2014 jyl. Fýtboldan Brazılııada ótken álem chempıonatynyń toptyq týrnıri. Kýıaba qalasyndaǵy «Arena Pantanal» stadıonynda ótken Kolýmbııa men Japonııa quramalary arasyndaǵy kezdesýdiń 85-mınýtynda qaqpashylar almasyp, alańǵa atyshýly Farıd Mandragon shyqty. Osylaısha, 43 jastaǵy Ońtústik Amerıka qurlyǵy ókiliniń esimi dúnıejúzilik dop dodasynda óner kórsetken eń ardager fýtbolshy retinde tarıhta qaldy.
Ústimizdegi jyldyń 15 maýsymy men 15 shildesi aralyǵynda Reseıde ótetin álem chempıonatynda joǵaryda atalǵan rekordtyń buzylatyn túri bar. Olaı deýge negiz, araǵa baqandaı 28 jyl salyp, mýndıalmen qaıta qaýyshqan Egıpet ulttyq quramasynyń sapynda 45 jastaǵy ardager oıynshynyń óner kórsetýi ábden múmkin. Ol – mysyrlyq komandanyń negizgi qaqpashysy Essam ál-Hadarı.
1973 jyldyń 15 qańtarynda Jerorta teńizi men Nil ózeniniń saǵasynda ornalasqan Dýmıat qalasynyń mańyndaǵy Kafrde dúnıege kelgen Essam óz eliniń birqatar beldi komandalarymen qatar, Shveısarııanyń «Son», Sýdannyń «Ál-Merrreıh» jáne Saýd Arabııasynyń «Ál-Taavýn» klýbtarynda óner kórsetti. Aıtýly komandalarmen birge ol tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizdi. Elishilik birinshilikterde talaı márte top jardy. Afrıka chempıondar kýbogy men sýperkýbogyn úsh retten oljalady. Arabtar sýperkýbogyn eki márte tóbesine kóterdi. Al sol tabystarynyń arasyndaǵy eń irisi – Egıpettiń «Ál-Ahlıniń» sapynda 2006 jyly Japonııada ótken klýbtyq álem chempıonatynda qola medaldi ıelenýi.
1996 jyly Essam ál-Hadarı Egıpet qurama komandasyna qabyldandy. Bul rette de ol aıshyqty ónerimen kózge túsip, óz otandastarymen birge talaı bıik belesti baǵyndyrdy. Atap aıtsaq, Afrıka ulttary kýbogy jolyndaǵy jarysta qara qurlyq kókjaldarynyń barlyǵyn qapy qaldyryp, 4 márte (1998, 2006, 2008, 2010) bas júldeni oljalady. Osy oraıda, 2006 jyly Egıpette jalaýy jelbiregen Afrıka ulttary kýbogynyń aqtyq saıysy jaıynda azdy-kemdi aıta ketsek, esh artyǵy joq dep oılaımyz. Aıtýly jarystyń bas júldesi úshin básekede jarys qojaıyndary men Kot-d’Ivýar quramalary kúsh synasyp, negizgi jáne qosymsha ýaqytta jeńimpazdy anyqtaı almady. 11 metrlik aıyp dobyn soǵý barysynda qaqpashy ál-Hadarı alǵashynda dańqty Dıde Drogbanyń, ile-shala taǵy bir myqty oıynshy Bakarı Koneniń soqqylaryn keri qaıtaryp, jergilikti jankúıerlerdi shattyq pen qýanyshqa bólegen edi.
Essam óz elinde erekshe qurmetke ıe. Egıpette ony eńkeıgen qarttan eńbektegen balaǵa deıin jaqsy tanıdy, pir tutady. О́z eliniń ulttyq quramasy sapynda ol tapjylmaı 22 jyl boıy óner kórsetip, 156 ret jasyl alańǵa shyqty. Bul – álemdik fýtbolda tym sırek kezdesetin oqıǵa. Sol ýaqyt aralyǵynda ol talaı ret Egıpettiń teńdessiz qaqpashysy retinde tanylyp, 2001 jáne 2006 jyldary Afrıkanyń úzdigi atandy. Búgingi tańdaǵy teńbil dop sheberleri arasynan osy kórsetkish jaǵynan onymen tek Djanlýıdjı Býffon ǵana teńese alady. Italııanyń maqtanyshy osy kúnge deıin 176 ret jasyl alańǵa shyqan eken. Bul rette ol mysyrlyqtyń aldyn orap tur. Desek te ál-Hadarı Egıpet quramasynyń jeıdesin 1996 jyly kıse, Býffon bir jyl ótkennen keıin ǵana óz eliniń bas komandasy qataryna qabyldandy. Osy jaǵynan alǵanda Essamnyń kóshi ilgeri.
О́z tarıhynda Egıpet fýtbolshylary eki ret qana álem chempıonatynda óner kórsetti. 1934 jáne 1990 jyldary. Osy jarystyń ekeýinde de olar birde-bir ret jeńiske jetken joq. Al bıylǵy dodada sol olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa tamasha múmkindik týyp tur. Quramynda Muhammed Salahtaı surmergeni, Essam ál-Hadrıdeı qaqpashysy jáne kúlli Mysyr halqyn qýantýǵa qushtarlanyp otyrǵan rýhy bıik basqa da ór minezdi oıynshylary bar azýly komandanyń Reseı jerinde óz jankúıerlerin qýantatynyna senimdimiz.
Ǵalym SÚLEIMEN, «Egemen Qazaqstan»