Fýtboldan Germanııa quramasy osydan tórt jyl buryn Brazılııada ótken álem chempıonatynda top jaryp, sol ataǵyn qorǵaý úshin Reseı jerine nyq senimmen keldi. Tipti germanııalyq fýtbolshylar bir jyl buryn ótken Konfederasııa kýbogynda bas júldeni jeńip alyp, «nemis mashınasy» áli de isten shyqpaǵanyn taǵy bir ret dáleldedi.
Býndestım – jer sharyndaǵy júldesi eń kóp quramanyń biri. Germanııalyqtar buǵan deıin álem chempıonatynda tórt ret jeńimpaz atansa, (1954, 1974, 1990, 2014), úsh ret Eýropada teńsiz dep tanylǵan (1972, 1980, 1996). Sonymen qatar Germanııa quramasynyń enshisinde álem birinshiliginiń tórt kúmis jáne tórt qola medali bar. Eýropa chempıonatynda úsh kúmis jáne úsh qola júlde jeńip alǵan.
Ioahım Lev shákirtteri bıylǵy dop dodasynyń basty favorıtteri sanalady. Jalpy, germanııalyqtar ár chempıonat saıyn júldege úmitti qurama sanalady. Biraq bul jolǵy quramaǵa úmit erekshe artylyp otyr. О́ıtkeni bıyl Lev Germanııanyń eń úzdik degen fýtbolshylaryn tańdap aldy. Álem birinshiligi aldynda Eýropanyń fýtbol sarapshylary, «Eger Germanııa quramasy bul chempıonatqa eki qurammen kelse, ekeýi de toptan shyǵyp, fınalǵa deıin jetýge múmkindikteri bar», dep jazǵan edi. Esterińizde bolsa, býndestım byltyr Konfederasııa kýbogyna eksperımenttik qurammen qatysqan bolatyn.
2014 jyly Brazılııa tórinde ótken chempıonatqa qatysqan fýtbolshylardyń tek bir-ekeýi ǵana júrdi. Al bıylǵy tizimge «nemis mashınasynyń» birneshe myqty fýtbolshysy enbeı qaldy. Mysaly, 2014 jyly Brazılııadaǵy ala dop báıgesinde Germanııa quramasynyń «Altyn dobyn» soqqan 26 jastaǵy Marıo Getse Levtiń negizgi tizimi bylaı tursyn, chempıonatqa deıingi keńeıtilgen quramyna da ilinbegen. Sonymen qatar «Arsenaldyń» negizgi qorǵaýshysyna aınalǵan Shkodran Mýstafı men shabýylshy Andre Shıýrrle de tórt jyldyqtyń basty básekesine qatysa almady. Esesine, jyl boıy jaraqatyna baılanysty jasyl alańǵa shyqpaǵan qaqpashy Manýel Noıerdi quramaǵa shaqyrtty.
Jalpy, Germanııa álem chempıonatyna úzdiksiz qatysyp kele jatqan XXI ǵasyrdyń eń turaqty quramasy sanalady. Mysaly, 2002 jyly fınalǵa, 2006 jáne 2010 jyldary jartylaı fınalǵa deıin jetse, 2014 jyly bas júldeni qanjyǵalaryna baılady. Degenmen, eskere ketetin bir jaıt bar. Álem chempıonatyna jeńiske jetkennen keıin kelesi birinshilikke daıyndalý, ataqty qorǵap qalý quramalarǵa qıynǵa soǵady. Iаǵnı, chempıondyqqa qol jetkizý ońaı bolmaýy múmkin, biraq ony qorǵap qalý qıynnyń qıyny.
О́ıtkeni barlyq qurama tek jeńimpaz quramaǵa qarsy daıyndalyp, jeńiske jetý úshin baryn salatyny anyq. Osyǵan baılanysty, mysaldy alystan izdemeı-aq, ótken chempıonattardyń tarıhyna zer salsaq, sonyń ózi jetkilikti. 1998 jyly álem chempıony atanǵan Fransııa quramasy kelesi birinshilikte toptan shyǵa almasa, 2006 jyly jahanda teńsiz dep tanylǵan Italııa da kelesi dodada toptyq kezeńnen ári asa almady. Al 2008 jyly Eýropa chempıonatynda, eki jyldan soń álem birinshiliginde jeńiske jetken Ispanııa fýtbolshylary tórt jyl burynǵy ala dop alamanynda qalaı masqara bolyp jeńilgeni fýtbol jankúıerleriniń áli kúnge deıin esinde shyǵar.
Sensasııaǵa toly Reseıdegi álem chempıonatynyń alǵashqy kezdesýinde-aq «nemis mashınasy» «syr berdi». Meksıka quramasyna qarsy ótken oıynda germanııalyq fýtbolshylar kútpegen jerden 1:0 esebimen ese jiberdi. Birinshi týrdan keıingi týrnır kestesinde Germanııa sońǵy orynda keledi. Osy birinshilik aldynda Germanııa quramasy alǵashqy týrda jeńilip, topta sońǵy orynǵa túsip qalady dese fýtbol jankúıerleri túgil, býndestımniń fýtbolshylary da senbeıtin edi. Endi «nemis mashınasy» 23 maýsymda Shvesııaǵa, 27 maýsymda Ońtústik Koreıa quramasyna qarsy oıyn ótkizedi. Eger osy kezdesýde de nemister jeńiske jete almasa, joǵaryda biz atap ótken chempıondar sııaqty álem chempıonatyndaǵy joryǵyn toptyq kezeńinen-aq aıaqtaýǵa májbúr bolady.
Germanııa quramasynyń tizimi:
• qaqpashylar: Manýel Noıer («Bavarııa»), Kevın Trapp (PSJ), Mark-Andre ter Shtegen («Barselona»);
• qorǵaýshylar: Marvın Plattenhardt («Gerta»), Ionas Hektor («Keln»), Mattıas Gınter («Borýssııa M»), Antonıo Rıýdıger («Chelsı»), Mats Hýmmels, Nıklas Zıýle, Jerom Boateng, Iozýa Kımmıh (bári – «Bavarııa»);
• jartylaı qorǵaýshylar: Samı Hedıra («Iýventýs»), Iýlıan Draksler (PSJ), Tonı Kroos («Real»), Mesýt Ozıl («Arsenal»), Marko Roıs («Borýssııa D»), Leon Goreska, Sabastıan Rýdı (ekeýi de – «Bavarııa»), Iýlıan Brandt («Baıer-04»), Ilkaı Gıýndogan («Manchester Sıtı»);
• shabýylshylar: Marıo Gomes («Shtýtgart»), Tımo Verner («RB Leıpsıg»), Tomas Mıýller («Bavarııa»).
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»