Keshe Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý jónindegi tujyrymdamasyn iske asyrý barysy naqtylanyp, elektrondy kommersııany damytý jáne de VII azamattyq forýmnyń usynymdaryn iske asyrý máseleleri talqylandy. Jospardaǵy kún tártibinen tys Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov eldegi menıngokokk ınfeksııasynyń taralýyna baılanysty baıandama jasap, búgingi ahýaldyń mán-jaıyn túsindirip ótti.
E. Birtanovtyń málimetinshe, 2018 jyldyń basynan beri menıngokokk ınfeksııasyn juqtyrdy degen kúdikpen 593 adam qaralyp, 213 adam emdeýge jatqyzylǵan. Olardyń arasynda 58 naýqastan menıngokokk ınfeksııasy rastaldy. Olardyń arasynda 14 jasqa tolmaǵan 21 bala bar. Búginge deıin emhanadan on adam emdep shyǵarylsa, 55 naýqas áli dárigerlerdiń qatań baqylaýynda.
Atalǵan syrqattan 13 adam qaıtys boldy. Onyń ishinde Almaty oblysynda − 4, Qyzylorda oblysynda − 1, Ońtústik Qazaqstan oblysynda − 2, Almaty qalasynda − 6 adam. О́kinishke qaraı qaıtys bolǵandar arasynda alty bala bar dedi mınıstr. Sondaı-aq ol menıngıtpen kúres boıynsha arnaıy shtab qurylǵanyn habarlap, Premer-Mınıstrden shtab jumysyna kómek berýdi surady. Ataǵan máselege qatysty Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev halyq arasynda úreı týdyrmaý úshin, menıngokokk ınfeksııasynyń jaǵdaıyna qatysty aqparattyq-túsindirý jumystaryn jandandyrýdy, qurylǵan shtabtar jumystarynyń tolyq ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdi, óńirlerdegi vaksına baǵalaryn retteý máselelerin tez arada sheshýdi tapsyrdy. Buǵan qosa, menıngokokk ınfeksııasynyń kúdigimen júgingen barlyq naýqastarǵa shuǵyl medısınalyq qyzmet kórsetý jáne olardyń aýmaqtyq tirkelýine qaramastan jaqyn emhanalarda qabyldaý jumystaryn jedeldetý tapsyryldy.
«Jasyl» ekonomıkanyń damýy qarqyndyJıyn barysynda Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev 2014-2017 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa kóshýi jónindegi tujyrymdamanyń qorytyndylarymen tanystyrdy. Mınıstrdiń málimdeýinshe, ótken jyly shamamen 1,1 mlrd kVt/saǵat «jasyl» energııa óndirilse, bıyl qýattylyǵy shamamen 138 MVt jańǵyrmaly energııa kózderin qosý josparlanyp otyr. Respýblıka boıynsha jalpy qýattylyǵy 352 MVt balama energııa kózderin paıdalanatyn 58 nysan jumys isteıdi. Jyl sońyna deıin jańǵyrmaly energııa qýattylyǵyn 490 MVt-ǵa deıin jetkizý kózdelgen.
Keleshekte jańǵyrmaly energııa kózderiniń qunyn tómendetýdi biz aýksıondyq mehanızmdi endirýmen baılanystyryp otyrmyz. Bul óz kezeginde ınvestorlar men jobalardy irikteý prosesin ashyq ári túsinikti etýge, ekinshi jaǵynan tarıfterdi azaıtýǵa yqpal etetin tehnologııalar men jobalarǵa basymdyq beredi dedi Q.Bozymbaev. Sonymen qatar qaldyqtardy basqarý salasynda qaıtalama shıkizat, qaldyqtardy bólek jınaý, qaıta óńdeý jáne kádege jaratý talaptaryn anyqtaý boıynsha normatıvtik-quqyqtyq baza qurylyp, bıylǵy jylǵy jospar boıynsha óndiristik qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesin 32 paıyzǵa, turmystyq qatty qaldyqtardyń úlesin 11 paıyzǵa jetkizý kózdelgen.
Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Erlan Nysanbaev óz baıandamasynda Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa kóshý tujyrymdamasyna sáıkes tabıǵı ekojúıelerdi, onyń ishinde orman sharýashylyǵynyń damýy qarqyn ala bastaǵanyn aıtty. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan ormany az memleketter qataryna jatqyzylady. Orman alqaptary jalpy el aýmaǵynyń 4,7 paıyzyn ǵana quraıdy. Jasyl jelekterdi kóbeıtý maqsatynda el aýmaǵynda jasyl aımaqtar qurý jumystary bastalǵan. Sońǵy 7 jylda memlekettik orman qory aýmaǵynda orman ósirý kólemi 453 myń gektardy quraǵan. Al bıyl josparlanǵan kólem 68 myń gektardy quraıdy. «Jasyl qalalardyń» kóshin bastaıtyn Astanada 78 myń gektarlyq jasyl aımaq qurylyp, 2023 jylǵa qaraı onyń kólemin 100 myń gektarǵa jetkizý josparlanyp otyr.
