzyǵýshylyq tany­typ­ty. Leshadan bólek Ba­ǵlan Manabaev pen Álibek Tóle­genov­ti de erekshe aıtýǵa bolady. Olar da qolarbada bıleýden buǵan deıin birneshe medal enshi­ledi. Bir ókinishtisi, júl­deden júlde bermeı júrgen talant­ty balǵyndardyń otyra­tyn qolarbasy talapqa saı kelmeıdi eken. Máselen, Alek­seıdiń otyrýyna, bı bıleý kezinde erkin, kedergisiz qozǵalýyna qolaıly qolarba Sankt-Peterbýrgte 3 myń AQSh dollary turady. «Jomarttyń qolyn joq baılaıdy» demekshi, ortalyq mundaı qolarbaǵa qol jetkize almaǵannan keıin Almaty oblysynda konsert qoıyp, odan tús­ken 1 mıllıon 128 myń teńgege jáne mesenat Raqymǵalı Qulmu­hamed bergen 500 myń teńgege qazir balalar bılep júrgen úsh qolarbany satyp alypty. 

Árıne, turǵyndar balalaryn joldyń shalǵaılyǵyna qara­maı Astanaǵa nemese Al­ma­tyǵa aparyp emdetkisi kele­tini belgili. Degen­men Úrjardaǵy ortalyq qyz­met­ker­leri lokomat sekildi robot­­tandy­rylǵan qurylǵylar meke­mege satyp alynsa, balalardy alysqa sabyltpaı ózi­miz-aq emdep, saýyqtyrar edik deıdi. «Bizde balalar massaj qabyldaıdy, fızıoem ala­dy, ártúrli jattyǵýlar jasaı­dy. Degenmen de kompıýter arqyly óziniń qımyl-áreketin kórip, sol arqyly júrýge yntalandyratyn lokomat sııaqty medısınalyq qurylǵylar qajet-aq. Onyń baǵasy da qymbat. 300 mıllıon teńge tura­dy. Sonyń arzanyn ákelse de jaqsy bolar edi», deıdi dırektordyń orynbasary.

Zeınetkerlikke shyqqan soń múmkindigi shekteýli balalardy saýyqtyrý, ońaltý isimen shuǵyldanyp kele jat­qan R.Jankúshikova oblysta qan­shama balǵyn áli kúnge deıin ata-anasynyń janynan shy­ǵa almaı, tıisti em-domyn qabyl­daı almaı otyrǵanyna alań­daı­dy. «Keıbir ata-analardy da túsinýge bolady. Árıne, kim ózi­niń baýyr eti balasyn tanymaı­tyn adamdardyń qolyna tap­syr­­ǵysy keledi. Degenmen de bala­­nyń bolashaǵyn, al­da­ǵy ómi­rin oılaý kerek qoı. 2016 jyly Abaı aýdanynyń orta­ly­ǵy Qaraýylda bolyp, ata-ana­lar­dy mekemeniń ju­my­sy­­men tanys­tyrǵan edik. Ke­z­desý­de talaı saýal­dar qoıyl­dy. Sol kezde aýyratyn balasyn biz­diń or­ta­lyqqa ákelgisi kele­tin ata-ana­lardyń az emes eke­nin baıqadym. Biraq kelýge jaǵ­daıy joq. Sondyqtan aýdan tara­py arnaıy kólik shyǵa­ryp, ata-ana­lardy balasymen bir­ge biz­ge alyp kelip kórsetse saýap­ty is bolar edi», deıdi R.Jankúshikova. 

Túıin

Ortalyqtan shyǵyp bara jat­qanda dálizde turǵan bir­ne­she velosıpedke kózimiz tús­ken. Ortalyq qyzmetkerleri bul da jany jabyrqaýly, múmkindigi shekteýli balalardy yntalandyrýdyń bir ádisi ekenin aıtqan. Mundaǵy Lesha sekildi aıaǵyn basa almaıtyn balǵyndar álgi shaıtan arbalardy qolmen aınaldyryp, oınaıdy eken... 

Ǵımarattan shyǵarda álgi velosıpedterge taǵy da kóz saldym. Kóz saldym da, mun­daǵy 56 balanyń barlyǵy syrqat­tarynan qulan-taza aıyǵyp, osy velosıpedterge otyryp, jeldeı júıtkise dep tiledim.

Balalar – perishte ǵoı. Perishte tilegi oryndalar. 

Azamat QASYM, «Egemen Qazaqstan»

Shyǵys Qazaqstan oblysy, Úrjar aýdany,  Aqjar aýyly