Keshe Mınıstrlikter úıiniń Májilis zalynda 71-shi Halyqaralyq Kann kınofestıvalinde «Úzdik áıel róli» atalymynda júldeger atanǵan qazaq qyzy Samal Eslıamova men aktrısa oınaǵan «Aıka» fılminiń rejısseri Sergeı Dvorsevoıdyń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti. Aıtýly is-sharaǵa Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly arnaıy qatysyp, jýrnalısterdiń suraǵyna jaýap berdi.
– Árıne, bárimiz úshin búgin erekshe sát. Ony zor maqtanyshpen aıtqymyz keledi. О́ıtkeni otandasymyz Samal Eslıamova 71-shi Kann kınofestıvalinde áıel beınesin úzdik somdaǵan aktrısa retinde kıno salasyndaǵy mártebeli marapatty jeńip aldy. Bul – eń aldymen, qazaq óneriniń, jalpy qazaqtyń jeńisi. Keńes odaǵy kezinde postkeńestik elder arasynda mundaı marapat buryn-sońdy bolǵan emes» – dep Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly atalmysh kınofestıvaldiń álemdik kınonaryqtaǵy orny men mańyzyna jáne bul jeńistiń ulttyq kıno óneriniń zor jetistigi ekenine basa toqtalyp, quttyqtaýyn jetkizdi.
Iá, kúni keshe Fransııada ótken Kann kınofestıvali Alash úshin úlken óner oqıǵasyna aınalǵany sózsiz. Qazaqtyń talantty qyzy Samal Eslıamova aıtýly kıno dýmanynda top jaryp, «Úzdik áıel róli» atalymynda júldeger atanǵanyn estigende, qýanbaǵan qazaq kemde-kem. «Aqsarbas!» dep bórkimizdi aspanǵa attyq! Qalaısha qýanbassyń, Eýropanyń basty kınoforýmy qazaqty úzdik dep moıyndady. Sóıtip kınorejısser Sergeı Dvorsevoıdyń «Aıka» fılmi kınofestıval sarapshylarynyń biraýyzdan qoldaýyna ıe boldy.
– Birneshe kúnnen beri tolassyz kelip jatqan quttyqtaýlar kóńilimdi erekshe qýanyshqa bóledi. Týǵan elińniń yqylasyn sezinýden asqan baqyt joq ekenin osy sanaýly kúnniń ishinde shyn sezinip úlgerdim. Árdaıym qoldap, jeńisińe shyn qýana biletin týyp-ósken ólkem, el-jurtyma zor rızashylyǵymdy bildiremin», – dep Samal Eslıamova jıynda barsha qazaq eline óz alǵysyn joldady.
Soltústik Qazaqstan oblysynda ómirge kelip, Petropavl qalasyndaǵy óner kolledjine akter mamandyǵy boıynsha oqýǵa qabyldanǵan bolashaq óner ıesi keıin bilimin Máskeýdegi irgeli oqý orny – Reseıdiń teatr óneri ýnıversıtetinde (GITIS) jalǵastyrady. Oqýy men túsirilim alańyndaǵy jumysty qatar alyp júrip, aldyna bıik maqsattar da qoıyp úlgeredi. Ol maqsatynyń biri – osy «Aıka» fılminiń jetistigi bolatyn. Rejısser Sergeı Dvorsevoı aktrısany alǵashqy túsirilim prosesi bastalǵan sátten-aq turaqtylyqqa, sapaly nátıjege jumys isteýge tárbıeleıdi. Kásibı maman retindegi keńesin aıamaıdy. Sol úshin de aktrısa «Aıka» fılmi túsirilgen 6 jyldyń bederinde usynylǵan talaı aýqymdy jobalardan bas tartyp, atalmysh róline barynsha adaldyq tanytypty. Bul sheshim óner ıesin shyǵarmashylyq turǵyda shıyryqtyryp, psıhologııalyq drama aktrısasy retinde jan dúnıesin baıytyp, tereńdete túskeni anyq. Muny fılm rejısseri Sergeı Dvorsevoı da aıryqsha atap ótti.
– Men Samaldy birinshi ret «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń ónimi – «Tıýlpan» fılminiń kastınginde kórdim. Ol kezde Samal nebári 19 jasta bolatyn. Shyǵarmashylyq adamynda ishki sezim qatty damyǵan ǵoı, Samaldy alǵash kórgende-aq meniń fılmime dál osy aktrısa kerektigin túsinip, basty rólge bekittim. Túısigim aldamapty. Keıin Samalǵa laıyqtaı otyryp «Aıka» fılminiń ssenarııin jazdyq. Máskeýge kelip qıyn taǵdyrdy basynan keshken emıgrant qyrǵyz qyzynyń taýqymetti taǵdyry baıandalatyn fılm solaı ómirge kelgen bolatyn», – dep rejısser túsirilim jumysynyń barysyn baıandap ótti.
Arthaýs baǵytynda túsirilgen bul fılmniń jalpy bıýdjet qory 2.5 mıllıon eýrony quraıdy. Aktrısa úshin «Aıka» fılminiń salmaǵy da, jaýapkershiligi de úlken boldy. Róliniń shynaıy shyǵýy úshin Samal rejısserdiń keńesimen birshama ýaqyt Qyrǵyzstanǵa baryp ómir súrip, ulttyń mentalıteti men jalpy tabıǵatyn zertteıdi. Bul jerde taǵy bir erekshe atap óterlik jaıt, áli ana atanyp úlgermegen boıjetken qos fılmde de ana rólin keskindeıdi. Onyń ózi de aktrısadan jiti izdenisti talap etedi. Biraq árdaıym alǵan betinen qaıtpaıtyn, maqsatyna jetpeı tynbaıtyn ójet qyz qos rólin de óz bıiginde alyp shyǵady. Nátıjesi – mine, kóz aldymyzda!
2008 jyly túsirilgen «Tıýlpan» fılmi (rejısseri – Sergeı Dvorsevoı) óz kezeginde Kann kınofestıvalinde «Aıryqsha kózqaras» nomınasııasynda top jarsa, araǵa birneshe jyl salyp túsirilgen «Aıka» fılmindegi Samaldyń izdenisi taǵy da kınosynshylardyń nazarynan tys qalmady. Baıqaý qorytyndysy boıynsha qazylar alqasy biraýyzdan «Úzdik áıel róli» atalymyndaǵy júldeni qazaq qyzynyń qanjyǵasyna baılap berdi.
– Oılap qarasam, maǵan únemi analar róli buıyrady eken. Eń alǵash 19 jasymda túsken «Tıýlpan» fılminde 3 balanyń anasyn somdasam, «Aıka» kınotýyndysynda da balasyn ómirge ákele salyp, odan bas tartqan jas qyzdyń beınesin keıiptedim. Ońaı boldy demeımin. Úlken izdenisti talap etti. Biraq sonyń nátıjesinde kıno ónerine basqa, baıypty kózqaraspen, jaýapkershilikpen qarap úırendim», – deıdi aktrısa.
Iá, qaı kezde de mańdaı ter eńbektiń óteýi bolǵan. Halyqaralyq Kann kınofestıvalinde Alash eliniń abyroıyn asqaqtatyp, álem nazary qazaq halqyna burylyp jatsa – ony qarshadaı qazaq qyzy Samal Eslıamovanyń tynymsyz izdenisi men ónerge degen zor súıispenshiliginiń jemisi dep baǵalaý kerek. Bul jeńis, sózsiz, qazaq óneriniń jeńisi!
Nazerke JUMABAI,
Sýretti túsirgen Erlan OMAR,
«Egemen Qazaqstan»