Senat jáne Májilis depýtattary jumys saparymen Qyzyljar óńirinde bolyp, agroqurylym jetekshilerimen kezdesti. Elbasy Joldaýynan týyndaıtyn mindetter men talaptardy talqylap, problemalardy birlesip sheshýdiń joldaryn qarastyrdy.
Halyq qalaýlylary aldymen «Taıynsha Maı» JShS-ne at basyn tiredi. Qytaılyq ınvestorlardyń qarajatyna salynǵan zaýyt jylyna 300 myń tonna maıly daqyldardy uqsata alady. О́nimderdiń alǵashqy legi Qytaı, Reseı, Iran memleketterine satylypty. Depýtattar odan keıin osydan segiz jyl buryn jumysy toqtap qalǵan «Bıohım» zaýytynyń zańdy murageri mártebesin alǵan «Bio Operations» JShS-ne kelip, qalpyna keltirýdiń keshendi sharalarymen tanysty. Zaýyt dırektory Sábıt Ahmetov zamanaýı qondyrǵylar men qural-jabdyqtar satyp alýǵa 11 mıllıard teńge jumsalǵanyn, bıyl 5 mıllıard teńge qarastyrylǵanyn jetkizdi. Jylyna 250-300 myń tonna astyq óńdelip, un, krahmal, balýyz, kómirqyshqyl gazy, etıl spırtimen qatar negizgi ónim – bıoetanol alýǵa baǵdarlanǵan jobanyń keleshegi kemel. 200 adam jumys isteıdi. «Maslo-Del Petropavl» zaýyty 2 mıllıard dollarǵa qaıta jańǵyrtý jumystaryn júrgizilgeli jyldyq qýattylyq qosymsha 32 myń tonnaǵa kóbeıgen. Byltyr 22 770 tonna sút ónimderin óńdep, Astana, Almaty, Aqtaý, Atyraý, Qaraǵandy, Qostanaı aımaqtaryn qamtyp otyr. «RımKazAgro» JShS tez ónimder ázirleıtin jobanyń ekinshi kezeńin iske qosyp, 58 adamdy jumysqa ornalastyrǵan. Jyldyq qýaty 122,5 myń tonnaǵa deıin ulǵaıǵan.
S.Muqanov atyndaǵy ǵylymı-kópshilik kitaphanada ótken «О́ńir» depýtattyq toptyń kóshpeli májilisine Aqmola, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń vedomstvo basshylary, agroqurylym jetekshileri men ókilderi qatysyp, negizgi taqyrypqa oblystyń aýylsharýashylyq ónimderin tereńdetip óńdeýdegi is-tájirıbeleri men osy saladaǵy problemalar jáne sheshimin kútken tolǵaqty máseleler arqaý etildi. Alqaly jıyndy depýtattyq toptyń jetekshisi Mıhaıl Bortnık júrgizip otyrdy. Ol kirispe sózinde «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda aıtylǵan eńbek ónimdiligin túbegeıli arttyrýǵa jáne óńdelgen ónimniń eksportyn ulǵaıtýǵa baǵyttalýy tıis agrarlyq saıasatqa erekshe ekpin túsire kelip, keıbir máselelerde túıtkilderdiń bar ekenin de jasyrmady.
Jınalǵandar aldynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Arman Evnıev baıandama jasap, 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan agroónerkásiptik keshendi damytý baǵdarlamasyna engizilgen ózgeristerdiń sebepterin túsindirdi. Elbasy bıylǵy Joldaýynda memleket bıznespen birlesip, otandyq ónimdi halyqaralyq naryqqa shyǵarýdyń strategııalyq jolyn taýyp, ilgeriletý, jerdi barynsha tıimdi ıgeretinderdi yntalandyryp, durys paıdalana almaıtyndarǵa shara qoldaný, tıimsiz sýbsıdııalardy aýylsharýashylyq kesheni sýbektilerine arnalǵan bank nesıelerin arzandatýǵa qaıta baǵyttaý qajettigin atap kórsetkeni málim. Bul mindetterdi aǵymdyq sharalarmen qamtamasyz etý qıyn. Osy sebepti baǵdarlama aıasynda jekelegen salalar boıynsha qarqyndy damytý múmkindikteri jan-jaqty qarastyrylyp, júıeli qoldaý kórsetiletin bolady, deı kelip, sapaly, ekologııalyq taza ónimder óndirý, ishki naryqty qorǵaý, saýda-logıstıkalyq júıeni qalpyna keltirý, eksportty jandandyrý, qolaıly naryq kózderin izdestirý, aýyldyq aýmaqtardy órkendetý, túpki nátıjege jaýapkershilikti arttyrý, elıtaly tuqym sharýashylyqtaryn qurý jaıttaryna toqtaldy.
Oblys ákiminiń birinshi orynbasary Aıdarbek Saparov oblystyń qaıta óńdeý, eksporttyq áleýetine qatysty alda atqarylatyn josparlarmen bólisse, «Zenchenko jáne K» komandıttik seriktestiginiń dırektory Gennadıı Zenchenko, «Molprodýkt» JShS-niń basshysy Roza Súleımenova, «Taıynsha-Astyq agrofırmasynyń jetekshisi Anatolıı Rafalskıı, taǵy basqalary sóz alyp, sýbsıdııalandyrý, qarjylandyrý, shıkizattyń tapshylyǵy, ımport úlesiniń basymdyǵy, otandyq ónimderdi syrtqa satý máselelerine qatysty óz oılaryn ortaǵa saldy.
Parlament Senatynyń depýtaty Erik Sultanov birde-bir usynystyń aıaqsyz qalmaıtynyna sendirdi.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy