Stadıonǵa jarymaǵan Mańǵystaý

Áleýmettik jelide qaljyń­dap, astarly mysqalmen pikir jazýshylardyń biri: «Kaspıı» sonaý alystaǵy Shymkentke baryp oınaǵansha, túbinde tıip turǵan Bakýge baryp oınaı sal­maı ma?» depti. Jalpy, qa­zaq fýtbolynda qısynsyz áńgi­me kóp qoı. Biraq, mynaý endi eshbir aqylǵa syımaıtyn jaǵ­daı. Fýtbol negizi o bastan jan­kúıer­ler úshin arnalǵan oıyn. Sta­dıonǵa baryp, trıbýna tolty­ryp otyratyn kórermen bolmasa, ol fýtbol kimge kerek? Kórer­mensiz ótken spektakl sekil­di bolmaı ma?

Al negizi «Kaspıı» klýbynyń tarıhy baı. Kezinde ájeptáýir dúr­kiregen de edi. 1996 jyly bul komandanyń bapkeri ataqty Qur­ban Berdyev bolǵan. Sársen Kel­janov ekeýi buryn-sońdy qazaq dalasynda bolmaǵan erekshe taktıka quryp, fýtbolshylardy daıarlaýdyń sony ádis­temesin qoldanǵan. Sol jy­ly «Munaıshy» komandasy Qazaq­stan kýbogynyń fına­lynda oı­nady. Quramynda keıin­nen «Dınamo» (Kıev) sapyn­da jar­qyldaǵan Ivan Iаrem­chýk, ta­nymal bapker bolyp júrgen Dmıt­rıı Ogaı, «Dına­moda» (Más­keý) ter tókken Vla­dımır Ry­­kov sekildi fýtbolshylary bar edi. Sol jyly mań­ǵys­­­­taý­lyq klýb «QazMunaıGaz» kom­­pa­nııa- ­sy­nyń demeýshiligimen ishki birin- ­shilikte 4-oryn aldy. Qa­zaq­stan Prezıdenti kýbogy­na qa­ty­syp, Brazılııanyń «Flý­mı­nen­se» komandasyn 2:0 esebimen jeńdi.

Biraq, keıinnen qarjy máse­lesi qıyndap, komanda aýyr kezeń­derdi bastan ótkerdi. 1998 jy­ly «Kaspıı» stadıonyna jasan­dy alań tóselinip, koman­da óz alańyndaǵy oıyndaryn sonda ótkizip júrdi. 2001 jylǵa deıin jergilikti klýb Qazaqstan premer-lıgasynda oınady. Odan beri minekeı 17 jyl bo­ıy birinshi lıganyń turaqty qaty­sýshysy. Tozyǵy jetken stadıonǵa 2005 jyly qaıtadan ja­ńa jasandy alań tóselinip, ól­mestiń kúnin keship júredi. Alaı­da, ol alań áli kúnge deıin jańar­tylmaı, 13 jyl boıy tapjyl­maı turdy. Mine, sonyń saldary­nan «Kaspıı» stadıony talap­tarǵa saı kelmeı, fýtbol match­taryn ótkize almaıtyn boldy. 2017 jyldan bastap «Kas­­pıı» klýby oıyndaryn Shym­­kentke baryp ótkizip júr. О́ıt­­ke­ni shyraıly Shymqalada jat­ty­ǵý jasaıtyn baza da, oıyn­dar ótkizetin stadıondar da jetki­likti. Al Mańǵystaý oblysy fýt­bolynyń kúni jalǵyz osy «Kas­pıı» stadıo­nyna qarap otyr.

Ǵalymjan BALTILEÝ,  «Kas­pıı» FK prezıdenti:

– Bul stadıon jergilikti ákimdiktiń balansynda.Biz ol jerge baryp jóndeý ju­­mys­­taryn júrgize almaımyz. Ákim­dik qashan jóndeıdi – sol kez­de oınaı alamyz. Ja­qyn arada stadıon fýtbol klýby­nyń balansyna ótedi degen áńgime bar. Solaı bolsa tipti jaq­sy bolar edi. Endi qurylys ju­mys­tarynyń bitkenin kútemiz. Ákimdik áıteýir jeke kásip­kerlerdi tartyp, stadıon­dy qalypqa keltireıin dep jatyr. Birinshi lıganyń ekinshi aı­nalymy bastalǵan kezde óz alańymyzdaǵy matchtardy qaı­tadan Aqtaýda oınaıtyn shy­ǵarmyz dep kútip otyrmyz.

