Astanada Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúninde baldyrǵandarǵa tosyn syı jasaldy! Tól merekeleri qarsańynda Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen ótken «Etnoaýyl» ulttyq–mádenı kesheniniń ashylý rásimi aıasynda tusaýy kesilgen «Alpamys» teatraldy-sırk shoýynyń premerasy kishkentaı kórermenderdi qııal-ǵajaıyp áleminiń sıqyrǵa toly ǵalamat kórinisimen qýantty.
Astananyń 20 jyldyq mereıtoıyna oraı uıymdastyrylǵan aıtýly sharaǵa Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly, Parlament Májilisiniń depýtaty, Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń prezıdenti Bekbolat Tileýhan, Qazaqstannyń halyq ártisi, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy akademııalyq Qazaq mýzykalyq drama teatrynyń kórkemdik jetekshisi, rejısser Talǵat Temenov jáne taǵy da basqa belgili qoǵam qaıratkerleri qatysty.
– Elbasymyz Nursultan Ábishulynyń tapsyrmasymen qurylǵan «Etnoaýyl» ulttyq-mádenı kesheniniń ekinshi aımaqtyq ashylýyna qosh keldińizder! Sonymen qatar biz búgin bolashaǵymyz – baldyrǵandardy ataýly tól merekeleri qarsańynda tuńǵysh ret sırk óneriniń elementteri negizinde sahnaǵa shyǵyp otyrǵan «Alpamys» teatraldy shoýynyń premerasyna arnaıy shaqyryp otyrmyz. Bizdiń maqsatymyz – elimizdiń dástúrin dúnıejúzine áıgili etý. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan – yntymaǵy men berekesi jarasqan, mártebesi asqaqtap turǵan syıly memleket. Saıası-ekonomıkalyq baǵytta ǵana emes, óner men sport salasynda da elimizdiń jetken jetistigi kóńilge qýanysh ornyqtyrady. Búginde biz ony maqtanyshpen aıtamyz. Mereke merekege ulassyn! – dep mınıstr alqaly jıynnyń resmı bólimin ashyp berdi.
Etnoaýyldy óz salasyndaǵy aıryqsha jáne alǵashqy ulttyq joba dep maqtanyshpen aıtýǵa bolady. 2500 sharshy metr aýmaqqa jaıylǵan mádenı-etnografııalyq keshen birneshe sektorǵa bólingen. «Sheberler aýyly», «Sporttyq-sırktik is-sharalar», «Ańshylyqtyń dástúrli túrleri», «Konserttik zal», «Demalys alleıasy», «Dástúrli qazaq jáne shyǵys taǵamdary meıramhanasy», «Ulttyq dástúrler men salttar», «Jibek joly», «Shyǵys bazary» syndy taqyryptyq-mazmundyq erekshelikterine oraı toptastyrylǵan bólimder elordanyń mereıtoıyn atap ótýge kelgen ár meıman kóńiline berik bekip, qazaqtyń dástúri men saltynan, ulttyq bolmysy men tamyryn tereńge tartqan taǵylymdy tarıhynan mol maǵlumat beretini sózsiz. Aldaǵy ýaqytta etnoaýyl kesheninde uıymdastyrylatyn etnıkalyq mýzyka jáne teatr óneriniń festıvalderi, kórmeler, qoldanbaly-sándik ónerdiń san túrli sheberlik synyptary, ulttyq sport túrleri boıynsha ótetin saıystar, atty-sporttyq is-sharalar jáne taǵy basqa aıtýly mádenı baǵdarlamalar kelýshisin qýantyp, ulttyq qundylyqtarǵa degen qurmetin eseleı túsýge septesedi dep kútilýde.
Is-sharanyń ekinshi beıresmı bólimi etnoaýyldyń bas shatyrynda ótken «Alpamys» teatrlandyrylǵan sırk-shoýynyń premerasyna ulasty. Uly dala halqy men elimizdegi eń jas qalasy – Astananyń túp tamyry sanalatyn ejelgi Bozoq eldi mekeniniń taǵylymdy tarıhynan syr shertetin qoıylymnyń kórermenine usynar jańalyǵy mol.
