Mańǵystaý mýzykalyq drama teatry – elimizdegi eń jas teatrlardyń biri. 2002 jyly Aqtaý qalasynda ótken Qazaqstan jastarynyń forýmyna arnaıy kelgen Memleket basshysy N.Nazarbaevqa jastar Mańǵystaýda teatr ashý týraly usynys aıtqan bolatyn. Elbasy tapsyrmasymen 2003 jyly 21 naýryzda Aqtaý qalasynyń ortalyǵynan búgin mańǵystaýlyqtar men teatr salasy qyzmetkerleri 15 jyldyq mereıtoıyn atap ótip jatqan mýzykalyq-drama teatry ashyldy.
Mamandar aldynda teatr ashý úshin aldymen akterler tabý máselesi turdy. Osy oı jeteginde teatrdy qurylǵan kúnnen búginge deıin jemisti basqaryp kele jatqan basshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, «Odaq mádenıetiniń úzdik qyzmetkeri», «Qurmet» ordeniniń ıegeri Nurnııaz Muqanov T.Júrgenov atyndaǵy О́ner akademııasyna arnaıy baryp, jas túlekterdi jańa teatrǵa jumysqa shaqyrdy. Oqý ornyn bitirgen boıda Mańǵystaýdy betke alǵan óndirdeı jas 50 akter kele iske kiristi. Tájirıbeli basshyǵa talapty jastar – akterler men jas rejısser jolyqty. Rejısserlik tizgindi qolyna alǵan Gúlsına Merǵalıeva akterlermen birge tynbaı jumystanyp, Ǵ.Músirepovtiń «Qyz Jibek» jáne T.Álipbaevtyń «Tomırıs» shyǵarmalarymen sahna shymyldyǵyn ashty. Qazir teatrǵa jas mamandardyń qyzmetke kelýi turaqty sıpat aldy. Jas, jańashyl, jetistikteri mol, jospar-jobalary kúrdeli teatrǵa jastardyń qyzyǵýshylyǵy basym.
On bes jyl teatr ujymy úshin shynaıy izdenistiń, qalyptasýdyń kezeńi boldy, olar kórermen kóńilinen shyǵýdy basty orynǵa qoıdy. Kórermen júregine jol tabý qajettigi teatr basshylyǵy men akterleriniń árbir qoıylymǵa, árbir sóz ben áreketke, tipti sahnanyń taqyrypqa saı bezendirilýi men keıipkerlerdiń tartymdy kostıýmderine degen talapty, ózindik syndy kúsheıtti. Búginde álem jáne qazaq klassıkteriniń 72 shyǵarmasyn sahnalap, respýblıkalyq, halyqaralyq teatr baıqaýlarynda birneshe márte top jaryp, júlde enshilegen, respýblıkadaǵy úzdik úsh teatrdyń biri sanalǵan teatr jetistiginde osy shymyr syn, tegeýrindi talap jáne jurt aldyndaǵy jaýapkershilik pen sahnaǵa degen qurmet jatyr.
Jastar oıy men oınaýynyń jemisi – 2004 jyly eklektıka janrynda Abaıdyń 38-shi qara sózi jelisinde sahnalanǵan «38 nemese Qaraqurt» qoıylymy VII «Shabyt» halyqaralyq shyǵarmashyl jastar festıvalinde, 2009 jyly Qazan qalasynda Túrki halyqtarynyń IH halyqaralyq «Naýryz» festıvalinde, 2007 jyly A.S.Pýshkınniń «Mosart ı Salerı» pesasy negizinde daıyndalǵan «Ilı Mosart? Ilı Salerı?» spektakli Kaır qalasynda ótken halyqaralyq eksperımentaldy teatrlar festıvalinde, Á.Kekilbaev «Shyńyraý» povesi boıynsha jazylǵan dramalyq qoıylymnyń 2016 jyly Aqtaý qalasynda ótken «Ábish álemi» Birinshi respýblıkalyq teatr festıvalinde Bas júldeni ıelenýi – teatrdyń shyǵarmashylyq tegeýrininiń qanshalyqty kóterilgendigin aıǵaqtaıtyn dálel. Al teatr ujymy enshilegen aldyńǵy oryndar men arnaýly júldelerdi sanamalap jatýdyń ózi artyq. 2006 jyly atalmysh óner ordasyna belgili akter Nurmuhan Jantórınniń esimi berilýi – mańǵystaýlyqtardy bir mereılendirse, akterlerdi qanattandyra tústi. Teatrlyqtar jurtshylyqqa tek sahnada qoıylym usynýmen ǵana shektelmeı, óńirdiń, elimizdiń mádenı-qoǵamdyq ómirine belsene aralasyp, túrli deńgeıdegi alýan sharalardyń bel ortasynan tabylatyndyǵymen de qýantady.
Teatr jumysy tek sahnadaǵy akterlerdiń qyzmetimen ǵana shektelmeıdi, ujym aıasynda kıim, aıaq kıim jáne aǵash sehtary, grımdeý, rekvızıt, kostıýmder bólimderi, qoıylym jáne kórkemdeý býtafor sehy, jaryq berý jáne dybys sehy degen san-sapat bólimder eńbek etip, qoıylym mazmunynyń óz deńgeıinde ashylýyna sandaǵan adamdar migirsiz jumylýda. Mańǵystaý teatry ǵımaratynyń keń qanatty jumysqa tarlyq etip, keı jaǵdaılarda múmkindikti shektep qoıatynyna qaramastan, ujym ózara uıymshyl, aldyna qoıǵan maqsatqa jetý jolynda judyryqtaı jumyla túsedi.
N.Jantórın atyndaǵy Mańǵystaý oblystyq mýzykalyq-drama teatry 15 jyldyq mereıtoıyn saltanatty jaǵdaıda atap ótti. «Teatr álemi» sharasynda teatr ujymy qyzyl kilemmen júrip ótse, belgili akterlerge arnaıy marapattar tabystaldy. On bes jyldyq tarıhtan syr sherter kórme jasaqtalyp, belsendi, sheber akterlerdiń kitaby jaryq kórdi.
Saltanatty sharada teatr jumysyn joǵary baǵalaǵan Mańǵystaý oblysynyń ákimi E.Toǵjanov ujymǵa sý jańa avtobýsty syıǵa tartyp, memlekettik «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda bıyl qyrkúıek aıynda Qazaqstannyń halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty N.Jantórınniń 90 jyldyq mereıtoıy aıasynda Kaspıı jaǵalaýy elderiniń II halyqaralyq teatr festıvalin ótkizý josparlanǵanyn jetkizdi.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy