Parlament Senaty Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń keńeıtilgen otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine joǵary oqý oryndarynyń akademııalyq jáne basqarý derbestigin keńeıtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda qaraldy, dep habarlaıdy Senattyń baspasóz qyzmeti.
Zań jobasy Memleket basshysynyń 2014 jylǵy 17 qańtardaǵy «Qazaqstan joly - 2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn, «100 naqty qadam» Ult josparynyń 78-qadamyn oryndaý, sondaı-aq Memleket basshysynyń Bes áleýmettik bastamasyn iske asyrý úshin ázirlendi.
Qujat joǵary oqý oryndarynyń akademııalyq, basqarý jáne qarjylyq derbestigin keńeıtýge, Nazarbaev ýnıversıtetiniń tájirıbesin eskere otyryp, olardyń básekege qabilettigin arttyrýǵa, sondaı-aq joǵary bilim berýdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrýǵa jáne stýdent jastardyń kúneltý jaǵdaılaryn jaqsartýǵa baǵyttalǵan.
Akademııalyq derbestikti keńeıtý úshin joǵary oqý oryndaryna bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmuny, bilim alýshylardyń aýysýy men qaıta qabyldanýy máselelerin, bilim berý qyzmetterin kórsetý jáne kásiptik praktıkany ótkizý shartynyń nysandaryn aıqyndaý ókilettikterin berý boıynsha quzyretter kózdelgen.
Basqarý jáne qarjylyq derbestik máseleleri boıynsha zań jobasynda jumysqa jaldaý, joǵary oqý ornynyń qurylymyn aıqyndaý, joǵary jáne (nemese) joǵary oqý ornynan keıingi bilim berýdiń kommersııalyq uıymdaryn kommersııalyq emes uıymdar etip qaıta qurý, joǵary oqý oryndarynyń kommersııalyq qyzmetti júzege asyrýy, sondaı-aq joǵary oqý oryndaryndaǵy dırektorlar keńesiniń aıryqsha quzyreti máselelerin retteıtin erejeler kózdelip otyr.
Zań jobasynyń negizgi erejelerin tıimdi iske asyrý úshin:
- kadrlardy daıarlaý baǵyttary boıynsha jańa synyptaýyshqa sáıkes joǵary oqý oryndarynyń bilim berý qyzmetin lısenzııalaýdyń jańa túrine kóshýi;
- joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berýdiń bilim baǵdarlamalary boıynsha oqytýdy tek qana kúndizgi oqytý nysandarynda júzege asyrý;
- ómir boıy oqytý qaǵıdatyn iske asyrý maqsatynda formaldy jáne formaldy emes bilim berý arqyly oqytýdyń nátıjelerin taný;
- joǵary oqý oryndarynyń túrleri – «akademııa», «ınstıtýt», «ýnıversıtet» uǵymdaryn naqtylaý;
- joǵary oqý oryndarynyń akkredıtteý organdary kórsetetin qyzmetterdi satyp alýyn memlekettik satyp alýdyń jalpy rásimderinen shyǵarý;
- zań jobasynyń jekelegen normalaryn naqtylaý jáne mazmunyn jaqsartý bóliginde birqatar túzetýler kózdeledi.
Memleket basshysynyń úshinshi áleýmettik bastamasyn iske asyrý sheńberinde jańa stýdenttik jataqhanalar salýǵa qatysty:
- stýdent jastardyń kúneltý jaǵdaılaryn jaqsartýdy;
- ekinshi deńgeıdegi bankterdiń memlekettik-jekeshelik áriptestik sharttaryn senimdi kepil retinde tanýyn;
- ınvestısııalyq shyǵyndar ótemaqysyn esepke jatqyzýǵa arnalǵan shottardyń saqtalýyn kózdeıtin túzetýler engizildi.
Senatorlar sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bilim berý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da birinshi oqylymda qarady.
Bul zań jobasynda kózdelgen túzetýler Eńbek kodeksine, «Bilim týraly» jáne «Eń tómen áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly» zańdarǵa engiziledi.
Atap aıtqanda, ol ulttyq jáne jalpy adamzattyq qundylyqtar negizinde qazaqstandyq jastardyń dúnıetanymyn qalyptastyrý jónindegi tárbıe jumystaryn júrgizý aıasynda adamgershilik-rýhanı bilim berý turǵysynda «О́zin-ózi taný» baǵdarlamasyna anyqtama engizý usynylady.
Dýaldy oqytýdy engizýge baılanysty zań jobasynda óndiristik oqytýǵa, tálimger men tyńdaýshyǵa, tirek mektebine (resýrstyq ortalyq) uǵymdardy bekitý týraly erejeler bar.
Sonymen qatar, zańnamalyq deńgeıde usynylatyn túzetýler Respýblıkalyq oqý-ádistemelik keńesiniń, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń qyzmeti máseleleri boıynsha ádistemelik jumysty kúsheıtýge múmkindik beretin salalyq oqý-ádistemelik birlestikterdiń mártebesin zań júzinde bekitedi. Bir-birin qaıtalaıtyn jáne eskirgen erejeler alynyp tastalady, zańdardaǵy tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý salasyndaǵy olqylyqtar men qaıshy erejeler joıylady.
Zań jobasy Palatanyń qaraýyna jiberildi.