– Qazaq tarıhynyń eń kóne jáne jumbaq betterinen bastaý alatyn Alpamys batyr týraly ǵajap ańyzdyń jelisi ejelgi Bozoq qalasynyń kósheleri men alańdarynda ótedi, Bozoq – búginde Qazaqstannyń jańa astanasy retinde álemge tanymal Astana qalasy», dedi «Qazaq áýenderi AQ-nyń vıse-prezıdenti Sáken Shákeev.
Janry aıtyp turǵandaı, joǵary sapaly zamanaýı tehnıkamen jabdyqtalǵan sahnada óner kórsetken ártister qoıylymdaǵy negizgi basymdyqty sırk óneriniń elementterine beripti. Shoý jumysyn sapaly uıymdastyryp, kórermen kóńilin selt etkizerlik, tań qaldyrarlyq óner týdyrý úshin Reseıden «Jýravlı» sport teatrynyń ónerpazdary Astanaǵa arnaıy shaqyrylypty. Shoý prodıýseri ári rejısseri – Sergeı Kozın. Kompozıtory – Janbolat Ádilov. Sáni men saltanaty kelisken kostıýmderdiń avtory – Shýra Týmashova. Al bas keıipker Alpamys róli Darkan Kambyshev izdenisinde kórermen nazaryna usynyldy.
«Alpamys» qoıylymyna ár elden arnaıy shaqyrtýmen jasaqtalǵan 70 ártis qatysty. Olardyń barlyǵy – halyqaralyq sırk baıqaýlarynyń laýreattary men eń joǵary deńgeıdegi sport saıystarynyń jeńimpazdary, Du Soleil sırki qoıylymdarynyń tájirıbeli qatysýshylary.
Qoıylymnyń dekoratıvti-tehnologııalyq jasaqtalýynda min joq. Áıtse de kóńilge qonbaǵan, qısynǵa kelmeıtin jalǵyz-aq tus – ulttyq dástúrimiz ben qundylyqtarymyzdy ulyqtaıtyn etnoaýyl tórine qazaq eposynyń jaýhary – «Alpamysty» ákelip, oryssha shúldirletip qoıǵanymyz boldy. Ana tilimiz taǵy da tıtrdiń kóleńkesinde qalǵan. Sondaı-aq sırk elementteri oqıǵa mazmunyna ıkemdelmeı, kerisinshe dramatýrgııalyq jeli shoýdyń qyzyǵy men jarq-jurq jarqyly jolynda qurban bolǵan. Qansha jerden sheteldik mamandar qoıdy degenimizben de, ulttyq jaýhar ulttyń tilinde sóıleýi kerek emes pe?!. Onyń ústine, oqıǵanyń barlyǵy shoý dástúrine saı baıandaý úlgisinde aldyn ala jazylyp alynǵan jazba mátin arqyly kadr syrtynan júretindikten, ártister tilden qınalady deıtindeı aqtalymdy sebepti de kórmedik. Qoıylymdy tamashalaýǵa jınalǵan kórermenniń de basym kópshiligi – óz otandasymyz. Osy turǵydan ketken olqylyq oıymyzdy tym-tym jıi bóle bergeni bolmasa, jalpy shoý baǵdarlamanyń kórkemdik deńgeıin joǵary dep baǵalaýǵa tolyqtaı negiz bar. Bastysy – balalar baqytty, ata-analary dán rıza.
P.S: «Alpamys» teatraldy-sırk shoýy Astana qalasynyń 20 jyldyq mereıtoıy aıasynda 1 maýsymnan 2 qyrkúıekke deıin aptanyń ár beısenbi men jeksenbi kúnderi aralyǵynda «Etnoaýyl» ulttyq-mádenı kesheniniń aýmaǵynda sahna tórine shyǵyp, qııal-ǵajaıyp álemi men sırk elementteriniń úılesiminen týǵan teatrlandyrylǵan qoıylym úsh aı boıy kórermenine qýanysh syılaıtyn bolady.
Nazerke JUMABAI, «Egemen Qazaqstan»