Elektrondy saýdadan keler paıda molÚkimet otyrysyndaǵy kún tártibine engizilgen ekinshi taqyryp − elektrondy kommersııany damytý máseleleri boıynsha Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov pen Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev baıandama jasady. T. Súleımenovtiń aıtýynsha, «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy men Elektrondy saýdany damytýdyń jol kartasy aıasynda negizgi is-sharalardy júzege asyrý bastalǵan ýaqyttan beri oń úrdis baıqalady. Resmı statıstıka derekterine sáıkes, 2017 jyly elektrondy saýda naryǵynyń kólemi 106,9 mlrd teńgeni quraǵan. Bul bólshek saýdadaǵy taýar aınalymy jalpy kóleminiń 1,2 paıyzyn qurap, atalǵan saladaǵy ósim 36,2 paıyzǵa jetken. «Qazposhta» AQ jedel derekteri boıynsha, 2018 jyldyń 5 aıyndaǵy elektrondy saýda naryǵynyń kólemi 101 mlrd teńgeni qurap otyr. Bıylǵy jyldyń basynan beri 110 jańa elektrondy saýda sýbektileri tirkelip, qazirgi ýaqytta naryqta 1658 ınternet-dúken jumys jasaıdy. Satyp alýshylar sany da ótken jylmen salystyrǵanda 5 paıyzǵa ósip otyr. Elektrondy saýda naryǵy arqyly 71,6 myń adam jumysqa ornalasqan.
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev jasaǵan baıandamada «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń basty baǵyttarynyń biri – elektrondy saýdany, qarjylyq tehnologııalardy jáne qolma-qol tólemdi damytý ekendigi aıtylyp, atalǵan baǵytta jasalyp jatqan jumystar keńinen sóz boldy. Halyq arasynda ınternetti paıdalanýshylar sanyn kóbeıtý jumystarynyń qarqyndy júrgizilip, zaman talabyna saı telekommýnıkasııalyq ınfraqurylymdy qurý nátıjesinde elimizde ınternetti paıdalanýshylar sany 2017 jyly 78,8 paıyzǵa jetken. Buǵan qosa, aýyldyq eldi mekenderdegi talshyqty optıkalyq baılanys jelileri tehnologııasy boıynsha keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etý jobasy iske qosylǵan. 2021 jyly turǵyndardyń sany 50-den asatyn 6000 aýyldyq mekendi ınternetpen qamtý da josparlanyp otyr. Sondaı-aq D.Abaev elektrondy saýda-sattyqty retteýde, elektrondy tólemder qabyldaýda halyq pen kásipkerlerdiń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrýǵa, ınfraqurylym men logıstıkany damytýǵa baǵyttalǵan sharalar júrgizilip jatqanyn atap ótti. Halyqtyń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrý boıynsha atalǵan mınıstrlik «Zerde» holdıngi, Azamattarǵa arnalǵan úkimet, Ulttyq aqparattyq tehnologııalar, «Qazposhta» AQ jáne jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip oqytý baǵdarlamalaryn ázirlegen. «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy jáne onyń jekelegen baǵyttaryn aqparattyq qoldaý boıynsha otandyq telearnalarda 18 telehabar taratylyp, elektrondy kommersııany engizý, ınternet-dúken ashý algorıtmin, onlaın-bıznesti damytýdy aqparattyq qoldaý maqsatynda «Qazposhta» AQ 2018 jylǵa arnalǵan medıajospar daıyndaǵan. Elimizdegi ınternet-resýrstarda elektrondy kommersııa taqyryby boıynsha 88 materıal jarııalanǵanyn da atap ótti mınıstr.
Azamattyq sektordyń belsendiligin arttyrý kózdelediQazaqstannyń VII azamattyq forýmynyń usynymdaryn iske asyrý týraly Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri Darhan Káletaev baıandady. D.Káletaevtyń aıtýynsha, 2017-2018 jyldarǵa arnalǵan VII azamattyq forým usynymdaryn oryndaý boıynsha is-sharalar jospary ÚEU usynystary negizinde ázirlengen. Jalpy, jospardyń 53 tarmaǵynyń 18-i oryndalyp, 35-i júzege asý ústinde. Aıta keterligi, ótken jyly usynymdardy júzege asyrý sheńberinde jalpy somasy 12,8 mlrd teńgeni quraıtyn ÚEU-nyń 2 333 áleýmettik jobasy júzege asyryldy. Ortalyq deńgeıde 7 mınıstrlik, jergilikti deńgeıde 102 oblystyq jáne 198 qalalyq, aýdandyq memlekettik organdarmen birlesken joba júzege asyryldy. Bıyl memlekettiń áleýmettik tapsyrysty qarjylandyrý kólemi 19,3 mlrd teńgeni qurap, memlekettik áleýmettik tapsyrys kólemi de ulǵaımaq.
Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»