Stadıonǵa jaýapty ob­lys­tyq ákimdik ótken jyldan beri sharq uryp, qurylysqa kerekti qarajatty izdestirgen. Túbinde jergilikti kásipkerler bas qosyp, stadıondy qalpyna keltirý úshin jumyla kirisken. Endi mamyr aıynyń sońyna deıin barlyǵy josparǵa enip, kelesi aıdyń sońynda stadıon paıdalanýǵa berilmek. Ol úshin zamanaýı sońǵy úlgidegi jasandy alań men oǵan tóselinetin qıyrshyq Reseıden kelýi tıis.

Nurbek QARABALAEV, Mań­ǵystaý oblystyq dáne­shy­nyq­tyrý jáne sport basqar­masynyń basshysy:

– Oblys ákimi Eraly Toǵ­ja­nov qyzmetke kelgeli beri birinshi kezekte osy máseleni she­shýdi tapsyrdy. Biz birden iske kirisip kettik. Kúni keshe ǵana oblys basshysy stadıonǵa kelip, qurylys jumystarynyń bastalǵanyn tekserdi. Jaqyn aralyqta barlyǵy qalpyna keltiriledi. Stadıonnyń jasandy alańnan ózge de jóndeýdi qajet etetin tustary bar. Jaryq máselesi, kıim aýysty­ra­tyn bólmeleri, bapkerler otyratyn tehnıkalyq aımaq­tardyń barlyǵy túgel jón­deledi. Eger stadıon qalpyna kelip, komandamyz Aq­taýǵa qaı­ta oralsa, klýbtyń da pre­mer-lıgaǵa shyǵý má­se­lesin qaras­tyratyn bolamyz.

Sońǵy 17 jyl boıy premer-lıgany kórmegen klýbtyń bıyl da joǵary topqa qosylatyn shamasy joq. Úmit birjolata úzilgen. Sebebi komanda qazir 12 ujym oınaıtyn birinshi lıgada sońǵy 12-orynda kele jatyr. Materıaldyq jáne tehnıkalyq baza qalpyna keltirilse, jyldyń sońyna qaraı «Kaspııdiń» qaıta órleýi talqylanady. Qazirgi kúni komandanyń negizgi bóligi jer­gilikti jastardan quralǵan. Onyń tórteýi: qaqpashy Ol­jas Muqanov, qorǵaýshy Aı­dar Hýs­nadınov, jartylaı qor­ǵaý­shylar Maqsat Táıkenov, Aı­sa Sársenǵalıevter «Ole Bra­zıl» jobasy boıynsha Brazı­lııa­dan tálim alyp kelgender. Ko­manda bas bapkeri – Asqar Kel­janov. Oıynshylar tizimine kóz jú­girtseńiz Kot D`Ivýarlyq legıoner Dramane Kone men Magomed Ýzdenovten basqasy túge­limen ózimizdiń qarakózder.

Keler jyly komanda sapyna jaqsy deńgeıde oınaı ala­tyn tájirıbeli 2 legıoner shaqyr­ty­lyp, «Kaspıı» premer-lı­ga­ǵa shyǵýdy kózdeıdi. Bir aıta keterligi, Mańǵystaý oblysyn­da shaǵyn fýtboldan birne­she lıga qurylyp, 90-ǵa jýyq ko­­manda óner kórsetedi eken. Al úlken fýtbol lıgasy múl­de qu­rylmapty. Fýtbol klý­by­­nyń ózi árkimniń stadıonyn bir jaǵalap júrgende, jastar tár­bıeleý isi qalaı ońsyn? Sta­dıon­nyń jóndeý jumystary ádet­­tegideı uzaqqa sozylyp, sıyr­quıymshaqtanyp ketpese, Mań­ǵystaý fýtboly qaıta jandanýy kerek. Áıtpese «Fýtbol Anglııada dúnıege kelip, Mań­ǵys­taýda qaıtys boldy» dep júr­gen jankúıerlerdiń ázili shyn­dyqqa ulasyp keter.

Ermuhamed MÁÝLEN,

«Egemen Qazaqstan»